Adhyaya 57: The Observance for Attaining Radiance: The Soma Kānti-Vrata

Verse 1

अगस्त्य उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि कान्तिव्रतम् अनुत्तमम् । यत्कृत्वा तु पुरा सोमः कान्तिमान् अभवत् पुनः ॥ ५७.१ ॥

Agastya nói: “Sau đây ta sẽ giảng về lời nguyện tối thượng gọi là Kānti-vrata; thuở xưa, nhờ thực hành nó mà Soma (Mặt Trăng) lại trở nên rạng ngời.”

Verse 2

यक्ष्मणा दक्षशापेन पुराक्रान्तो निशाकरः । एतच्चीर्त्वा व्रतं सद्यः कान्तिमानभवत् किल ॥ ५७.२ ॥

Thuở xưa, Mặt Trăng—đấng làm nên đêm—bị bệnh hao mòn (yakṣman) do lời nguyền của Dakṣa. Tương truyền rằng, sau khi thực hành và tuyên xưng/giữ gìn lời nguyện này, Ngài lập tức lấy lại ánh huy hoàng.

Verse 3

द्वितीयायां तु राजेन्द्र कार्त्तिकस्य सिते दिने । नक्तं कुर्वीत यत्नेन अर्चयन् बलकेशवम् ॥ ५७.३ ॥

Vào ngày trăng thứ hai, hỡi Đại vương, trong ngày sáng của tháng Kārttika, người ta nên cẩn trọng thực hành hạnh nguyện ăn ban đêm (nakta), đồng thời phụng thờ Bālakeśava.

Verse 4

बलदेवाय पादौ तु केशवाय शिरोऽर्चयेत् । एवमभ्यर्च्य मेधावी वैष्णवं रूपमुत्तमम् ॥ ५७.४ ॥

Hãy dâng lễ bái đôi chân cho Bāladeva, và lễ bái phần đầu cho Keśava. Bái thờ như vậy, bậc trí (medhāvī) tôn kính hình tướng Vaiṣṇava tối thượng.

Verse 5

परस्वरूपं सोमाख्यं द्विकलं तद्दिने हि यत् । तस्यार्घं दापयेद्धीमान् मन्त्रेण परमेष्ठिनः ॥ ५७.५ ॥

Vào ngày ấy, đối với điều được gọi là Soma—mang hình thái “parasvarūpa” và gồm hai phần (dvikala)—bậc trí nên cho dâng lễ arghya, bằng thần chú kính Parameṣṭhin.

Verse 6

नमोऽस्त्वमृतरूपाय सर्वौषधिनृपाय च । यज्ञलोकाधिपतये सोमाय परमात्मने ॥ ५७.६ ॥

Kính lễ Ngài, đấng mang hình tướng bất tử; kính lễ Ngài, bậc quân vương của mọi dược thảo; kính lễ Chúa tể cõi tế tự—Soma—đấng là Tự Ngã tối thượng.

Verse 7

अनेनैव च मार्गेण दत्त्वार्घ्यं परमेष्ठिनः । रात्रौ सविप्रो भुञ्जीत यवान्नं सघृतं नरः ॥ ५७.७ ॥

Theo đúng nghi thức ấy, sau khi dâng lễ arghya lên Parameṣṭhin, người nam—cùng với một bà-la-môn—nên dùng vào ban đêm bữa ăn bằng lúa mạch, kèm bơ tinh khiết (ghee).

Verse 8

फाल्गुनादिचतुष्के तु पायसं भोजयेच्छुचिः । शालिहोमं तु कुर्वीत कार्त्तिके तु यवैस्तथा ॥ ५७.८ ॥

Trong bốn tháng bắt đầu từ Phālguna, người đã thanh tịnh nên dâng (thết) cơm sữa làm thực phẩm. Nên cử hành lễ hỏa cúng (homa) bằng gạo; và cũng vậy, vào tháng Kārttika thì (cử hành) bằng lúa mạch.

Verse 9

आषाढादिचतुष्के तु तिलहोमं तु कारयेत् । तद्वत् तिलान्नं भुञ्जीत एष एव विधिक्रमः ॥ ५७.९ ॥

Trong bốn tháng bắt đầu từ Āṣāḍha, nên cho cử hành lễ hỏa cúng bằng mè (tila-homa). Cũng vậy, nên dùng thức ăn được chế biến với mè. Chỉ bấy nhiêu là trình tự nghi thức được quy định.

Verse 10

ततः संवत्सरे पूर्णे शशिनं कृतराजतं । सितवस्त्रयुगच्छन्नं सितपुष्पानुलेपनम् । एवमेव द्विजं पूज्य ततस्तं प्रतिपादयेत् ॥ ५७.१० ॥

Rồi khi trọn vẹn một năm, nên chuẩn bị một hình tượng Mặt Trăng bằng bạc, phủ bằng một đôi y phục trắng và xức trang bằng hoa trắng. Cũng theo cách ấy, sau khi tôn kính cúng dường một vị brāhmaṇa, bấy giờ hãy dâng trao hình tượng Mặt Trăng ấy cho vị ấy.

Verse 11

कान्तिमानपि लोकेऽस्मिन् सर्वज्ञः प्रियदर्शनः । त्वत्प्रसादात् सोमरूपिन् नारायण नमोऽस्तु ते ॥ ५७.११ ॥

Trong thế gian này, nhờ ân sủng của Ngài, (người ấy) trở nên rạng ngời, toàn tri và đẹp lòng người khi chiêm ngưỡng. Ôi Nārāyaṇa, ô Đấng mang hình Soma (Mặt Trăng), xin kính lễ Ngài.

Verse 12

अनेन किल मन्त्रेण दत्त्वा विप्राय वाग्यतः । दत्तमात्रे ततस्तस्मिन् कान्तिमान् जायते नरः ॥ ५७.१२ ॥

“Quả thật, sau khi dâng tặng cho một vị brāhmaṇa bằng chính thần chú này, với lời nói được chế ngự, ngay khi sự bố thí vừa được thực hiện, người ấy liền trở nên rạng ngời.”

Verse 13

आत्रेयेणापि सोमेन कृतमेतत् पुरा नृप । तस्य व्रतान्ते सन्तुष्टः स्वयमेव जनार्दनः । यक्ष्माणमपनीयाशु अमृताख्यां कलां ददौ ॥ ५७.१३ ॥

Tâu Đại vương, thuở xưa Soma, hậu duệ của Atri, cũng đã thực hành pháp nguyện này. Khi mãn nguyện, chính Janārdana hoan hỷ, liền mau chóng trừ bỏ chứng yakṣmā (bệnh hao mòn) và ban cho một phần (kalā) mang danh “Amṛta”.

Verse 14

तां कलां सोमराजोऽसौ तपसा लब्धवानिति । सोमत्वं चागमत सोऽस्य ओषधीनां पतिर् बभौ ॥ ५७.१४ ॥

Người ta truyền rằng vị Vua Mặt Trăng ấy đã đạt được phần kalā ấy nhờ khổ hạnh (tapas). Rồi khi chứng đắc trạng thái “Soma”, ngài trở thành chúa tể của các dược thảo.

Verse 15

द्वितीयामश्विनौ सोमभुजौ कीर्त्येते तद्दिने नृप । तौ शेषविष्णू विख्यातौ मुख्यपक्षौ न संशयः ॥ ५७.१५ ॥

Tâu Đại vương, vào ngày trăng thứ hai, đôi Aśvin được ca tụng là những vị uống Soma. Hai vị ấy nổi danh là Śeṣa và Viṣṇu, là hai “cánh/bên” chủ yếu, không nghi ngờ gì.

Verse 16

न विष्णोर्व्यतिरिक्तं स्याद् दैवतं नृपसत्तम । नामभेदेन सर्वत्र संस्थितः परमेश्वरः ॥ ५७.१६ ॥

Tâu bậc vương thượng, không có thần linh nào tồn tại ngoài Viṣṇu. Chỉ do sai khác về danh xưng mà Đấng Tối Thượng hiện hữu khắp mọi nơi.