Adhyaya 55: Observance of the Auspicious Dvādaśī Vow and the Sacred Account of the Kubjākāmra Tīrtha

Verse 1

अगस्त्य उवाच । शृणु राजन् महाभाग व्रतानामुत्तमं व्रतम् । येन सम्प्राप्यते विष्णुः शुभेनैव न संशयः ॥ ५५.१ ॥

Agastya nói: “Hãy lắng nghe, hỡi đức vua phúc đức, về lời nguyện tối thượng trong các lời nguyện; nhờ sự thực hành cát tường ấy mà đạt đến Viṣṇu, điều này không còn nghi ngờ.”

Verse 2

मार्गशीर्षेऽथ मासे तु प्रथमह्नात् समारभेत् । एकभक्तं सिते पक्षे यावत् स्याद् दशमी तिथिः ॥ ५५.२ ॥

Rồi vào tháng Mārgaśīrṣa, nên bắt đầu từ ngày mồng một; trong nửa tháng sáng, mỗi ngày chỉ dùng một bữa, tiếp tục cho đến khi đến ngày Daśamī (mồng mười).

Verse 3

ततो दशम्यां मध्याह्ने स्नात्वा विष्णुं समर्च्य च । भक्त्या संकल्पयेत् प्राग्वद् द्वादशीं पक्षतो नृप ॥ ५५.३ ॥

Rồi vào ngày Daśamī, lúc giữa trưa, sau khi tắm gội và cung kính thờ phụng Viṣṇu, người ấy nên với lòng sùng tín lập saṅkalpa như đã nói trước, để giữ lễ ngày Dvādaśī theo từng nửa tháng, hỡi đức vua.

Verse 4

तामप्येवमुषित्वा च यवान् विप्राय दापयेत् । कृष्णायेति हरिर्वाच्यो दाने होमे तथार्च्चने ॥ ५५.४ ॥

Giữ lễ như vậy xong, nên bố thí lúa mạch (yava) cho một bà-la-môn. Trong việc bố thí, trong lễ hỏa cúng (homa), và trong sự thờ phụng (arcana), Hari phải được xưng niệm với công thức “vì Kṛṣṇa”.

Verse 5

चातुर्मास्यमथैवं तु क्षपित्वा राजसत्तम । चैत्रादिषु पुनस्तद्वदुपोष्य प्रयतः सुधीः । सक्तुपात्राणि विप्राणां सहिरण्यानि दापयेत् ॥ ५५.५ ॥

Sau khi hoàn mãn hạnh Cāturmāsya như vậy, hỡi bậc vua tối thượng, người có kỷ luật và trí tuệ nên lại giữ trai giới trong các tháng bắt đầu từ Caitra theo cùng một cách; và nên khiến dâng bố thí cho các Bà-la-môn những bát bột rang (saktu) kèm theo vàng.

Verse 6

श्रावणादिषु मासेषु तद्वच्छालिं प्रदापयेत् । त्रिषु मासेषु यावच्च कार्त्तिकस्यादिरागतः ॥ ५५.६ ॥

Trong các tháng bắt đầu từ Śrāvaṇa, cũng nên bố thí gạo theo cùng một cách; và nên tiếp tục trong ba tháng, cho đến khi khởi đầu tháng Kārttika đến nơi.

Verse 7

तमप्येवं क्षपित्वा तु दशम्यां प्रयतः शुचिः । अर्चयित्वा हरिं भक्त्या मासनाम्ना विचक्षणः ॥ ५५.७ ॥

Sau khi trải qua giai đoạn ấy theo cách này, thì vào ngày Daśamī (mồng mười), người giữ kỷ luật và thanh tịnh nên thờ phụng Hari với lòng sùng kính; bậc có phân biệt nên thực hành cùng công thức xưng danh tháng (māsa-nāma).

Verse 8

संकल्पं पूर्ववद् भक्त्या द्वादश्यां संयतेन्द्रियः । एकादश्यां यथाशक्त्या कारयेत् पृथिवीं नृप ॥ ५५.८ ॥

Vào ngày Dvādaśī, với lòng sùng kính và chế ngự các căn, người ấy nên lập saṅkalpa (lời phát nguyện) như trước; và vào ngày Ekādaśī, hỡi đại vương, nên cho cử hành nghi lễ dành cho Pṛthivī tùy theo khả năng của mình.

Verse 9

काञ्चनाङ्गां च पातालकुलपर्वतसंयुताम् । भूमिन्यासविधानेन स्थापयेत् तां हरेः पुरः ॥ ५५.९ ॥

Và nên an vị hình tượng ấy—có các chi thể bằng vàng và gắn với các dãy núi thuộc dòng tộc ở cõi Pātāla—theo nghi thức bố trí nền đất (bhūmi-nyāsa), đặt trước Hari.

Verse 10

सितवस्त्रयुगच्छन्नां सर्वबीजसमन्विताम् । सम्पूज्य प्रियदत्तेति पञ्चरत्नैर्विचक्षणः ॥ ५५.१० ॥

Người có trí, sau khi cung kính phụng thờ (bà), nên dâng cúng như một lễ vật “được ban với lòng thương mến” (priyadattā), phủ lên bằng một đôi y phục trắng, kèm đủ mọi loại hạt giống, cùng với năm báu vật.

Verse 11

जागरं तत्र कुर्वीत प्रभाते तु पुनर्द्विजान् । आमन्त्र्य संख्यया राजंśचतुर्विंशति यावतः ॥ ५५.११ ॥

Nên thức canh tại đó; và khi rạng đông, hỡi Đại vương, lại nên kính mời các bậc “nhị sinh” (dvija) theo số đếm—tối đa đến hai mươi bốn vị.

Verse 12

तेषां एकैकशो गां च अनड्वाहं च दापयेत् । एकैकं वस्त्रयुग्मं च अङ्गुलीयकम् एव च ॥ ५५.१२ ॥

Đối với từng vị một, lần lượt, nên cho một con bò cái và một con bò đực (anadwāha); cũng vậy, mỗi vị nhận một đôi y phục và thêm một chiếc nhẫn.

Verse 13

कटकार्णि च सौवर्णकर्णाभरणकानि च । एकैकं ग्राममेतॆषां राजा राजन् प्रदापयेत् ॥ ५५.१३ ॥

Lại nên cho vòng tay, và cả đồ trang sức tai bằng vàng; và, hỡi Đại vương, bậc quân vương nên ban cho mỗi vị trong số هؤلاء một ngôi làng, mỗi người một làng.

Verse 14

तन्मध्यमं सयुग्मं तु सर्वमाद्यं प्रदापयेत् । स्वशक्त्याभरणं चैव दरिद्रस्य स्वशक्तितः ॥ ५५.१४ ॥

Trước hết nên bố thí tất cả những vật thuộc hạng trung, và theo từng đôi. Lại cũng nên cấp đồ trang sức cho người nghèo, tùy theo khả năng của mình.

Verse 15

यथाशक्त्या महीṃ कृत्वा काञ्चनीं गोयुगं तथा । वस्त्रयुग्मं च दातव्यं यथाविभवशक्तितः ॥ ५५.१५ ॥

Tùy theo khả năng, hãy chuẩn bị lễ vật tượng trưng cho “địa cầu” bằng vàng; cũng vậy, dâng một đôi bò, và nên bố thí một đôi y phục, đúng theo tài lực và sức mình.

Verse 16

गां युग्माभरणात् सर्वं सहिरण्यं च कारयेत् । एवं कृते तथा कृष्णशुक्लद्वादश्यमेव च ॥ ५५.१६ ॥

Nên sắp đặt việc dâng bò cùng với đôi đồ trang sức, và chuẩn bị mọi thứ kèm theo vàng. Khi đã làm xong, nghi lễ ấy phải được cử hành đúng vào ngày Dvādaśī (mồng mười hai), dù thuộc nửa tháng tối hay nửa tháng sáng.

Verse 17

रौप्यां वा पृथिवीं कृत्वा यथाविभवशक्तितः । दापयेद् ब्राह्मणानां तु तथा तेषां च भोजनम् । उपानहौ यथाशक्त्या पादुके छत्रिकां तथा ॥ ५५.१७ ॥

Sau khi tạo hình “địa cầu” bằng bạc, tùy theo tài lực và khả năng, nên khiến việc bố thí được trao cho các Bà-la-môn, và cũng khoản đãi họ bằng bữa ăn; lại nữa, tùy sức mình, nên dâng giày dép—dép sandal—và cả một chiếc lọng (ô) nữa.

Verse 18

एतान् दत्त्वा वदेदेवं कृष्णो दामोदरॊ मम । प्रीयतां सर्वदा देवो विश्वरूपो हरिर्मम ॥ ५५.१८ ॥

Sau khi dâng những vật ấy, nên tụng rằng: “Kṛṣṇa, Dāmodara là của con; nguyện Thần linh—Hari với hình tướng vũ trụ—luôn hoan hỷ với con.”

Verse 19

दाने च भोजने चैव कृत्वा यत् फलमाप्यते । तन्न शक्यं सहस्रेण वर्षाणामपि कीर्तितुम् ॥ ५५.१९ ॥

Quả báo đạt được do việc bố thí và cúng dường ẩm thực thì không thể diễn tả cho trọn vẹn—dẫu có nói suốt ngàn năm cũng không hết.

Verse 20

तथाप्युद्देशतः किञ्चित् फलं वक्ष्यामि तेऽनघ । व्रतस्यास्य पुरा वृत्तं शुभान्यस्य शृणुष्व तत् ॥ ५५.२० ॥

Dẫu vậy, hỡi người vô tội, ta sẽ nói với ngươi vắn tắt về một phần quả báo của giới nguyện này. Hãy lắng nghe thêm câu chuyện cát tường về việc giới nguyện ấy đã được hành trì thuở xưa như thế nào.

Verse 21

आसीदादियुगे राजा ब्रह्मवादी दृढव्रतः । स पुत्रकामः पप्रच्छ ब्रह्माणं परमेष्ठिनम् । तस्येदं व्रतमाचख्यौ ब्रह्मा स कृतवांस्तथा ॥ ५५.२१ ॥

Thuở nguyên sơ có một vị vua, chuyên tâm nơi lời luận về Phạm (brahman) và giữ giới nguyện kiên cố. Mong có con trai, vua bèn thưa hỏi Phạm Thiên Brahmā, bậc Tối Thượng an bài; Brahmā đã giảng rõ giới nguyện này, và nhà vua liền cung kính thực hành đúng như vậy.

Verse 22

तस्य व्रतान्ते विश्वात्मा स्वयं प्रत्यक्षतां ययौ । तुष्टश्चोवाच भो राजन् वरो मे व्रियतां वरः ॥ ५५.२२ ॥

Khi giới nguyện của vua viên mãn, Đấng Đại Ngã của vũ trụ (Viśvātmā) tự mình hiện ra rõ ràng trước mắt. Hoan hỷ, Ngài phán: “Hỡi quốc vương, hãy chọn một ân huệ từ Ta—chọn điều ngươi mong cầu.”

Verse 23

राजोवाच । पुत्रं मे देहि देवेश वेदमन्त्रविशारदम् । याजकं यजनासक्तं कीर्त्या युक्तं चिरायुषम् । असंख्यातगुणं चैव ब्रह्मभूतमकल्मषम् ॥ ५५.२३ ॥

Nhà vua thưa: “Ôi Chúa tể chư thiên, xin ban cho trẫm một người con—tinh thông Veda và các chân ngôn thánh; làm vị tế sư (yājaka) chuyên tâm nơi nghi lễ tế tự; được danh tiếng và thọ mạng lâu dài; đầy đủ vô lượng đức hạnh; an trụ trong Phạm (brahman) và không vướng cấu nhiễm.”

Verse 24

एवमुक्त्वा ततो राजा पुनर्वचनमब्रवीत् । ममाप्यन्ते शुभं स्थानं प्रयच्छ परमेश्वर । यत्तन्मुनिपदं नाम यत्र गत्वा न शोचति ॥ ५५.२४ ॥

Nói xong, nhà vua lại thưa: “Bạch Đấng Tối Thượng, xin cũng ban cho trẫm, vào lúc cuối đời, một nơi cư trú cát tường—chính là cảnh giới gọi là ‘munipada’, nơi an trụ của các bậc hiền thánh; đến đó rồi thì không còn sầu muộn.”

Verse 25

एवमस्त्विति तं देवः प्रोक्त्वा चादर्शनं गतः । तस्यापि राज्ञः पुत्रोऽभूद्वत्सप्रीर्नाम नामतः ॥ ५५.२५ ॥

“Hãy như vậy,”—nói xong, vị thần liền khuất khỏi tầm mắt. Và vị vua ấy cũng có một hoàng tử, được biết đến với danh xưng Vatsaprī.

Verse 26

वेदवेदाङ्गसम्पन्नो यज्ञयाजी बहुश्रुतः । तस्य कीर्त्तिर्महाराज विस्तृता धरणीतले ॥ ५५.२६ ॥

Được trang bị tri thức về Veda và các bộ phụ trợ (Vedāṅga), là người hành lễ tế tự và học rộng nghe nhiều—thanh danh của ngài, ôi Đại vương, lan khắp mặt đất.

Verse 27

राजाऽपि तं सुतं लब्ध्वा विष्णुदत्तं प्रतापिनम् । जगाम तपसे युक्तः सर्वद्वन्द्वान् प्रहाय सः ॥ ५५.२७ ॥

Nhà vua cũng vậy, sau khi có được người con ấy—Viṣṇudatta rực rỡ oai quang—liền lên đường tu khổ hạnh; chuyên tâm trong hạnh tu, ngài từ bỏ mọi cặp đối đãi (như vui và khổ).

Verse 28

आराधयामास हरिं निराहारो जितेन्द्रियः । हिमवत्पर्वते रम्ये स्तुतिं कुर्वंस्तदा नृपः ॥ ५५.२८ ॥

Bấy giờ nhà vua—nhịn ăn và chế ngự các căn—đã phụng thờ Hari; trên núi Himavat tươi đẹp, ngài dâng lên những lời tán tụng.

Verse 29

भद्राश्व उवाच । कीदृशी सा स्तुतिर्ब्रह्मन् यां चकार स पार्थिवः । किं च तस्याभवद् देवं स्तुवतः पुरुषोत्तमम् ॥ ५५.२९ ॥

Bhadrāśva thưa: “Bạch Bà-la-môn, bài tán tụng mà nhà vua đã soạn là như thế nào? Và khi ngài ca ngợi Thần linh Puruṣottama, điều gì đã xảy đến với ngài?”

Verse 30

दुर्वासा उवाच । हिमवन्तं समाश्रित्य राजा तद्गतमानसः । स्तुतिं चकार देवाय विष्णवे प्रभविष्णवे ॥ ५५.३० ॥

Durvāsā nói: Nương tựa nơi núi Himavān (dãy Hi-mã-lạp-sơn), nhà vua—tâm ý chuyên nhất hướng về Thần—đã dâng bài tán tụng lên thần Viṣṇu, Viṣṇu đấng tối thượng đầy uy lực.

Verse 31

राजोवाच । क्षराक्षरं क्षीरसमुद्रशायिनं क्षितीधरं मूर्तिमतां परं पदम् । अतीन्द्रियं विश्वभुजां पुरः कृतं निराकृतं स्तौमि जनार्दनं प्रभुम् ॥ ५५.३१ ॥

Nhà vua thưa: “Con tán dương Janārdana, Đấng Tối Thượng—Ngài vừa là hữu hoại vừa là vô hoại; an tọa trên Biển Sữa; nâng đỡ địa cầu; là cảnh giới tối thượng giữa các hình tướng hữu thể; vượt ngoài các căn; được đặt ở hàng đầu trong sự duy trì vũ trụ; và tuy vậy vẫn vô tướng, không bị điều kiện hóa.”

Verse 32

त्वमादिदेवः परमार्थरूपी विभुः पुराणः पुरुषोत्तमश्च । अतीन्द्रियो वेदविदां प्रधानः प्रपाहि मां शङ्खगदास्त्रपाणे ॥ ५५.३२ ॥

“Ngài là Ađi-đềva, hình thể của chân lý tối hậu—đấng bao trùm khắp, cổ xưa, và cũng là Puruṣottama, Bậc Tối Thượng. Vượt ngoài các căn, đứng đầu trong hàng những người thông đạt Veda—xin che chở con, ô Đấng cầm loa tù và chùy cùng các khí giới.”

Verse 33

कृतं त्वया देव सुरासुराणां संकीर्त्यतेऽसौ च अनन्तमूर्ते । सृष्ट्यर्थमेतत् तव देव विष्णो न चेष्टितं कूटगतस्य तत्स्यात् ॥ ५५.३३ ॥

“Ô Thượng Đế có hình tướng vô tận, việc làm của Ngài liên quan đến chư thiên và a-tu-la được truyền tụng. Ôi Viṣṇu chí tôn, điều ấy nhằm mục đích sáng tạo; không thể xem đó là hành vi của đấng an trụ nơi vô hiển (kūṭastha).”

Verse 34

तथैव कूर्मत्वमृगत्‍वमुच्चैस् त्वया कृतं रूपमनेक रूप । सर्वज्ञभावादसकृच्छ जन्म संकीर्त्यते तेऽच्युत नैतदस्ति ॥ ५५.३४ ॥

“Cũng vậy, việc Ngài mang trạng thái làm rùa và làm thú—những hình tướng cao cả ấy của Ngài, ô Đấng đa hình—được nói là Ngài đã thọ nhận. Nhưng vì Ngài là bậc toàn tri, người ta vẫn truyền tụng nhiều lần rằng Ngài sinh ra; ô Acyuta, kỳ thực không phải như vậy.”

Verse 35

नृसिंह नमो वामन जमदग्निनाम दशास्यगोत्रान्तक वासुदेव । नमोऽस्तु ते बुद्ध कल्किन् खगेश शम्भो नमस्ते विबुधारिनाशन ॥ ५५.३५ ॥

Kính lễ Nṛsiṃha; kính lễ Vāmana; kính lễ bậc mang danh Jamadagni; kính lễ Vāsudeva, đấng diệt tận dòng tộc của kẻ mười đầu (Rāvaṇa). Kính lễ Ngài, ôi Đức Phật; ôi Kalkin; ôi Chúa tể loài chim (Garuḍa); ôi Śambhu—kính lễ Ngài, đấng tiêu diệt kẻ thù của chư thiên.

Verse 36

नमोऽस्तु नारायण पद्मनाभ नमो नमस्ते पुरुषोत्तमाय । नमः समस्तामरसङ्घपूज्य नमोऽस्तु ते सर्वविदां प्रधान ॥ ५५.३६ ॥

Kính lễ Ngài, Nārāyaṇa, Padmanābha; kính lễ, kính lễ Ngài, Puruṣottama. Kính lễ Ngài, đấng được toàn thể hội chúng các bậc bất tử tôn thờ; kính lễ Ngài, bậc tối thượng trong mọi người có tri thức.

Verse 37

नमः करालास्य नृसिंहमूर्त्ते नमो विशालाद्रिसमान कूर्म । नमः समुद्रप्रतिमान मत्स्य नमामि त्वां क्रोडरूपिननन्त ॥ ५५.३७ ॥

Kính lễ hình tướng Nṛsiṃha với dung mạo uy nghi đáng sợ; kính lễ hình tướng Kūrma sánh như núi lớn. Kính lễ hình tướng Matsya tựa như đại dương; con cúi lạy Ngài, ôi Đấng Vô Tận, đấng đã mang hình tướng Varāha (lợn rừng).

Verse 38

सृष्ट्यर्थमेतत्तव देव चेष्टितं न मुख्यपक्षे तव मूर्तिता विभो । अजानता ध्यानमिदं प्रकाशितं नैभिर्विना लक्ष्यसे त्वं पुराण ॥ ५५.३८ ॥

Hành trạng này của Ngài, ôi Thần Linh, được thực hiện vì mục đích sáng tạo; sự mang thân tướng của Ngài, ôi Đấng trùm khắp, không phải là địa vị tối hậu trong bản tính chân thật của Ngài. Vì kẻ không biết, giáo huấn về quán niệm này được hiển bày; nếu không có những phương tiện ấy, ôi Đấng Cổ Xưa, Ngài khó được nhận biết.

Verse 39

आद्यो मखस्त्वं स्वयमेव विष्णो मखाङ्गभूतोऽसि हविस्त्वमेव । पशुर्भवानृत्विगिज्यं त्वमेव त्वां देवसङ्घा मुनयो यजन्ति ॥ ५५.३९ ॥

Chính Ngài là tế lễ nguyên sơ (makha), ôi Viṣṇu. Ngài là một chi phần của tế lễ, và chính Ngài cũng là lễ phẩm (havis). Ngài là vật hiến tế (paśu); Ngài cũng là quyền năng tư tế đáng được các vị chủ tế (ṛtvij) tôn thờ. Các hội chúng chư thiên và các bậc hiền triết đều cúng tế Ngài.

Verse 40

यदेतस्मिन् जगद्ध्रुवं चलाचलं सुरादिकालानलसंस्थमुत्तमम् । न त्वं विभक्तोऽसि जनार्दनेश प्रयच्छ सिद्धिं हृदयेप्सितां मे ॥ ५५.४० ॥

Vì trong Ngài, vũ trụ tối thượng này—cả bất động lẫn động—đứng vững, được thiết lập ngay cả xuyên qua ngọn lửa vũ trụ kết thúc một thời đại; ôi Chúa Janārdana, Ngài không hề tách rời khỏi nó. Xin ban cho con sự thành tựu mà lòng con hằng mong cầu.

Verse 41

नमः कमलपत्राक्ष मूर्तामूर्त नमो हरे । शरणं त्वां प्रपन्नोऽस्मि संसारान्मां समुद्धर ॥ ५५.४१ ॥

Kính lễ Đấng có đôi mắt như lá sen; kính lễ Hari, Đấng vừa hiển lộ vừa vô tướng. Con đã quy y nơi Ngài; xin nâng con lên và cứu con ra khỏi saṃsāra, vòng luân hồi thế tục.

Verse 42

एवं स्तुतस्तदा देवस्तेन राज्ञा महात्मना । विशालाम्रतलस्थेन तुतोष परमेश्वरः ॥ ५५.४२ ॥

Được vị vua đại tâm ấy ca ngợi như vậy vào lúc bấy giờ—khi đang ở nơi rộng lớn dưới tán cây xoài—Đấng Tối Thượng (Parameśvara) liền hoan hỷ mãn nguyện.

Verse 43

कुब्जरूपी ततो भूत्वा आजगाम हरिः स्वयम् । तस्मिन्नागत मात्रे तु सीप्याम्रः कुब्जकोऽभवत् ॥ ५५.४३ ॥

Rồi chính Hari đến, mang hình tướng một người gù. Và ngay khoảnh khắc Ngài vừa đến, người gù ấy liền biến thành một “sīpyāmra”.

Verse 44

तं दृष्ट्वा महदाश्चर्यं स राजा संशितव्रतः । विशालस्य कथं कौब्ज्यमिति चिन्तापरोऽभवत् ॥ ५५.४४ ॥

Thấy phép lạ lớn lao ấy, nhà vua—người kiên định trong các lời nguyện—hoàn toàn chìm trong suy tư: “Vì sao Viśāla lại mang hình tướng gù lưng?”

Verse 45

तस्य चिन्तयतो बुद्धिर्बभौ तं ब्राह्मणं प्रति । अनेनागतमात्रेण कृतमेतन्न संशयः ॥ ५५.४५ ॥

Khi suy ngẫm, trí tuệ ông hướng về vị Bà-la-môn ấy: “Chỉ bằng sự đến của ngài thôi, việc này đã thành tựu—không còn nghi ngờ.”

Verse 46

तस्मादेषैव भविता भगवान् पुरुषोत्तमः । एवमुक्त्वा नमश्चक्रे तस्य विप्रस्य स नृपः ॥ ५५.४६ ॥

“Vì vậy, chính vị này sẽ trở thành Đấng Bhagavān Puruṣottama.” Nói xong, nhà vua ấy cúi mình đảnh lễ vị Bà-la-môn.

Verse 47

अनुग्रहाय भगवन् नूनं त्वं पुरुषोत्तमः । आगतोऽसि स्वरूपं मे दर्शयस्वाधुना हरे ॥ ५५.४७ ॥

Ôi Đấng Bhagavān! Hẳn nhiên Ngài là Puruṣottama, đã đến vì lòng từ mẫn. Ôi Hari, xin nay hãy hiển lộ cho con thấy chân thân của Ngài.

Verse 48

एवमुक्तस्तदा देवः शङ्खचक्रगदाधरः । बभौ तत्पुरतः सौम्यो वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ ५५.४८ ॥

Được thưa như vậy, vị thần mang ốc tù và, đĩa và chùy liền hiện ra trước mặt ông với dáng vẻ hiền hòa, rồi nói những lời này.

Verse 49

वरं वृणीष्व राजेन्द्र यत्ते मनसि वर्तते । मयि प्रसन्ने त्रैलोक्य तिलमात्रमिदं नृप ॥ ५५.४९ ॥

“Hỡi bậc tối thượng trong các vua, hãy chọn một ân huệ—điều gì đang ngự trong tâm ngươi. Khi Ta hoan hỷ, hỡi vua, thì cả ba cõi cũng chỉ như một hạt mè (nhỏ bé, chẳng đáng kể).”

Verse 50

एवमुक्तस्ततो राजा हर्षोत्फुल्लितलोचनः । मोक्षं प्रयच्छ देवेशेत्युक्त्वा नोवाच किञ्चन ॥ ५५.५० ॥

Được thưa như vậy, nhà vua—đôi mắt nở rộng vì hoan hỷ—bèn nói: “Xin ban cho con giải thoát, ô Đấng Chúa tể của chư thiên”; nói xong, ngài không nói thêm lời nào nữa.

Verse 51

एवमुक्तः स भगवान् पुनर्वाक्यमुवाच ह । मय्यागते विशालोऽयमाम्रः कुब्जत्वमागतः ॥ यस्मात्तस्मात्तीर्थमिदं कुब्जकाम्रं भविष्यति ॥ ५५.५१ ॥

Được thưa như vậy, Đấng Thế Tôn lại nói: “Khi Ta đến, cây xoài rộng lớn này đã trở nên cong xuống. Vì thế, bến thánh này sẽ được gọi là ‘Kubjaka-Āmra’ (Cây Xoài Cong).”

Verse 52

तिर्यग्योन्यादयोऽप्यस्मिन् ब्राह्मणान्ता यदि स्वकम् । कलेवरं त्यजिष्यन्ति तेषां पञ्चशतानि च । विमानानि भविष्यन्ति योगिनां मुक्तिरेव च ॥ ५५.५२ ॥

Ngay cả những chúng sinh từ loài sinh trong thai thú cho đến bậc bà-la-môn—nếu tại nơi này họ xả bỏ thân mình—thì đối với họ sẽ hiện khởi năm trăm cỗ vimāna; còn đối với các yogin, chỉ có giải thoát (mokṣa) là đạt được.

Verse 53

एवमुक्त्वा नृपं देवः शङ्खाग्रेण जनार्दनः । पस्पर्श स्पृष्टमात्रोऽसौ परं निर्वाणमाप्तवान् ॥ ५५.५३ ॥

Nói như vậy với nhà vua, thần Janārdana đã chạm vào ngài bằng đầu vỏ ốc; và nhà vua—chỉ nhờ được chạm—đã đạt đến niết-bàn tối thượng.

Verse 54

तस्मात्त्वमपि राजेन्द्र तं देवं शरणं व्रज । येन भूयः पुनः शोच्यपदवीं नो प्रयास्यसि ॥ ५५.५४ ॥

Vì thế, hỡi bậc vương tối thượng, ngài cũng hãy nương tựa nơi vị Thần linh ấy; nhờ vậy, ngài sẽ không còn đi đến cảnh giới đáng sầu khổ thêm lần nào nữa.

Verse 55

य इदं शृणुयान्नित्यं प्रातरुत्थाय मानवः । पठेद्यश्चरितं ताभ्यां मोक्षधर्मार्थदो भवेत् ॥ ५५.५५ ॥

Người nào thức dậy sớm ban mai, thường xuyên lắng nghe và tụng đọc câu chuyện thiêng liêng này, nhờ những thực hành ấy sẽ đạt được và trở thành người ban cho giải thoát (mokṣa), chánh pháp (dharma) và lợi ích thế gian (artha).

Verse 56

शुभव्रतमिदं पुण्यं यश्च कुर्याज्जनेश्वर । स सर्वसम्पदं चेह भुक्त्वेते तल्लयं व्रजेत् ॥ ५५.५६ ॥

Hỡi bậc chúa tể giữa loài người, lời nguyện (vrata) cát tường này thật có công đức; ai thực hành nó, sau khi hưởng mọi phú quý ở đời này, sẽ tiến đến sự tiêu dung và hòa nhập vào “Đấng Ấy” (sự hấp thụ tối hậu).