Adhyaya 52: The Genealogy of Trivarṇa, Manohvā, and the Akṣa Lineage, with the Construction of the Nine-Gated City

Verse 1

अगस्त्य उवाच । स त्रिवर्णो नृपोत्सृष्टः स्वतन्त्रत्वाच्च पार्थिव । अहं नामानमसृजत् पुत्रं पुत्रस्त्रिवर्णकम् ॥ ५२.१ ॥

Agastya nói: “Tâu đại vương, Trivarṇa ấy—được nhà vua phóng thích—đã trở nên tự chủ. Rồi ta sinh một người con trai tên Nāmāna; và người con ấy là Trivarṇaka.”

Verse 2

तस्यापि चाभवत् कन्या अवबोधस्वरूपिणी । सा तु विज्ञानदं पुत्रं मनोह्वं विससर्ज ॥ ५२.२ ॥

Với ông ấy cũng sinh ra một người con gái, bản tính chính là sự tỉnh giác (minh tri). Nàng lại sinh một con trai—Vijñānada—được đặt tên là Manohva.

Verse 3

तस्यापि सर्वरूपाः स्युः स्तनयाः पञ्चभोगिनः । यथासंख्येन पुत्रास्तु तेषामक्षाभिधानकाः ॥ ५२.३ ॥

Với ông ấy nữa, các người con trai mang đủ mọi hình tướng, được gọi là “năm kẻ thọ hưởng”. Theo thứ tự, con trai của họ là những người mang danh xưng “Akṣa”.

Verse 4

एते पूर्वं दस्यवः स्युस्ततो राज्ञा वशीकृताः । अमूर्ता इव ते सर्वे चक्रुरायतनं शुभम् ॥ ५२.४ ॥

Những người ấy trước kia là dāsyu; về sau bị nhà vua chế ngự. Rồi như thể vô hình vô tướng, tất cả họ đã dựng nên một thánh sở (āyatana) cát tường.

Verse 5

नवद्बारं पुरं तस्य त्वेकस्तम्भं चतुष्पथम् । नदीसहस्रसङ्कीर्णं जलक्रीत्या समास्थितम् ॥ ५२.५ ॥

Thành ấy có chín cửa, được đánh dấu bởi một trụ duy nhất và ngã tư bốn hướng. Thành được đan xen bởi ngàn dòng sông, và được thiết lập như nơi vui chơi dưới nước, tiêu dao thủy hí.

Verse 6

तत्पुरं ते प्रविविशुरेकीभूतास्ततो नव । पुरुषो मूर्त्तिमान् राजा पशुपालोऽभवत् क्षणात् ॥ ५२.६ ॥

Rồi chín vị ấy hợp nhất làm một và đi vào thành ấy. Trong khoảnh khắc, nhà vua trở thành một con người hữu hình—một kẻ chăn giữ đàn bò.

Verse 7

ततस्तत्पुरसंस्थस्तु पशुपालो महान्नृपः । संसूच्य वाचकाञ्छब्दान् वेदान् सस्मार तत्पुरे ॥ ५२.७ ॥

Bấy giờ, khi ở trong thành ấy, đại vương—trong vai người chăn bò—đã dùng những lời chỉ dấu làm tín hiệu, rồi nhớ lại các bộ Veda ngay tại nơi đó.

Verse 8

आत्मस्वरूपिणो नित्यास्तदुक्तानि व्रतानि च । नियमाञ् क्रतवश्चैव सर्वान् राजा चकार ह ॥ ५२.८ ॥

Những bậc luôn an trụ trong tự tánh của mình, cùng với các giới nguyện (vrata) và kỷ luật đã được truyền dạy—quả thật nhà vua đã thực hành trọn vẹn mọi quy chế và các nghi lễ tế tự (kratu).

Verse 9

स कदाचिन्नृपः खिन्नः कर्मकाण्डं प्ररोचयन् । सर्वज्ञो योगनिद्रायां स्थित्वा पुत्रं ससर्ज ह ॥ ५२.९ ॥

Có lúc, nhà vua ấy mỏi mệt và nghiêng lòng về phần nghi lễ nghiệp hành (karmakāṇḍa). Đấng toàn tri, khi an trụ trong giấc ngủ du-già (yoganidrā), liền sinh ra một người con trai.

Verse 10

चतुर्वक्त्रं चतुर्बाहुं चतुर्वेदं चतुष्पथम् । तस्मादारभ्य नृपतेर्वशे पश्वादयः स्थिताः ॥ ५२.१० ॥

(Ngài) có bốn mặt, bốn tay, gắn liền với bốn bộ Veda và là đấng chủ trì bốn ngả đường (ngã tư). Từ đó trở đi, muôn loài thú vật và các hữu tình khác đều ở dưới quyền của nhà vua.

Verse 11

तस्मिन् समुद्रे स नृपो वने तस्मिंस्तथैव च । तृणादिषु नृपस्सैव हस्त्यादिषु तथैव च । समोऽभवत् कर्मकाण्डादनुज्ञाय महामते ॥ ५२.११ ॥

Trong đại dương ấy, và cũng vậy trong khu rừng ấy, nhà vua tồn tại theo cùng một cách; giữa cỏ cây và các loài tương tự, và cũng vậy giữa voi và các loài tương tự. Được phép theo karmakāṇḍa (trật tự nghi lễ–nghiệp), hỡi bậc đại trí, ông trở nên “bình đẳng”, tức ở trong các hình thái ấy không còn phân biệt sai khác.