Sutra 31
Devanagari script
त्रिपक्षादूर्ध्वमप्रतिब्रुवतः परोक्तदण्डं कृत्वा यान्यस्य द्रव्याणि स्युस्ततोऽभियोक्तारं प्रतिपादयेदन्यत्र वृत्त्युपकरणेभ्यः ॥ कZ_०३.१.३१ ॥
Transliteration
tri-pakṣād ūrdhvam apratibruvataḥ parokta-daṇḍaṃ kṛtvā yāny asya dravyāṇi syus tato 'bhiyoktāraṃ pratipādayet anyatra vṛtty-upakaraṇebhyaḥ
Translation
若经三旬半月（三个两周期）仍不复辩，则以对方陈述为既定；法院应以其所有财产偿付原告，但维持生计所必需之器具除外。
Word by Word
त्रिपक्षात्after three fortnights (i.e., after 45 days)
त्रिपक्षात्:
TypeNoun
Rootत्रि + पक्ष
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी-एकवचन; अपादानार्थे (काल-परिमाणात्)
ऊर्ध्वम्thereafter; beyond that time
ऊर्ध्वम्:
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व
Formअव्यय; काल/दिशा-अर्थे
अप्रतिब्रुवतःof one who does not reply/does not plead in defence
अप्रतिब्रुवतः:
TypeVerb (participle)
Rootब्रू
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसक/पुं? (प्रयोगे षष्ठी-एकवचन) — ‘अप्रतिब्रुवत्’ = प्रतिवचनं न कुर्वन्; षष्ठी-एकवचन (सम्बन्धे)
परोक्तदण्डम्the penalty as stated by the opponent (default penalty)
परोक्तदण्डम्:
TypeNoun
Rootपर + उक्त + दण्ड
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; कर्म
कृत्वाhaving imposed/assigned
कृत्वा:
TypeVerb (absolutive)
Rootकृ
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (ल्यबन्त); पूर्वक्रिया
यानिwhatever (things)
यानि:
TypePronoun
Rootयद्
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन
अस्यof him; his
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक; षष्ठी-एकवचन
द्रव्याणिproperties/assets
द्रव्याणि:
TypeNoun
Rootद्रव्य
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन
स्युःmay be/are deemed to be
स्युः:
TypeVerb
Rootअस्
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; बहुवचन
ततःthereupon; from that (point)
ततः:
TypeIndeclinable
Rootतद्
Formअव्यय; अपादान/अनन्तर-अर्थे
अभियोक्तारम्the plaintiff/accuser
अभियोक्तारम्:
TypeNoun
Rootअभि + युज् (→ अभियोक्/अभियोक्ता)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; कर्म
प्रतिपादयेत्should hand over/award (to him)
प्रतिपादयेत्:
TypeVerb
Rootप्रति + पद् (णिच्)
Formविधिलिङ्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative)
अन्यत्रexcept; otherwise than
अन्यत्र:
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र
Formअव्यय; अपवादार्थे
वृत्ति-उपकरणेभ्यःfrom (i.e., excluding) means of livelihood and implements/tools
वृत्ति-उपकरणेभ्यः:
TypeNoun
Rootवृत्ति + उपकरण
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी-बहुवचन; अपादान/अपवाद-निर्देशे
Entities Mentioned
A
abhiyoktr̥ (plaintiff)D
defaulting party (non-rejoining litigant)C
court (implied)FAQs
Even when executing against property, the state exempts livelihood implements (vṛtty-upakaraṇa), preventing destitution and preserving productive capacity.