Sutra 68
Devanagari script
पुत्रभ्रातृबन्धुषु सामदानाभ्यां सिद्धिरनुरूपा पौरजानपददण्डमुख्येषु दानभेदाभ्यां सामन्ताटविकेषु भेददण्डाभ्याम् ॥ कZ_०९.७.६८ ॥
Transliteration
putra-bhrātṛ-bandhuṣu sāma-dānābhyāṃ siddhir anurūpā paura-jānapada-daṇḍa-mukhyeṣu dāna-bhedābhyāṃ sāmanta-āṭavikeṣu bheda-daṇḍābhyām
Translation
对儿子、兄弟及近亲，应以和解与馈赠，因人制宜以求成功。对城镇居民、乡村臣民及关键的强制官员，应以馈赠与离间来确保成功。对封臣与林野部族，应以离间与武力来取得成功。
Word by Word
पुत्रsons
पुत्र:
TypeNoun
Rootपुत्र
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/सप्तमी बहुवचन (समासपूर्वपद)
भ्रातृbrothers
भ्रातृ:
TypeNoun
Rootभ्रातृ
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/सप्तमी बहुवचन (समासपूर्वपद)
बन्धुषुamong kinsmen/relatives
बन्धुषु:
TypeNoun
Rootबन्धु
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी बहुवचन
सामconciliation
साम:
TypeNoun
Rootसामन्
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया एकवचन (समाहारद्वन्द्व-पूर्वपद)
दानाभ्याम्by gifts
दानाभ्याम्:
TypeNoun
Rootदान
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया द्विवचन
सिद्धिःsuccess/accomplishment
सिद्धिः:
TypeNoun
Rootसिद्धि
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
अनुरूपाappropriate/suitable
अनुरूपा:
TypeAdjective
Rootअनुरूप
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; ‘सिद्धिः’ इत्यस्य विशेषणम्
पौरcitizens (of the city)
पौर:
TypeNoun
Rootपौर
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी बहुवचन (समासपूर्वपद)
जानपदcountry people/subjects
जानपद:
TypeNoun
Rootजानपद
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी बहुवचन (समासपूर्वपद)
दण्डpunishments/force
दण्ड:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी बहुवचन (समासपूर्वपद)
मुख्येषुamong the leaders/chiefs
मुख्येषु:
TypeAdjective (substantivized)
Rootमुख्य
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी बहुवचन; ‘(जनाः)’ इति अध्याहारः
दानgift-giving
दान:
TypeNoun
Rootदान
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया एकवचन (समाहारद्वन्द्व-पूर्वपद)
भेदाभ्याम्by dissension
भेदाभ्याम्:
TypeNoun
Rootभेद
Formपुंलिङ्ग; तृतीया द्विवचन
सामन्तamong feudatories/neighboring chiefs
सामन्त:
TypeNoun
Rootसामन्त
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी बहुवचन (समासपूर्वपद)
आटविकेषुamong forest tribes/forest chiefs
आटविकेषु:
TypeNoun
Rootआटविक
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी बहुवचन
भेदdissension
भेद:
TypeNoun
Rootभेद
Formपुंलिङ्ग; तृतीया एकवचन (समाहारद्वन्द्व-पूर्वपद)
दण्डाभ्याम्by force/punishment
दण्डाभ्याम्:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग; तृतीया द्विवचन
Entities Mentioned
S
sonsB
brothersK
kinsmenU
urban citizens (paura)R
rural subjects (jānapada)C
coercive officials (daṇḍa-mukhya)F
feudatories (sāmanta)F
forest tribes (āṭavika)FAQs
Instrument-choice must match the constituency: softer tools for kin, mixed inducement-and-fragmentation for the populace and power-holders, and harder tools (division and force) for semi-autonomous and frontier groups.
It treats legitimacy and cohesion as cheaper to maintain internally (sāma/dāna), while frontier and subordinate powers may require coercive containment (bheda/daṇḍa).