Adhyaya 43: The Caitra Dvādaśī Observance and the Ritual Procedure for Worship of Vāmana

Verse 1

दुर्वासा उवाच । एवमेव मुने मासि चैत्रे संकल्प्य द्वादशीम् । उपोष्याराधयेत् पश्चात् देवदेवं जनार्दनम् ॥ ४३.१ ॥

Durvāsā nói: “Đúng như vậy, bạch hiền giả: trong tháng Caitra, sau khi phát nguyện cho ngày Dvādaśī, người ấy nên giữ chay; rồi sau đó thờ phụng Janārdana, Đấng Thần của chư thiên.”

Verse 2

वामनायेति पादौ तु विष्णवे कटिमर्चयेत् । वासुदेवेत्य जठरमुरः सम्पूर्णकाय च ॥ ४३.२ ॥

Hãy thờ kính đôi chân với thần chú “(kính lễ) Vāmana”, và thờ kính phần eo với “(kính lễ) Viṣṇu”; với “(kính lễ) Vāsudeva”, hãy thờ kính bụng, ngực, và toàn thân một cách viên mãn.

Verse 3

कण्ठं विश्वकृते पूज्य शिरो वै व्योमरूपिणे । बाहू विश्वजिते पूज्य स्वनाम्ना शङ्खचक्रकौ ॥ ४३.३ ॥

Hãy tôn kính cổ họng như (tướng) Viśvakṛt; còn đầu thì tôn kính như (tướng) Vyomarūpin. Hai cánh tay hãy tôn kính như (tướng) Viśvajit; và ốc tù và cùng bánh xe (cakra) thì nên kính lễ theo chính danh xưng của chúng.

Verse 4

अनेन विधिनाभ्यर्च्य देवदेवं सनातनम् । प्राग्वदेवोत्तरं कुम्भं सयुग्मं पुरतो न्यसेत् ॥ ४३.४ ॥

Sau khi phụng thờ Đấng Thần của các thần, bậc vĩnh hằng, theo đúng nghi thức này, hãy đặt trước mặt một bình nước (kumbha) như đã nói—hướng về phía bắc của phương đông—cùng với bình đôi của nó.

Verse 5

प्रागुक्तपात्रे संस्थाप्य वामनं काञ्चनं बुधः । यथाशक्त्या कृतं ह्रस्वं सितयज्ञोपवीतिनम् ॥ ४३.५ ॥

Sau khi an vị tượng Vāmana bằng vàng trong pháp khí đã nói ở trên, bậc trí giả nên tạo tác tùy theo khả năng một hình nhỏ (dáng người lùn), mang dây tế lễ (yajñopavīta) màu trắng.

Verse 6

कुण्डिकां स्थापयेत् पार्श्वे छत्रिकां पादुके तथा । अक्षामालां च संस्थाप्य वृषिकां च विशेषतः ॥ ४३.६ ॥

Hãy đặt một bình nước nhỏ (kuṇḍikā) ở bên cạnh; cũng đặt một chiếc lọng nhỏ và một đôi dép. Lại bày thêm tràng hạt (akṣamālā), và đặc biệt đặt vṛṣikā như một vật riêng.

Verse 7

एतैरुपस्कारैर्युक्तं प्रभाते स द्विजातये । दापयेत् प्रीयतां विष्णुर्ह्रस्वरूपीति उदीरयेत् ॥ ४३.७ ॥

Vào buổi sáng, khi đã đầy đủ các vật dụng này, người ấy nên đem dâng cho bậc nhị sinh (brāhmaṇa), và xướng rằng: “Nguyện Viṣṇu—đấng mang hình tướng vi tế, nhỏ nhiệm—hoan hỷ.”

Verse 8

मासनाम्ना तु संयुक्तं प्रादुर्भावविधानकम् । प्रीयतामिति सर्वत्र विधिरेष प्रकीर्तितः ॥ ४३.८ ॥

Nghi thức hiển hiện (prādurbhāva) này, khi kết hợp với danh xưng của tháng, được truyền dạy khắp nơi bằng công thức: “Nguyện (thần linh) hoan hỷ”—đó là pháp thức đã được quy định.

Verse 9

श्रूयते च पुरा राजा हर्यश्वः पृथिवीपतिः । अपुत्रः स तपस्तेपे पुत्रमिच्छंस्तपोधनम् ॥ ४३.९ ॥

Cũng nghe rằng thuở xưa có vua Haryaśva, chúa tể cõi đất. Vì không có con trai, nhà vua tu khổ hạnh, mong cầu một người con—mà của cải của người ấy chính là công đức khổ hạnh.

Verse 10

तस्यैव कुर्वतो व्युष्टिं पुत्रार्थे मुनिसत्तम । अजगाम हरिः पूर्वं द्विजरूपं समाश्रितः ॥ ४३.१० ॥

Bạch bậc hiền thánh tối thượng, khi vua đang thực hành pháp tu ấy để cầu con, thì Hari đã đến trước, mang hình tướng một vị Bà-la-môn.

Verse 11

उवाच तपसा राजन् किं ते व्यवसितं प्रभो । पुत्रार्थमिति प्रोवाच तं विप्रः प्रत्युवाच ह ॥ ४३.११ ॥

Vị ấy nói: “Tâu Đại vương, nhờ khổ hạnh, ngài quyết chí điều gì, bậc chúa tể?” Nhà vua thưa: “Vì cầu con trai.” Vị Bà-la-môn liền đáp lại như thế.

Verse 12

इदमेव विधानं तु कुरु राजन्नुवाच ह । एवमुक्त्वा तु राजानं क्षणादन्तर्हितः प्रभुः ॥ ४३.१२ ॥

Ngài nói: “Tâu Đại vương, hãy thực hành đúng chính nghi thức đã được quy định này.” Nói xong với nhà vua, Đức Chúa liền ẩn mất khỏi tầm mắt trong khoảnh khắc.

Verse 13

राजाऽपि तं चकाराशु मन्त्रवन्तं द्विजातये । दरिद्राय तथा प्रादात् ज्योतिर्गार्गाय धीमते ॥ ४३.१३ ॥

Nhà vua cũng lập tức làm theo, cử vị ấy làm tế sư có đủ thần chú đúng pháp cho hàng “nhị sinh”. Đồng thời, vua cũng ban sự trợ cấp cho một người nghèo—bậc hiền trí Jyotir Gārga.

Verse 14

यथादितेरपुत्रायाः स्वयं पुत्रत्वमागतः । भगवंस्तेन सत्येन ममाप्यस्तु सुतो वरः ॥ ४३.१४ ॥

Cũng như Aditi—dẫu không có con—tự nhiên vẫn thành tựu được phận làm con; ôi Đấng Thế Tôn, nhờ chân lý ấy, xin cho con cũng được một người con trai ưu việt.

Verse 15

अनेन विधिना दत्ते तस्य पुत्रोऽभवन्मुने । कुवलाश्व इति ख्यातश्चक्रवर्ती महाबलः ॥ ४३.१५ ॥

Này bậc hiền triết, khi lễ hiến tặng được thực hiện đúng theo nghi thức đã định, thì một người con trai đã sinh ra cho ông—nổi danh là Kuvalāśva, bậc cakravartin hùng mạnh.

Verse 16

अपुत्रो लभते पुत्रमधनो लभते धनम् । भ्रष्टराज्यो लभेद् राज्यं मृतो विष्णुपुरं व्रजेत् ॥ ४३.१६ ॥

Người không con sẽ được con; người nghèo sẽ được của cải. Người mất vương quyền có thể lấy lại vương quyền; và người qua đời sẽ đến cõi của Viṣṇu.

Verse 17

कीर्त्तित्वा सुचिरं तत्र इह मर्त्यमुपागतः । चक्रवर्ती भवेद्धीमान् ययातिरिव नाहुषः ॥ ४३.१७ ॥

Sau khi lâu dài tán dương và tưởng niệm ở nơi ấy, rồi đến đây trong thân phận loài người, người ấy sẽ trở thành bậc cakravartin trí tuệ, như Yayāti, con của Nāhuṣa.