Adhyaya 50: The Procedure for the Dharaṇī Vow (Kārtika Dvādaśī Observance)

Verse 1

दुर्वासा उवाच । गत्वा तु पुष्करं तीर्थमगस्त्यो मुनिपुङ्गवः । कार्तिक्यामाजगामाशु पुनर्भद्राश्वमन्दिरम् ॥ ५०.१ ॥

Durvāsā nói: “Agastya, bậc tối thượng trong hàng hiền triết, đã đến thánh địa (tīrtha) Puṣkara; rồi vào tháng Kārtika, ngài mau chóng trở lại thánh điện của Bhadrāśva.”

Verse 2

तमागतं मुनिं प्रेक्ष्य राजा परमधार्मिकः । अर्घपाद्यादिभिः पूज्य कृतासनपरिग्रहम् । उवाच हर्षितो राजा तमृषिं संहितव्रतम् ॥ ५०.२ ॥

Thấy vị hiền triết vừa đến, nhà vua—bậc hết lòng tôn phụng Dharma—đã kính lễ và cúng dường bằng arghya cùng nước rửa chân v.v.; rồi sắp đặt chỗ ngồi, tiếp đón đúng nghi lễ. Vua hoan hỷ bèn thưa với vị ṛṣi ấy, người giữ giới nguyện nghiêm mật và kiên định.

Verse 3

राजोवाच । भगवन् कथितं पूर्वं त्वया ऋषिवरोत्तम । द्वादश्याश्वयुजे मासि विधानं तत् कृतं मया । इदानीं कार्तिके मासि यत् स्यात् पुण्यं वदस्व मे ॥ ५०.३ ॥

Nhà vua thưa: “Bạch Đấng Tôn Quý, bậc tối thượng trong hàng hiền thánh, trước đây Ngài đã giảng cho trẫm nghi thức Dvādaśī vào tháng Āśvayuja, và trẫm đã thực hành đúng như vậy. Nay trong tháng Kārtika, xin nói cho trẫm biết công đức nào sẽ phát sinh.”

Verse 4

अगस्त्य उवाच । शृणु राजन् महाबाहो कार्तिके मासि द्वादशीम् । उपोष्य विधिना येन यच्चास्याः प्राप्यते फलम् ॥ ५०.४ ॥

Agastya nói: “Hãy lắng nghe, hỡi Đại Vương dũng mãnh, về ngày Dvādaśī trong tháng Kārtika: việc giữ chay (upavāsa) đúng nghi thức, và quả báo (phala) đạt được từ sự hành trì ấy.”

Verse 5

प्राग्विधानॆन संकल्प्य तद्वत् स्नानं तु कारयेत् । विभुमेवर्चयेद् देवं नारायणमकल्मषम् ॥ ५०.५ ॥

Sau khi phát nguyện saṅkalpa theo nghi thức đã định từ trước, rồi tắm gội đúng như vậy; kế đó chỉ nên thờ phụng Đấng Tối Thượng—Nārāyaṇa, bậc vô cấu, không nhiễm lỗi lầm.

Verse 6

नमः सहस्रशिरसे शिरः सम्पूजयेद्धरेः । पुरुषायेति च भुजौ कण्ठं वै विश्वरूपिणे । ज्ञानास्त्रायेति चास्त्राणि श्रीवत्साय तथा उरः ॥ ५०.६ ॥

Nên kính lễ phần đầu của Hari bằng câu: “Namah Sahasraśirase” (Kính lễ Đấng Ngàn Đầu); hai cánh tay bằng: “Puruṣāya”; cổ bằng: “Viśvarūpiṇe” (Đấng có hình tướng vũ trụ); các vũ khí bằng: “Jñānāstrāya” (Vũ khí của trí tuệ); và cũng vậy, ngực bằng: “Śrīvatsāya” (dấu Śrīvatsa).

Verse 7

जगद्ग्रसिष्णवे पूज्य उदरं दिव्यमूर्तये । कटिं सहस्रपादाय पादौ देवस्य पूजयेत् ॥ ५०.७ ॥

Nên thờ phụng bụng của Đấng bao trùm (nuốt trọn) vũ trụ; thờ phụng eo của Đấng có hình tướng thần linh; và thờ phụng đôi chân của Thần, của Đấng được gọi là “ngàn chân”.

Verse 8

अनुलोमेन देवेशं पूजयित्वा विचक्षणः । नमो दामोदरायेति सर्वाङ्गं पूजयेद्धरेः ॥ ५०.८ ॥

Sau khi thờ phụng Đấng Chúa tể của chư thiên theo đúng thứ tự, người hành giả sáng suốt nên thờ phụng mọi chi phần của Hari, đồng tụng: “Namô Dāmodarāya” (Kính lễ Dāmodara).

Verse 9

एवं सम्पूज्य विधिना तस्याग्रे चतुरो घटान् । स्थापयेद्रत्नगर्भांस्तु सितचन्दनचर्चितान् ॥ ५०.९ ॥

Như vậy, sau khi thờ phụng đúng theo nghi thức đã định, người ta nên đặt trước Ngài bốn bình, chứa đầy vật báu, và được xức bạch đàn hương (sandal trắng).

Verse 10

स्रग्दामबद्धग्रीवांस्तु सितवस्त्रावगुण्ठितान् । स्थापितान् ताम्रपात्रैस्तु तिलपूर्णैः सकाञ्चनैः ॥ ५०.१० ॥

Và những vật ấy, có cổ được buộc bằng vòng hoa và tràng hoa, được phủ bằng vải trắng, được an trí cùng các đồ đựng bằng đồng đỏ chứa đầy hạt mè, lại kèm theo vàng.

Verse 11

चत्वारः सागराश्चैव कल्पिता राजसत्तम । तन्मध्ये प्राग्विधानॆन सौवर्णं स्थापयेद्धरिम् । योगीश्वरं योगनिद्रां चरन्तं पीतवाससम् ॥ ५०.११ ॥

“Hỡi bậc tối thượng trong hàng vua chúa, trong sự sắp đặt này người ta hình dung có bốn đại dương. Ở giữa chúng, theo nghi thức đã nêu trước, nên an vị Hari bằng vàng—Chúa tể của các yogin, an trụ trong giấc ngủ yoga, khoác y phục màu vàng.”

Verse 12

तमप्येवं तु सम्पूज्य जागरं तत्र कारयेत् । कुर्याच्च वैष्णवं यज्ञं यजेद् योगीश्वरं हरिम् ॥ ५०.१२ ॥

Sau khi đã cung kính tôn thờ Ngài một cách đầy đủ, nên sắp đặt việc thức canh (tỉnh thức) tại nơi ấy; và nên cử hành tế lễ theo truyền thống Vaiṣṇava, thờ phụng Hari—Đấng Chúa tể của các bậc du-già.

Verse 13

षोडशारे तथा चक्रे राजभिर्बहुभिः कृते । एवं कृत्वा प्रभाते तु ब्राह्मणाय च दापयेत् ॥ ५०.१३ ॥

Cũng vậy, khi một bánh xe mười sáu nan đã được nhiều vị vua làm nên, sau khi chuẩn bị như thế, vào lúc rạng đông nên cho đem dâng tặng cho một vị brāhmaṇa.

Verse 14

चत्वारः सागराः देयाश्चतुर्णां पञ्चमस्य ह । योगीश्वरं तु सम्पूर्णं दापयेत् प्रयतः शुचिः ॥ ५०.१४ ॥

Bốn “đại dương” cần được bố thí; và quả thật, đối với “thứ năm” trong bốn ấy, người thanh tịnh và tự chế nên khiến việc dâng tặng trọn vẹn “Đấng Chúa tể của các bậc du-già” được thực hiện.

Verse 15

वेदाध्ये तु समं दत्तं द्विगुणं तद्विदे तथा । आचार्ये पञ्चरात्राणां सहस्रगुणितं भवेत् ॥ ५०.१५ ॥

Bố thí ngang bằng cho người đang học Veda thì công đức được ngang bằng; bố thí cho người thật sự thông hiểu Veda ấy thì được gấp đôi. Còn bố thí cho vị thầy của truyền thống Pañcarātra thì được nói là tăng lên ngàn lần.

Verse 16

यस्त्विमं सरहस्यं तु समन्त्रं चोपपादयेत् । विधानं तस्य वै दत्तं कोटिकोटिगुणोत्तरम् ॥ ५०.१६ ॥

Nhưng ai truyền trao (hoặc thiết lập) giáo pháp này một cách đúng đắn, cùng với ý nghĩa bí mật và thần chú kèm theo—thì nghi thức được quy định cho người ấy quả thật được ban, đem lại sự thù thắng tăng lên đến vô số crores trên crores.

Verse 17

गुरवे सति यस्त्वन्यमाश्रयेत् पूजयेत् कुधीः । स दुर्गतिमवाप्नोति दत्तमस्य च निष्फलम् । प्रयत्नेन गुरौ पूर्वं पश्चादन्यस्य दापयेत् ॥ ५०.१७ ॥

Khi thầy còn hiện diện, kẻ ngu dại lại nương tựa và tôn kính người khác thì sẽ gặp bất hạnh; vật cúng dường trao cho người ấy cũng trở nên vô ích. Vì vậy, phải cẩn trọng dâng trước hết lên bậc Guru, rồi sau mới cúng dường cho người khác.

Verse 18

अविद्यो वा सविद्यो वा गुरुरेव जनार्दनः । मार्गस्थो वाप्यमार्गस्थो गुरुरेव परा गतिः ॥ ५०.१८ ॥

Dù vị thầy không học rộng hay học rộng, Guru ấy chính là Janārdana. Dù ở trên chánh đạo hay thậm chí lạc ngoài đường, Guru ấy vẫn là nơi nương tựa/đích đến tối thượng.

Verse 19

प्रतिपद्य गुरुं यस्तु मोहाद् विप्रतिपद्यते । स जन्मकोटि नरके पच्यते पुरुषाधमः ॥ ५०.१९ ॥

Nhưng kẻ nào đã nương theo bậc thầy rồi, lại vì mê muội mà hành xử trái nghịch, kẻ hạ liệt ấy bị nói là chịu thiêu đốt nơi địa ngục suốt một crore (mười triệu) kiếp sinh.

Verse 20

एवं दत्त्वा विधानॆन द्वादश्यां विष्णुमर्च्य च । विप्राणां भोजनं कुर्याद् यथाशक्त्या सदक्षिणम् ॥ ५०.२० ॥

Vì vậy, sau khi bố thí đúng theo nghi thức, và lễ bái Viṣṇu vào ngày Dvādaśī (ngày mười hai âm lịch), người ta nên thiết đãi bữa ăn cho các Bà-la-môn học giả, kèm theo lễ vật thù lao (dakṣiṇā), tùy theo khả năng.

Verse 21

धरणीव्रतमेतद्धि पुरा कृत्वा प्रजापतिः । प्रजापत्यं तथा लेभे मुक्तिं ब्रह्म च शाश्वतम् ॥ ५०.२१ ॥

Vì xưa kia, Prajāpati đã thực hành Dharaṇī-vrata này, nên đạt được địa vị Prajāpatya; đồng thời cũng chứng đắc giải thoát và Brahman vĩnh cửu.

Verse 22

युवनाश्वोऽपि राजर्षिरनेन विधिना पुरा । मन्धातारं सुतं लेभे परं ब्रह्म च शाश्वतम् ॥ ५०.२२ ॥

Thuở xưa, bậc vương thánh Yuvanāśva cũng theo đúng pháp nghi này mà được người con là Māndhātṛ, và lại chứng đạt Brahman tối thượng, vĩnh cửu.

Verse 23

तथा च हैहयो राजा कृतवीर्यो नराधिपः । कार्त्तवीर्यं सुतं लेभे परं ब्रह्म च शाश्वतम् ॥ ५०.२३ ॥

Và cũng như thế, vua dòng Haihaya là Kṛtavīrya, bậc chúa tể loài người, đã được người con tên Kārttavīrya, và (cũng) chứng đạt Brahman tối thượng, vĩnh cửu.

Verse 24

शकुन्तला अप्येवमेव तपश्चीर्त्वा महामुने । लेभे शाकुन्तलं पुत्रं दौष्यन्तिं चक्रवर्तिनम् ॥ ५०.२४ ॥

Bạch đại hiền, Śakuntalā cũng vậy: sau khi tu khổ hạnh đúng theo cách này, nàng được một người con—Śākuntala, hậu duệ Duṣyanta, bậc Chuyển luân vương (cakravartin).

Verse 25

तथा पौराणराजानो वेदोक्ताश्चक्रवर्तिनः । अनेन विधिना प्राप्ताश्चक्रवर्तित्वमुत्तमम् ॥ ५०.२५ ॥

Cũng vậy, các vị vua được ghi trong Purāṇa—những bậc được Veda xưng là Chuyển luân vương (cakravartin)—đã nhờ pháp nghi này mà đạt địa vị cakravartin tối thượng.

Verse 26

धरण्याऽपि पाताले मग्नया चरितं पुरा । व्रतमेतत् ततो नाम्ना धरणीव्रतमुत्तमम् ॥ ५०.२६ ॥

Đây là một pháp trì giới (vrata) gắn với chuyện xưa về Đất Mẹ (Dharaṇī) khi Ngài bị chìm vào Pātāla; vì thế, theo danh xưng, pháp này được gọi là “Dharaṇī-vrata” thù thắng.

Verse 27

समाप्तेऽस्मिन् धरा देवी हरिणा क्रोधरूपिणा । उद्धृता अद्यापि तुष्टेन स्थापिताऽ नौरिवाम्भसि ॥ ५०.२७ ॥

Khi sự việc ấy đã kết thúc, Nữ thần Đất (Dharā) được Hari trong hình tướng phẫn nộ nâng lên; và cho đến nay, khi đã hoan hỷ, Ngài đặt nàng vào đúng chỗ—như chiếc thuyền trên mặt nước.

Verse 28

धरणीव्रतमेतद्धि कीर्तितं ते मया मुने । य इदं शृणुयाद् भक्त्या यश्च कुर्यान्नरोत्तमः । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुसायुज्यमाप्नुयात् ॥ ५०.२८ ॥

Hỡi bậc hiền triết, ta đã tuyên thuyết cho ông về pháp trì giới mang tên Dharāṇī-vrata. Ai lắng nghe điều này với lòng sùng kính, và ai—là bậc thiện nhân—thực hành nó, sẽ được giải thoát khỏi mọi tội lỗi và đạt sāyujya, sự hợp nhất thân cận với Viṣṇu.