Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

सर्गभेदाः — अविद्या, स्रोतोभेदाः, नव सर्गाः, देवासुरादिसृष्टिः, वेद-यज्ञप्रादुर्भावः

ते सुखप्रीतिबहुला बहिर् अन्तश् च नावृताः प्रकाशा बहिर् अन्तश् च ऊर्ध्वस्रोतोद्भवाः स्मृताः

te sukhaprītibahulā bahir antaś ca nāvṛtāḥ prakāśā bahir antaś ca ūrdhvasrotodbhavāḥ smṛtāḥ

Họ chan chứa an lạc và prīti (niềm hoan hỷ nội tâm); không bị che ngăn, không bị phủ kín cả ngoài lẫn trong. Sáng rực ở ngoại thân và nội tâm, họ được ghi nhớ là những hữu tình sinh từ dòng chảy hướng thượng (ūrdhvasrotas).

तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सुखप्रीतिबहुलाःabounding in happiness and joy
सुखप्रीतिबहुलाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसुख (प्रातिपदिक) + प्रीति (प्रातिपदिक) + बहुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण—‘सुख-प्रिति-बहुल’ = abounding in happiness and delight
बहिःexternally
बहिः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootबहिः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (outside)
अन्तःinternally
अन्तः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअन्तः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (inside)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation particle)
आवृताःcovered
आवृताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootआ√वृ (धातु) → आवृत (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त—‘covered’
प्रकाशाःluminous, manifest
प्रकाशाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रकाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण—‘luminous/manifest’
बहिःexternally
बहिः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootबहिः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्त-देशवाचक (outside)
अन्तःinternally
अन्तः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअन्तः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्त-देशवाचक (inside)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
ऊर्ध्वस्रोतोद्भवाःborn from the upward-current
ऊर्ध्वस्रोतोद्भवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootऊर्ध्वस्रोतस् (प्रातिपदिक) + उद्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष—‘ऊर्ध्वस्रोतसः उद्भवाः’ (arisen from the upward-current)
स्मृताःare called, are said
स्मृताः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; कर्मणि/भावे—‘are said/are remembered as’

Sage Parāśara (teaching Maitreya)

P
Parāśara
M
Maitreya
Ū
ūrdhvasrotas (upward-stream beings)

FAQs

It denotes beings whose nature and momentum are oriented upward—toward subtler, higher states of existence—marked by clarity, luminosity, and unobstructed consciousness.

He characterizes them as joy-filled and unveiled—radiant inwardly and outwardly—indicating an existence less bound by obscuration and more aligned with sattva and ascent.

The ordered gradation of beings and realms functions under Vishnu’s sovereign cosmic order, where higher luminosity and ascent reflect closer alignment with the sustaining Supreme Reality.