Sutra 19
Devanagari script
निबद्धं वादमुत्सृज्यान्यं वादं संक्रामति पूर्वोक्तं पश्चिमेनार्थेन नाभिसंधत्ते परवाक्यमनभिग्राह्यमभिग्राह्यावतिष्ठते प्रतिज्ञाय देशं निर्दिशेत्युक्ते न निर्दिशति हीनदेशमदेशं वा निर्दिशति निर्दिष्टाद्देशादन्यं देशमुपस्थापयति उपस्थिते देशेऽर्थवचनं नैवमित्यपव्ययते साक्षिभिरवधृतं नेच्छति असम्भाष्ये देशे साक्षिभिर्मिथः सम्भाषते इति परोक्तहेतवः ॥ कZ_०३.१.१९ ॥
Transliteration
nibaddhaṃ vādam utsṛjyānyaṃ vādaṃ saṃkrāmati pūrvoktaṃ paścimenārthena nābhisaṃdhatte paravākyam anabhigrāhyam abhigrāhyāvatiṣṭhate pratijñāya deśaṃ nirdiśety ukte na nirdiśati hīnadeśam adeśaṃ vā nirdiśati nirdiṣṭād deśād anyaṃ deśam upasthāpayati upasthite deśe'rthavacanaṃ naivam ity apavyayate sākṣibhir avadhṛtaṃ necchati asambhāṣye deśe sākṣibhirmithaḥ sambhāṣate iti paroktahetavaḥ ||
Translation
以下为对方所称之理由（显示其回避/瑕疵）：放弃已提出的案件而转向另一案；未能将先前所述与后来的含义相衔接；执着于不可采纳之事，或拒绝可采纳之事；被要求指明与请求有关之地点而不指明，或指明低劣/无关之地；提出与既已指明之地不同的地点；地点既定后又以“并非如此”否认实体；拒绝证人已确立之事实；以及在禁止此类接触之处与证人私下交谈。
Word by Word
निबद्धम्a fixed/settled (plea/argument)
निबद्धम्:
TypeParticiple
Rootनिबन्ध्
Formकृदन्त; भूतकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; कर्मपद (वादम् इत्यस्य विशेषणम्)
वादम्plea/argument (in litigation)
वादम्:
TypeNoun
Rootवद्
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; कर्म
उत्सृज्यhaving abandoned
उत्सृज्य:
TypeGerund
Rootउत्+सृज्
Formक्त्वान्त (ल्यप्); अव्यय; ‘त्यक्त्वा’ अर्थे
अन्यम्another
अन्यम्:
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; वादम् इत्यस्य विशेषणम्
वादम्plea/argument
वादम्:
TypeNoun
Rootवद्
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; कर्म
संक्रामतिshifts/changes over (to)
संक्रामति:
TypeVerb
Rootसम्+क्रम्
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
पूर्वोक्तम्previously stated
पूर्वोक्तम्:
TypeAdjective (Participle-based)
Rootपूर्व+उक्त
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; ‘अर्थेन’ इत्यनेन सह (पूर्वोक्तं … अर्थेन)
पश्चिमेनby a later/subsequent
पश्चिमेन:
TypeAdjective
Rootपश्चिम
Formपुं/नपुंसक; एकवचन; तृतीया; ‘अर्थेन’ इत्यस्य विशेषणम्
अर्थेनmeaning/sense (intended import)
अर्थेन:
TypeNoun
Rootअर्थ
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; तृतीया; करण
नnot
न:
TypeParticle
Rootन
Formनिषेधाव्यय
अभिसंधत्तेdoes not connect/reconcile (it)
अभिसंधत्ते:
TypeVerb
Rootअभि+सम्+धा
Formलट्; आत्मनेपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
परवाक्यम्the opponent’s statement
परवाक्यम्:
TypeNoun
Rootपर+वाक्य
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; कर्म
अनभिग्राह्यम्not admissible / not to be accepted
अनभिग्राह्यम्:
TypeAdjective
Rootअन्+अभि+ग्रह् (गृह्णाति)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; ‘परवाक्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्; नञ्-समासभाव
अभिग्राह्यadmissible / acceptable
अभिग्राह्य:
TypeAdjective
Rootअभि+ग्रह्
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; (परवाक्यम्) इत्यस्य विशेषणम्
अवतिष्ठतेstands by / persists in
अवतिष्ठते:
TypeVerb
Rootअव+स्था
Formलट्; आत्मनेपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
प्रतिज्ञायhaving asserted/pledged (a claim)
प्रतिज्ञाय:
TypeGerund
Rootप्रति+ज्ञा
Formक्त्वान्त; अव्यय; ‘प्रतिज्ञां कृत्वा/स्वीकृत्य’ अर्थे
देशम्place/point (locus)
देशम्:
TypeNoun
Rootदेश
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; कर्म
निर्दिशेत्should specify/indicate
निर्दिशेत्:
TypeVerb
Rootनिर्+दिश्
Formविधिलिङ्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; ‘should indicate’
इतिthus
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formउद्धरण/इत्यर्थसूचक अव्यय
उक्तेwhen (this) is said/instructed
उक्ते:
TypeParticiple
Rootवच्
Formकृदन्त; क्त; सप्तमी एकवचन; नपुंसकलिङ्ग; लोके ‘उक्ते’ = ‘when it is said/when instructed’
नnot
न:
TypeParticle
Rootन
Formनिषेधाव्यय
निर्दिशतिspecifies/indicates
निर्दिशति:
TypeVerb
Rootनिर्+दिश्
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
हीनदेशम्an inadequate/defective locus
हीनदेशम्:
TypeNoun
Rootहीन+देश
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; कर्म
अदेशम्an improper locus
अदेशम्:
TypeNoun
Rootअ+देश
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; नञ्-प्रत्ययभाव
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
निर्दिशतिspecifies
निर्दिशति:
TypeVerb
Rootनिर्+दिश्
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
निर्दिष्टात्from the specified
निर्दिष्टात्:
TypeParticiple
Rootनिर्+दिश्
Formकृदन्त; क्त; पञ्चमी एकवचन; पुं/नपुंसक; ‘देशात्’ इत्यनेन सह
देशात्from the locus/place
देशात्:
TypeNoun
Rootदेश
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; पञ्चमी; अपादान
अन्यम्another
अन्यम्:
TypeAdjective
Rootअन्य
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; ‘देशम्’ इत्यस्य विशेषणम्
देशम्locus/place
देशम्:
TypeNoun
Rootदेश
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; कर्म
उपस्थापयतिputs forward/introduces
उपस्थापयति:
TypeVerb
Rootउप+स्था (णिच्)
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative)
उपस्थितेwhen (a locus) has been presented
उपस्थिते:
TypeParticiple
Rootउप+स्था
Formकृदन्त; क्त; सप्तमी एकवचन; पुं/नपुंसक; ‘देशे’ इत्यनेन सह
देशेin/with respect to the locus
देशे:
TypeNoun
Rootदेश
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी; अधिकरण
अर्थवचनम्a statement of the matter/meaning
अर्थवचनम्:
TypeNoun
Rootअर्थ+वचन
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; कर्म
नnot
न:
TypeParticle
Rootन
Formनिषेधाव्यय
एवम्thus/in this way
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
Formअव्यय; प्रकारार्थे
इति(saying) ‘thus’
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formउद्धरणार्थक
अपव्ययतेevades/backs out/withdraws
अपव्ययते:
TypeVerb
Rootअप+व्यय
Formलट्; आत्मनेपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
साक्षिभिःby witnesses
साक्षिभिः:
TypeNoun
Rootसाक्षिन्
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन; तृतीया; करण
अवधृतम्ascertained/established
अवधृतम्:
TypeParticiple
Rootअव+धृ
Formकृदन्त; क्त; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; कर्म (यत् ‘नेच्छति’ इत्यस्य)
नnot
न:
TypeParticle
Rootन
Formनिषेधाव्यय
इच्छतिaccepts/wants
इच्छति:
TypeVerb
Rootइष्
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
असम्भाष्येin a place where conversation is not permitted
असम्भाष्ये:
TypeAdjective
Rootअ+सम्भाष्य
Formनपुंसक/पुं; एकवचन; सप्तमी; ‘देशे’ इत्यस्य विशेषणम्; नञ्-भाव
देशेin the place/locus
देशे:
TypeNoun
Rootदेश
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी
साक्षिभिःwith/by witnesses
साक्षिभिः:
TypeNoun
Rootसाक्षिन्
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन; तृतीया
मिथःmutually/with each other
मिथः:
TypeIndeclinable
Rootमिथः
Formअव्यय; परस्परार्थे
सम्भाषतेconverses/holds communication
सम्भाषते:
TypeVerb
Rootसम्+भाष्
Formलट्; आत्मनेपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
इतिthus
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formइत्यर्थसूचक
परोक्तहेतवःthese are the grounds stated by the opponent
परोक्तहेतवः:
TypeNoun
Rootपर+उक्त+हेतु
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा; ‘हेतवः’ = कारणानि/लक्षणानि
Entities Mentioned
S
sākṣi (witness)V
vādī/prativādī (implied)FAQs
Procedural sabotage—shifting claims, exploiting admissibility confusion, manipulating venue facts, and influencing witnesses—so that adjudication is delayed or distorted.
It treats private conversation with witnesses in prohibited settings as a procedural red flag, enabling sanctions or adverse inference.