Adhyaya 75: Description of Jambūdvīpa: its regions, mountains, measurements, and cosmic structure

Verse 1

रुद्र उवाच । अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि जम्बूद्वीपं यथातथम् । संख्यां चापि समुद्राणां द्वीपानां चैव विस्तरम् ॥ ७५.१ ॥

Rudra nói: “Từ đây trở đi, ta sẽ giảng về Jambūdvīpa đúng như thật, cùng số lượng các đại dương và cả sự rộng lớn của các dvīpa (châu lục).”

Verse 2

यावन्ति चैव वर्षाणि तेषु नद्यश्च याः स्मृताः । महाभूतप्रमाणं च गतिं चन्द्रार्कयोः पृथक् ॥ ७५.२ ॥

“(Ta sẽ nói) có bao nhiêu năm, và các con sông được truyền nhớ trong những xứ ấy; lại nữa là các chuẩn lượng của đại chủng (mahābhūta), và riêng rẽ các quỹ đạo của Mặt Trăng và Mặt Trời.”

Verse 3

द्वीपभेदसहस्राणि सप्तस्वन्तर्गतानि च । न शक्यन्ते क्रमेणेह वक्तुं यैर् विततं जगत् ॥ ७५.३ ॥

“Những ngàn sự phân chia của các dvīpa, cùng những phần nằm trong bảy dvīpa chính, không thể ở đây kể theo thứ tự; nhờ chúng mà thế giới được trải rộng.”

Verse 4

सप्तद्वीपान् प्रवक्ष्यामि चन्द्रादित्यग्रहैः सह । येषां मनुष्यास्तर्केण प्रमाणानि प्रचक्षते ॥ ७५.४ ॥

“Ta sẽ thuyết giảng bảy dvīpa, cùng với các thiên thể thuộc Mặt Trăng và Mặt Trời; về những điều ấy, con người nhờ lý luận mà nêu ra các chuẩn lượng (và tiêu chuẩn tri thức).”

Verse 5

अचिन्त्याः खलु ये भावाः न तांस्तर्केण साधयेत् । प्रकृतिभ्यः परं यच्च तदचिन्त्यं विभाव्यते ॥ ७५.५ ॥

Quả thật, những thực tại bất khả tư nghị không nên được xác lập chỉ bằng lý luận; và bất cứ điều gì vượt ngoài các thành tố vật chất (prakṛti) đều được hiểu là bất khả tư nghị.

Verse 6

नव वर्षं प्रवक्ष्यामि जम्बूद्वीपं यथातथम् । विस्तारान्मण्डलाच्चैव योजनैस्तन्निबोधत ॥ ७५.६ ॥

Ta sẽ giảng về chín varṣa của Jambūdvīpa đúng như thật—về sự trải rộng, hình dạng vòng tròn, và các số đo bằng yojana; vì vậy hãy thấu hiểu một cách chăm chú.

Verse 7

शतमेकें सहस्राणां योजनानां समन्ततः । नानाजनपदाकीर्णं योजनेर्विविधैः शुभैः ॥ ७५.७ ॥

Nó trải rộng một trăm nghìn yojana về mọi phía, và đầy ắp nhiều janapada (xứ sở), được phân định bởi các số đo yojana khác nhau, cát tường.

Verse 8

सिद्धचारणसंकीर्णं पर्वतैरुपशोभितम् । सर्वधातुविवृद्धैश्च शिलाजालसमुद्भवैः । पर्वतप्रभवाभिश्च नदीभिः सर्वतश्चितम् ॥ ७५.८ ॥

Nơi ấy đông đúc các Siddha và Cāraṇa, và được tô điểm bởi núi non—dồi dào mọi loại khoáng vật và những mạng lưới đá phát sinh tại đó—khắp bốn phía đầy ắp các dòng sông bắt nguồn từ núi.

Verse 9

जम्बूद्वीपः पृथुः श्रीमान् सर्वतः परिमण्डलः । नवभिश्चावृतः श्रीमान् भुवनैर्भूतभावनः ॥ ७५.९ ॥

Jambūdvīpa rộng lớn và huy hoàng, tròn đều về mọi phía. Nó được bao bọc bởi chín varṣa; rực rỡ thay, và nhờ các thế giới của mình, nó nuôi dưỡng muôn loài hữu tình.

Verse 10

लवणेन समुद्रेण सर्वतः परिवारितः । जम्बूद्वीपस्य विस्तारात् समेन तु समन्ततः ॥ ७५.१० ॥

Nó được bao bọc bốn phía bởi Đại Dương Muối; và khắp chung quanh, nó trải rộng một cách đồng đều, tương ứng với bề ngang của Jambūdvīpa.

Verse 11

तस्य प्रागायताः दीर्घाः षडेते वर्षपर्वताः । उभयत्रावगाढाश्च समुद्रौ पूर्वपश्चिमौ ॥ ७५.११ ॥

Đối với vùng ấy, trải dài về phía đông và có chiều dài lớn, đây là sáu ngọn ‘núi varṣa’; và ở cả hai phía đều có các đại dương, phía đông và phía tây.

Verse 12

हिमप्रायश्च हिमवान् हेमकूटश्च हेमवान् । सर्वत्र सुसुखश्चापि निषधः पर्वतो महान् ॥ ७५.१२ ॥

Himaprāya và Himavān, Hemakūṭa và Hemavān; và cả Niṣadha—ngọn núi vĩ đại—(được nói là) đem lại sự an lạc và phúc lành khắp mọi nơi.

Verse 13

चतुर्वर्णः स सुवर्णो मेरुश्चोल्बमयो गिरिः । वृत्ताकृतिप्रमाणश्च चतुरस्त्रः समुच्छितः ॥ ७५.१३ ॥

Núi Meru ấy được mô tả có bốn màu; nó bằng vàng, là ngọn núi cấu thành từ khối khoáng kim rực sáng. Kích thước của nó mang dạng tròn, lại cũng bốn cạnh, vươn cao hùng vĩ.

Verse 14

नानावर्णस्तु पार्श्वेषु प्रजापतिगुणान्वितः । नाभिमण्डलसम्भूतो ब्रह्मणः परमेष्ठिनः ॥ ७५.१४ ॥

Ở các sườn, ngài hiện ra với nhiều sắc thái khác nhau, đầy đủ các phẩm tính của một Prajāpati; và ngài sinh khởi từ vùng rốn của Brahmā, bậc tối thượng (Parameṣṭhin).

Verse 15

पूर्वतः श्वेतवर्णस्तु ब्राह्मण्यं तेन तस्य तत् । पीतश्च दक्षिणेनासौ तेन वैश्यत्वमिष्यते ॥ ७५.१५ ॥

Hướng về phương Đông, Ngài có sắc trắng; vì thế, địa vị Bà-la-môn được ấn định cho Ngài. Và ở phía Nam mang sắc vàng; vì vậy, địa vị Vaiśya được xem là thuộc về Ngài.

Verse 16

भृङ्गपत्रनिभश्चासौ पश्चिमेन यतोऽथ सः । तेनास्य शूद्रता प्रोक्ता मेरोर् नामार्थकर्मणः ॥ ७५.१६ ॥

Và Ngài được nói là giống như chiếc lá của cây bhṛṅga; hơn nữa, vì Ngài ở về phía Tây, nên sự phân loại của Ngài là “Śūdra” được nêu ra—dựa trên danh xưng, ý nghĩa và công năng gắn với Meru.

Verse 17

पार्श्वमुत्तरतस्तस्य रक्तवर्णं विभाव्यते। तेनास्य क्षत्रभावः स्यादिति वर्णाः प्रकीर्तिताः॥ ७५.१७॥

Ở phía Bắc của Ngài, sắc đỏ được quan sát; do đó, khuynh hướng Kṣatriya của Ngài được suy định—như vậy các varṇa được mô tả.

Verse 18

वृत्तः स्वभावतः प्रोक्तो वर्णतः परिमाणतः । नीलश्च वैडूर्यमयः श्वेतशुक्लो हिरण्मयः । मयूरबर्हिवर्णस्तु शातकुम्भश्च श्रृङ्गवान् ॥ ७५.१८ ॥

Ngài được mô tả là tròn một cách tự nhiên, được đặc trưng bởi màu sắc và kích thước: xanh lam và làm bằng vaidūrya (bảo thạch như lưu ly), trắng—trắng tinh—vàng kim; và mang sắc như lông chim công, lại là śātakaumbha (vàng ròng thượng hạng), và có sừng.

Verse 19

एते पर्वतराजानः सिद्धचारणसेविताः । तेषामन्तरविष्कम्भो नवसाहस्र उच्यते ॥ ७५.१९ ॥

Đây là những núi chúa, được các Siddha và Cāraṇa phụng sự; bề rộng bên trong (hay khoảng cách xen giữa) của chúng được nói là chín nghìn (đơn vị).

Verse 20

मध्ये त्विलावृतं नाम महामेरोः स सम्भवः । नवैव तु सहस्राणि विस्तीर्णः सर्वतश्च सः ॥ ७५.२० ॥

Ở giữa là vùng mang tên Ilāvṛta, miền trung tâm gắn với Mahāmeru. Vùng ấy trải rộng chín nghìn do-tuần (yojana) về mọi phương.

Verse 21

मध्यं तस्य महामेरुर्विधूम इव पावकः । वेद्यर्धं दक्षिणं मेरोरुत्तरार्धं तथोत्तरम् ॥ ७५.२१ ॥

Ngay trung tâm ấy đứng sừng sững Đại Meru, như ngọn lửa không khói. Nửa phía nam của Meru gọi là Vedya-ardha, và nửa phía bắc cũng là phần phương bắc tương ứng.

Verse 22

वर्षाणि यानि षडत्र तेषां ते वर्षपर्वताः । योजनाग्रं तु वर्षाणां सर्वेषां तद्विधीयते ॥ ७५.२२ ॥

Tại đây có sáu varṣa đã được mô tả; mỗi varṣa đều có những núi ranh giới riêng, gọi là varṣaparvata. Đối với tất cả các varṣa ấy, bề rộng được quy định theo chuẩn là một do-tuần (yojana).

Verse 23

द्वे द्वे वर्षे सहस्राणां योजनानां समुच्छ्रयः । जम्बूद्वीपस्य विस्तारस्तेषामायाम उच्यते ॥ ७५.२३ ॥

Với mỗi cặp varṣa, độ cao được nói là hai nghìn do-tuần. Và bề rộng của Jambūdvīpa được trình bày như là chiều dài theo trục dọc của các varṣa ấy.

Verse 24

योजनानां सहस्राणि शतौ द्वौ चायतौ गिरौ । नीलश्च निषधश्चैव ताभ्यां हीनाश्च ये परे । श्वेतश्च हेमकूटश्च हिमवान् शृङ्गवांश्च यः ॥ ७५.२४ ॥

Hai ngọn núi Nīla và Niṣadha kéo dài hai trăm nghìn do-tuần. Những núi nằm vượt ngoài chúng thì có quy mô nhỏ hơn: Śveta, Hemakūṭa, và Himavān—dãy núi có nhiều đỉnh.

Verse 25

जम्बूद्वीपप्रमाणेन निषधः परिकीर्तितः । तस्माद् द्वादशभागेन हेमकूटः प्रहीयते । हिमवान् विंशभागेन हेमकूटात् प्रहीयते ॥ ७५.२५ ॥

Theo chuẩn đo lường của Jambūdvīpa, núi Niṣadha được mô tả như vậy. Từ chuẩn ấy, Hemakūṭa giảm đi một phần mười hai; và Himavān giảm đi một phần hai mươi so với Hemakūṭa.

Verse 26

अष्टाशीतिसहस्राणि हेमकूटो महागिरिः । अशीतिर्हिमवान्शैल आयतः पूर्वपश्चिमे ॥ ७५.२६ ॥

Đại sơn Hemakūṭa trải dài tám mươi tám nghìn do-tuần (yojana). Dãy núi Himavān trải dài tám mươi nghìn do-tuần theo hướng đông–tây.

Verse 27

द्वीपस्य मण्डलीभावाद् ह्रासवृद्धी प्रकीर्त्यते । वर्षाणां पर्वतानां च यथा चेमे तथोत्तरम् ॥ ७५.२७ ॥

Vì lục địa (dvīpa) mang dạng hình tròn, nên sự thu hẹp và mở rộng của nó được thuật lại; cũng vậy, các vùng (varṣa) và các dãy núi được trình bày—như đã nói ở đây, thì về sau cũng sẽ được mô tả như thế.

Verse 28

तेषां मध्ये जनपदास्तानि वर्षाणि चैव तत् । प्रपातविषमैस्तैस्तु पर्वतैरावृतानि तु ॥ ७५.२८ ॥

Ở giữa chúng có các xứ sở có người cư trú (janapada), và quả thật cũng có các vùng (varṣa) ấy. Chúng được bao bọc bởi những dãy núi gồ ghề, lởm chởm vách đá và địa hình không bằng phẳng.

Verse 29

संततानि नदीभेदैरगम्यानि परस्परम् । वसन्ति तेषु सत्त्वानि नानाजातीनि सर्वशः ॥ ७५.२९ ॥

Bị phân cách bởi các nhánh sông, những miền đất ấy nối tiếp nhau nhưng không thể qua lại lẫn nhau; trong đó muôn loài hữu tình cư trú, đa dạng chủng loại, khắp mọi phương.

Verse 30

एतद्धैमवतं वर्षं भारती यत्र सन्ततिः । हेमकूटं परं यत्र नाम्ना किम्पुरुषोत्तमः ॥ ७५.३० ॥

Đây là vùng Haimavata (Himalaya), nơi dòng dõi Bhāratī (con cháu của Bhārata) cư trú; và tại đó có Hemakūṭa cao vời, được biết theo danh xưng Kiṁpuruṣottama.

Verse 31

हेमकूटात् तु निषधं हरिवर्षं तदुच्यते । हरिवर्षात् परं चैव मेरुपार्श्व इलावृतम् ॥ ७५.३१ ॥

Từ Hemakūṭa, xứ Niṣadha được gọi là Harivarṣa; và vượt qua Harivarṣa, ở sườn núi Meru là Ilāvṛta.

Verse 32

इलावृतात् परं नीलं रम्यकं नाम विश्रुतम् । रम्यकाच्च परं श्वेतं विश्रुतं तद्धिरण्मयम् । हिरण्मयात् परं चैव शृङ्गवन्तं कुरु स्मृतम् ॥ ७५.३२ ॥

Vượt qua Ilāvṛta là dãy Nīla và vùng nổi tiếng mang tên Ramyaka. Vượt qua Ramyaka là núi Śveta lừng danh; và vượt qua đó là xứ Hiraṇmaya. Vượt qua Hiraṇmaya, Kuru được ghi nhớ là Śṛṅgavant (vùng gắn với các núi Śṛṅgavat).

Verse 33

धनुःसंस्थे तु द्वे वर्षे विज्ञेये दक्षिणोत्तरे । द्वीपानि खलु चत्वारि चतुरस्त्रमिलावृतम् ॥ ७५.३३ ॥

Trong vùng có hình dạng như cây cung, cần hiểu có hai varṣa: phía nam và phía bắc. Quả thật có bốn đảo (dvīpa), và Ilāvṛta có hình tứ giác.

Verse 34

अर्वाक् च निषधस्याथ वेद्यर्धं दक्षिणं स्मृतम् । परं शृङ्गवतो यच्च वेद्यर्धं हि तदुत्तरम् ॥ ७५.३४ ॥

Về phía nam của Niṣadha, theo truyền thống được hiểu là nửa phía nam của Vedi; và phần nằm vượt qua Śṛṅgavat chính là nửa phía bắc của Vedi.

Verse 35

वेद्यर्धे दक्षिणे त्रीणि वर्षाणि त्रीणि चोत्तरे । तयोर्मध्ये तु विज्ञेयो यत्र मेरुस्त्विलावृतः ॥ ७५.३५ ॥

Trong nửa phía nam của Vedi có ba vùng (varṣa), và trong nửa phía bắc cũng có ba vùng như vậy. Ở giữa hai phần ấy là vùng trung tâm, nơi núi Meru tọa lạc, tức Ilāvṛta.

Verse 36

दक्षिणेन तु नीलस्य निषधस्योत्तरेण च । उदगायतो महाशैलो माल्यवान्नाम पर्वतः ॥ ७५.३६ ॥

Về phía nam của núi Nīla và về phía bắc của núi Niṣadha có một dãy núi lớn vươn dài về hướng bắc, mang tên Mālyavān.

Verse 37

योजनानां सहस्रे द्वे विष्कम्भोच्छ्रय एव च । आयामतश्चतुस्त्रिंशत् सहस्राणि प्रकीर्तितः ॥ ७५.३७ ॥

Đường kính và chiều cao của núi đều được nói là hai nghìn yojana; còn chiều dài được tuyên bố là ba mươi bốn nghìn yojana.

Verse 38

तस्य प्रतीच्यां विज्ञेयः पर्वतो गन्धमादनः । आयामोच्छ्रयविस्तारात् तुल्यो माल्यवता तु सः ॥ ७५.३८ ॥

Về phía tây của núi ấy, nên biết có ngọn núi tên Gandhamādana; xét về chiều dài, chiều cao và bề rộng, nó tương đương với núi Mālyavat.

Verse 39

परिमण्डलस्तयोर्मध्ये मेरुः कनकपर्वतः । चतुर्वर्णः ससौवर्णश्चतुरस्त्रः समुच्छ्रितः ॥ ७५.३९ ॥

Ở giữa những vùng ấy là núi Meru, ngọn núi vàng: hình tròn; mang bốn sắc thái, rực ánh kim hoàng; có bốn mặt và vươn cao hùng vĩ.

Verse 40

अव्यक्ता धातवः सर्वे समुत्पन्ना जलादयः । अव्यक्तात् पृथिवीपद्मं मेरुस्तस्य च कर्णिका ॥ ७५.४० ॥

Từ Vô hiển (avyakta), mọi thành tố của các đại chủng phát sinh—khởi đầu là nước và các yếu tố khác. Từ Vô hiển ấy, Địa giới hiện ra như một đóa sen, và núi Meru được nói là nhụy trung tâm (karṇikā) của đóa sen ấy.

Verse 41

चतुष्पत्रं समुत्पन्नं व्यक्तं पञ्चगुणं महत् । ततः सर्वाः समुद्भूता वितता हि प्रवृत्तयः ॥ ७५.४१ ॥

Rồi một nguyên lý bốn cánh phát sinh—hữu hiển, vĩ đại, và mang năm phẩm tính; từ đó, quả thật, mọi khuynh hướng/hoạt dụng (pravṛtti) đều sinh khởi và lan tỏa rộng khắp.

Verse 42

अनेककल्पजीवद्भिः पुरुषैः पुण्यकारिभिः । कृतात्मभिर्महात्मभिः प्राप्यते पुरुषोत्तमः ॥ ७५.४२ ॥

Đấng Tối Thượng (Puruṣottama) được chứng đắc bởi những người đã trải qua nhiều kiếp đại kiếp, làm các công đức, và tự chế—những bậc đại tâm (mahātmā).

Verse 43

महायोगी महादेवो जगद्ध्येयो जनार्दनः । सर्वलोकगतोऽनन्तो व्यापको मूर्तिरव्ययः ॥ ७५.४३ ॥

Ngài là Đại Du-già sư, Đại Thần, Janārdana—đấng mà thế gian nên quán niệm. Ngài là Vô tận, hiện diện trong mọi cõi, thấm khắp, có thân tướng, và bất hoại.

Verse 44

न तस्य प्राकृताः मूर्तिर्मांसमेदोऽस्थिसंभवा । योगित्वाच्चेश्वरत्वाच्च सत्त्वरूपधरो विभुः ॥ ७५.४४ ॥

Thân tướng của Ngài không thuộc vật chất (prākṛta), cũng không do thịt, mỡ và xương tạo thành. Vì bản tính du-già và vì địa vị Chúa tể, Đấng Biến mãn mang thân do sattva (tính thanh tịnh, minh triết) cấu thành.

Verse 45

तन्निमित्तं समुत्पन्नं लोके पद्मं सनातनम् । कल्पशेषस्य तस्यादौ कालस्य गतिरीदृशी ॥ ७५.४५ ॥

Từ nhân duyên ấy, trong thế gian phát sinh đóa sen vĩnh cửu. Vào lúc khởi đầu của phần còn lại của kiếp (kalpa), tiến trình của thời gian diễn ra như vậy.

Verse 46

तस्मिन् पद्मे समुत्पन्नो देवदेवश्चतुर्मुखः । प्रजापतिपतिर्देव ईशानो जगतः प्रभुः ॥ ७५.४६ ॥

Từ đóa sen ấy sinh ra vị Thần của các thần, đấng bốn mặt. Ngài là chúa tể của các Prajāpati, bậc tối thượng (Īśāna), chủ tể và người cai quản thế gian.

Verse 47

तस्य बीजनिसर्गं हि पुष्करस्य यथार्थवत् । कृत्स्नं प्रजानिसर्गेण विस्तरेणैव वर्ण्यते ॥ ७५.४७ ॥

Quả thật, câu chuyện về nguồn gốc từ “hạt giống” của Ngài—của Puṣkara—sẽ được thuật lại đúng theo ý nghĩa chân thực, đầy đủ và tường tận, qua thiên truyện về sự phát sinh muôn loài (prajā-sarga).

Verse 48

तदम्बु वैष्णवः कायो यतो रत्नविभूषितः । पद्माकाराऽ समुत्पन्ना पृथिवी सवनद्रुमा ॥ ७५.४८ ॥

Nước ấy trở thành một thân thể Vaiṣṇava, được trang sức bằng châu báu; và Trái Đất phát sinh theo hình đóa sen, cùng với rừng núi và cây cối.

Verse 49

तत् तस्य लोकपद्मस्य विस्तारं सिद्धभाषितम् । वर्ण्यमानं विभागेन क्रमशः शृणुत द्विजाः ॥ ७५.४९ ॥

Nay, hỡi các bậc nhị sinh, hãy lắng nghe theo thứ tự và theo từng phần về sự rộng lớn của “hoa sen thế giới” ấy, như được thuật trong lời của các bậc Siddha.

Verse 50

महावर्षाणि ख्यातानि चत्वार्यत्र च संस्थिताः । तत्र पर्वतसंस्थानो मेरुर्नाम महाबलः ॥ ७५.५० ॥

Tại đây, bốn đại vực (mahāvarṣa) nổi danh được nói là an lập; nơi ấy có khối địa hình như núi, vị hùng lực mang danh Meru.

Verse 51

नानावर्णः स पार्श्वेषु पूर्वतः श्वेत उच्यते । पीतं च दक्षिणं तस्य भृङ्गवर्णं तु पश्चिमम् ॥ ७५.५१ ॥

Thực thể ấy được mô tả có nhiều sắc màu ở các sườn: phía đông gọi là trắng; phía nam là vàng; còn phía tây mang màu như ong (sẫm tối).

Verse 52

उत्तरं रक्तवर्णं तु तस्य पार्श्वं महात्मनः । मेरुस्तु शोभते शुक्लो राजवंशे तु धिष्टितः ॥ ७५.५२ ॥

Phía bắc của sườn bậc đại nhân ấy mang sắc đỏ; còn núi Meru thì rực sáng màu trắng, an lập trong dòng dõi vương gia.

Verse 53

तरुणादित्यसंकाशो विधूम इव पावकः । योजनानां सहस्राणि चतुराशीतिरुच्छ्रितः ॥ ७५.५३ ॥

Ngài rực rỡ như mặt trời non, như lửa không khói; chiều cao vươn đến tám mươi bốn nghìn do-tuần (yojana).

Verse 54

प्रविष्टः षोडशाधस्ताद्विस्तृतः षोडशैव तु । शरावसंस्थितत्वाच्च द्वात्रिंशन्मूर्ध्नि विस्तृतः ॥ ७५.५४ ॥

Nó ăn sâu xuống dưới mười sáu (đơn vị) và bề ngang cũng trải mười sáu (đơn vị); lại do an lập như chiếc bát nông (śarāva), nên phần đỉnh nở rộng đến ba mươi hai (đơn vị).

Verse 55

विस्तारस्त्रिगुणश्चास्य परिणाहः समन्ततः । मण्डलेन प्रमाणेन व्यस्यमानं तदिष्यते ॥ ७५.५५ ॥

Bề rộng của nó được nói là gấp ba, và chu vi bao quanh khắp mọi phía; khi trải ra và đo theo chuẩn mực của hình tròn, thì chính trị số ấy được chấp nhận là đúng.

Verse 56

नवतिश्च सहस्राणि योजनानां समन्ततः । ततः षट्काधिकानां च व्यस्यमानं प्रकीर्तितम् । चतुरस्त्रेण मानेन परिणामः समन्ततः ॥ ७५.५६ ॥

Phạm vi của nó ở khắp bốn phía được nói là chín vạn do-tuần. Sau đó, còn tuyên thuyết thêm sáu nghìn (do-tuần) làm đường kính. Theo chuẩn đo hình tứ giác, chu vi của nó được nêu ra ở mọi phía.

Verse 57

स पर्वतो महादिव्यो दिव्यौषधिसमन्वितः । सवैनैरावृतः सर्वो जातरूपमयैः शुभैः ॥ ७५.५७ ॥

Ngọn núi ấy vô cùng đại diệu, rực rỡ như cõi trời, đầy đủ các dược thảo thần diệu; toàn thể được bao phủ bởi những vẻ tướng cát tường làm bằng jātārūpa (vàng) thanh tịnh.

Verse 58

तत्र देवगणाः सर्वे गन्धर्वोरगराक्षसाः । शैलराजे प्रमोदन्ते तथैवाप्सरसां गणाः ॥ ७५.५८ ॥

Tại đó, hết thảy các chúng thiên—cùng với Gandharva, Nāga và Rākṣasa—đều hoan hỷ trên ngọn núi chúa; và các đoàn Apsaras cũng vui mừng như vậy.

Verse 59

स तु मेरुः परिवृतो भवनैर्भूतभावनैः । चत्वारो यस्य देशास्तु नानापार्श्वेषु धिष्ठिताः ॥ ७५.५९ ॥

Còn núi Meru ấy được bao quanh bởi những cung xá nuôi dưỡng muôn loài; và có bốn miền, an vị trên các phía khác nhau của núi.

Verse 60

भद्राश्वो भारतश्चैव केतुमालश्च पश्चिमे । उत्तरे कुरवश्चैव कृतपुण्यप्रतिश्रयाः ॥ ७५.६० ॥

Bhadrāśva và Bhārata, cùng Ketumāla ở phương Tây; và các Kuru ở phương Bắc—đó là những nơi nương tựa cho người đã tích lũy công đức.

Verse 61

कर्णिका तस्य पद्मस्य समन्तात् परिमण्डला । योजनानां सहस्राणि योजनानां प्रमाणतः ॥ ७५.६१ ॥

Phần nhụy (lõi trung tâm) của đóa sen ấy tròn đều khắp bốn phía; theo chuẩn đo yojana, nó trải rộng đến hàng nghìn yojana.

Verse 62

तस्य केसरजालानि नवषट् च प्रकीर्तिताः । चतुरशीतिरुत्सेधो विवरान्तरगोचराः ॥ ७५.६२ ॥

Các mạng lưới kêsara (tơ nhụy) của nó được nói là có năm mươi chín; chiều cao là tám mươi bốn, vươn vào các khoảng giữa những lỗ mở (khe hở).

Verse 63

त्रिंशच्चापि सहस्राणि योजनानां प्रमाणतः । तस्य केसरजालानि विकीर्णानि समन्ततः ॥ ७५.६३ ॥

Tính theo yojana, nó còn vươn đến ba vạn yojana; và các mạng lưới kêsara của nó tỏa rải khắp mọi phía.

Verse 64

शतसाहस्रमायाममशीतिḥ पृथुलानि च । चत्वारि तत्र पर्णानि योजनानां चतुर्दश ॥ ७५.६४ ॥

Chiều dài của nó là một trăm nghìn yojana, và bề ngang là tám mươi; tại đó có bốn lá (parṇa), mỗi lá đo được mười bốn yojana.

Verse 65

तत्र या सा मया तुभ्यं कर्णिकीत्यभिविश्रुता । तां वर्ण्यमानामेकाग्र्यात् समासेन निबोधत । मणिपर्णशतैश्चित्रां नानावर्णप्रभासिताम् ॥ ७५.६५ ॥

Tại đó có nơi/đặc tướng nổi danh là “Karṇikī” mà ta đã nói với ngươi—hãy lắng nghe với tâm chuyên nhất khi được mô tả vắn tắt: nơi ấy rực rỡ bởi hàng trăm chiếc lá như châu ngọc, chiếu sáng bằng hào quang của muôn sắc màu.

Verse 66

अनेकपर्णनिचयं सौवर्णमरुणप्रभम् । कान्तं सहस्रपर्वाणं सहस्रोदरकन्दरम् । सहस्रशतपत्रं च वृत्तमेकं नगोत्कतमम् ॥ ७५.६६ ॥

Một ngọn núi thượng diệu, hình tròn viên mãn, được mô tả: mang khối lá vô số, rực sáng ánh vàng pha đỏ; đẹp đẽ khả ái, có ngàn dãy sườn, trong lòng có ngàn hang động, lại có những cấu trúc như hoa sen với ngàn cánh và trăm cánh.

Verse 67

मणिरत्नार्पितश्वभ्रैर्मणिभिश्चित्रवेदिकाम् । सुवर्णमणिचित्राङ्गैर्मणिचर्चिततोरणैः ॥ ७५.६७ ॥

Những hốc sâu được khảm châu ngọc và bảo thạch; có một bệ/lan can (vedikā) trang sức bằng các loại đá quý; các bộ phận kiến trúc rực rỡ bởi vàng và ngọc, và các cổng vòm (toraṇa) được điểm xuyết bằng châu báu.

Verse 68

तत्र ब्रह्मसभा रम्या ब्रह्मर्षिजनसंकुला । नाम्ना मनोव्रती नाम सर्वलोकेषु विश्रुता ॥ ७५.६८ ॥

Tại đó có một hội đường khả ái của Phạm Thiên (Brahmā), đông đầy các bậc Phạm-đạo Thánh hiền (brahmarṣi). Hội đường ấy nổi danh khắp các thế giới với tên gọi “Manovratī.”

Verse 69

तत्रेशानस्य देवस्य सहस्रादित्यवर्चसः । महाविमानसंस्थस्य महिमा वर्त्तते सदा ॥ ७५.६९ ॥

Tại đó, vinh quang của thần thánh Īśāna—rực sáng như ngàn mặt trời, an trụ trong đại thiên cung—hằng thường tồn tại mãi mãi.

Verse 70

तत्र सर्वे देवगणाश्चतुर्वक्त्रं स्वयं प्रभुम् । इष्ट्वा पूज्यनमस्कारैरर्चनीयमुपस्थिताः ॥ ७५.७० ॥

Tại đó, toàn thể chư thiên—sau khi phụng thờ Đấng Tự Quang minh, Chúa Tể bốn mặt—đều hiện diện, dâng lên những hành vi tôn kính, sùng bái và lễ bái đối với Đấng xứng đáng được nghi lễ thờ phụng.

Verse 71

यैस्तदा दिहसंकल्पैर्ब्रह्मचर्यं महात्मभिः । चीर्‍णं चारुमनोभिश्च सदाचारपथि स्थितैः ॥ ७५.७१ ॥

Bởi những bậc đại tâm ấy—khi ấy—với chí nguyện kiên định, tâm tính thanh nhã, và an trú trên con đường chánh hạnh, kỷ luật brahmacarya (phạm hạnh) đã được thực hành một cách đúng đắn.

Verse 72

सम्यगिष्ट्वा च भुक्त्वा च पितृदेवार्चने रताः । गृहाश्रमपरास्तत्र विनीताः अतिथिप्रियाः ॥ ७५.७२ ॥

Sau khi cử hành đúng pháp các bổn phận tế tự rồi thọ thực, họ vẫn chuyên tâm thờ phụng tổ tiên (pitṛ) và chư thiên; tại đó, họ tận tụy với giai đoạn gia chủ (gṛhastha), nết na kỷ luật và ưa thích kính đãi khách lạ.

Verse 73

गृहिणः शुक्लकर्मस्थाः विरक्ताः कारणात्मकाः । यमैर्नियमदानैश्च दृढनिर्दग्धकिल्बिषाः ॥ ७५.७३ ॥

Những gia chủ, an lập trong hạnh nghiệp thanh tịnh, không vướng chấp và vững nền nơi sự quán xét nhân duyên, đã thiêu đốt kiên cố mọi lỗi nghiệp nhờ các yama (giới cấm), niyama (giới hành) và dāna (bố thí).

Verse 74

तेषां निवसनं शुक्लब्रह्मलोकमनिन्दितम् । उपर्युपरि सर्वासां गतिनां परमा गतिः । चतुर्दशसहस्राणि योजनानां तु कीर्तितम् ॥ ७५.७४ ॥

Nơi cư trú của họ được mô tả là Śukla-brahma-loka thanh khiết, không tì vết; đó là cảnh giới tối thượng, vượt lên trên mọi nẻo định mệnh, là đích đến cao nhất trong mọi con đường. Quy mô của cõi ấy được nói là mười bốn nghìn yojana.

Verse 75

ततोऽर्द्धरुचिरे कृष्णे तरुणादित्यवर्चसि । महागिरौ ततो रम्ये रत्नधातुविचित्रिते ॥ ७५.७५ ॥

Bấy giờ, họ đến một ngọn đại sơn: tuy sắc đen mà nửa phần rực sáng, mang vẻ huy hoàng như mặt trời non; rồi lại đến một miền khả ái, rực rỡ bởi các mạch khoáng chứa châu báu muôn vẻ.

Verse 76

नैकरत्नसमावासे मणितोरणमन्दिरे । मेरोः सर्वेषु पार्श्वेषु समन्तात् परिमण्डले ॥ ७५.७६ ॥

Trong nơi cư trú tụ hội vô số loại bảo châu—trong cung điện có cổng vòm nạm ngọc—ở khắp mọi phía của núi Meru, bao quanh tứ bề, trải rộng thành một vòng tròn.

Verse 77

त्रिंशद्योजनसाहस्रं चक्रपाटो नगोत्तमः । जारुधिश्चैव शैलेन्द्र इत्येते उत्तराः स्मृताः ॥ ७५.७७ ॥

Cakrapāṭa, bậc tối thượng trong các núi, trải dài ba vạn do-tuần; và Jārudhi cũng là một chúa tể sơn nhạc—những ngọn ấy được ghi nhớ là (các núi/vùng) phương Bắc.

Verse 78

एतेषां शैलमुख्यानामुत्तरेषु यथाक्रमः । स्थलीरन्तरद्रोण्यश्च सरांसि च निबोधत ॥ ७५.७८ ॥

Nay hãy biết theo thứ tự: các đồng bằng, những thung lũng xen giữa, và các hồ nước nằm về phía bắc của những ngọn núi chủ yếu ấy.

Verse 79

दशयोजनविस्तीर्णा चक्रपाटोपनिर्गता । सा तूर्द्ध्ववाहिनी चापि नदी भूमौ प्रतिष्ठिता ॥ ७५.७९ ॥

Rộng mười do-tuần, nàng (dòng sông) tuôn ra từ cửa mở của Cakrapāṭa. Dòng sông ấy—lại còn chảy ngược lên trên—đã an lập trên mặt đất.

Verse 80

सा पुर्याममरावत्यां क्रममाणेन्दुरा प्रभौ । तया तिरस्कृता वा अपि सूर्येन्दुज्योतिषां गणाः ॥ ७५.८० ॥

Trong thành Amarāvatī, đấng rực sáng ấy bước đi khoan thai, có chừng mực; bởi nàng, ngay cả đoàn thể các ánh sáng—mặt trời, mặt trăng và các tinh tú—dường như cũng bị lu mờ.

Verse 81

उदयास्तमिते सन्ध्ये ये सेवन्ते द्विजोत्तमाः । तान् तुष्यन्ते द्विजाः सर्वानष्टावप्यचलोत्तमान् ॥ ७५.८१ ॥

Vào các thời khắc giao hội của bình minh và hoàng hôn, những bậc tối thượng trong hàng “hai lần sinh” thực hành nghi lễ theo quy định; nhờ họ mà hết thảy các bậc hai lần sinh đều hoan hỷ, và ngay cả tám ngọn núi tối thượng cũng vậy.

Verse 82

परिभ्रमज्ज्योतिषां या सा रुद्रेन्द्रमता शुभा ॥ ७५.८२ ॥

Hình tướng cát tường ấy, gồm những luồng quang minh xoay chuyển, được tôn trọng trong các giáo thuyết gắn với Rudra và Indra.