Adhyaya 34: Account of the Origin of the Ancestors (Pitṛs) and the Regulations for Śrāddha Offerings

Verse 1

महातपा उवाच । पितॄणां सम्भवं राजन् कथ्यमानं निबोध मे । पूर्वं प्रजापतिब्रह्मा सिसृक्षुर्विविधाः प्रजाः ॥ ३४.१ ॥

Mahātapā nói: “Tâu đại vương, xin hãy hiểu từ ta lời thuật đang được kể về nguồn gốc của các Pitṛ (tổ tiên). Thuở trước, Prajāpati Brahmā, mong muốn tạo dựng muôn loài sai khác, (đã khởi sự công cuộc sáng tạo).”

Verse 2

एकाग्रमनसा सर्वास्तन्मात्रा मनसा बहिः । कृत्वा परमकं ब्रह्म ध्यायन् सर्गेप्सुरुच्छकैः ॥ ३४.२ ॥

Với tâm nhất điểm, sau khi bằng ý niệm đặt tất cả các yếu tố vi tế (tanmātra) ra phía ngoài, Ngài thiền quán Brahman tối thượng—khát vọng khai mở công cuộc sáng tạo—trong trạng thái cao vời.

Verse 3

तस्यात्मनि तदा योगं गतस्य परमेष्ठिनः । तन्मात्रा निर्ययुर्देहाद् धूमवर्णाकृतित्विषः ॥ ३४.३ ॥

Bấy giờ, khi Đấng Parameṣṭhin nhập vào định yoga trong chính tự ngã, các tanmātra (những yếu tố vi tế) từ thân Ngài tuôn ra, mang sắc, hình và ánh rực như khói.

Verse 4

पिबाम इति भाषन्तः सुरान् सोम इति स्म ह । ऊर्ध्वं जिगमिषन्तो वै वियत्संस्थास्तपस्विनः ॥ ३४.४ ॥

Họ nói: “Hãy uống,” và quả thật gọi rượu surā là “Soma”; còn các vị khổ hạnh—đứng vững giữa hư không—thực sự một lòng muốn vươn lên cao hơn.

Verse 5

तान्दृष्ट्वा सहसा ब्रह्मा तिर्यक्संस्थान उन्मुखान् । भवन्तः पितरः सन्तु सर्वेषां गृहमेधिनाम् ॥ ३४.५ ॥

Bỗng thấy họ—mặt hướng lên, hình thể nằm ngang—Brahmā liền phán: “Nguyện các ngươi trở thành các Pitṛ (tổ linh) cho hết thảy những người chủ gia đình.”

Verse 6

ऊर्ध्ववक्त्रास्तु ये तत्र ते नान्दीमुखसंज्ञिताः । वृद्धिश्राद्धेषु सततं पूज्या श्रुतिविधानतः ॥ ३४.६ ॥

Những vị ‘hướng mặt lên’ ở đó được gọi là Nāndīmukha. Trong nghi lễ vṛddhi-śrāddha (śrāddha vào dịp tăng trưởng, cát tường), họ phải luôn được tôn kính theo đúng quy định của Śruti.

Verse 7

अग्निं पुरस्कृतो यैस्तु ते द्विजा अग्निहोत्रिणः । नित्यैर्नैमित्तिकैः काम्यैः पार्वणैस्तर्पयन्तु तान् ॥ ३४.७ ॥

Còn các bậc nhị sinh đặt thánh hỏa lên hàng đầu—những người duy trì agnihotra—hãy làm cho các Pitṛ ấy được thỏa mãn bằng các nghi lễ thường nhật (nitya), nghi lễ theo dịp (naimittika), nghi lễ cầu nguyện theo ý (kāmya), và các lễ cúng pārvana.

Verse 8

बहिःप्रवरणा ये च क्षत्रियास्तर्पयन्तु तान् । आज्यं पिबन्ति ये चात्र तानर्चयन्तु विषः सदा ॥ ३४.८ ॥

Những Kṣatriya được gọi là “bahiḥ-pravaraṇa” hãy làm cho các vị ấy được thỏa mãn bằng lễ vật; và trong bối cảnh này, dân chúng (viśaḥ) phải luôn kính lễ những người uống ājya (bơ tinh khiết).

Verse 9

ब्राह्मणैरभ्यनुज्ञाताः शूद्राः स्वपितॄणामतः । तानेवार्चयतां सम्यग्विधिमन्त्रबहिष्कृताः ॥ ३४.९ ॥

Người Śūdra, khi được các brāhmaṇa cho phép đúng phép, có thể cúng bái vì tổ tiên của chính mình; hãy thờ cúng các vị ấy cho đúng đắn—nhưng bị loại khỏi nghi thức chính thức và các thần chú Veda.

Verse 10

anAhitAgnayo ye cha brahmakShatravisho narAH | svakAlinaste.archayantu lokAgnipurataH sadA || 34.10 ||

Những người—brāhmaṇa, kṣatriya và viśa—chưa lập lửa tế (anāhita-agni) hãy luôn cúng bái đúng thời phần của mình trước ngọn lửa của thế gian (lokāgni).

Verse 11

इत्येवं पूजिता यूयमिष्टान् कामान् प्रयच्छत । आयुः कीर्तिं धनं पुत्रान् विद्यामभिजनं स्मृतिम् ॥ ३४.११ ॥

“Như vậy, khi các ngài đã được tôn kính đúng phép, xin ban cho những điều mong cầu—thọ mạng, danh tiếng, tài sản, con trai, học vấn, dòng dõi cao quý và trí nhớ vững bền.”

Verse 12

इत्युक्त्वा तु तदा ब्रह्मा तेषां पन्थानमाकरॊत् । दक्षिणायनसंज्ञं तु पितॄणां च पितामहः ॥ ३४.१२ ॥

Nói như vậy xong, khi ấy Brahmā đã thiết lập con đường của họ—lộ trình mang tên Dakṣiṇāyana; và Pitāmaha (Đấng Tổ Phụ) đã định lập điều ấy cho các Pitṛ (các linh hồn tổ tiên).

Verse 13

तूष्णीं ससर्ज भूतानि तमूचुः पितरस्ततः । वृत्तिं नो देहि भगवन् यया विन्दामहे सुखम् ॥ ३४.१३ ॥

Trong thinh lặng, Ngài tạo dựng muôn loài. Bấy giờ các Pitṛ (Tổ linh) thưa rằng: “Bạch Đấng Thế Tôn, xin ban cho chúng con một phương kế sinh nhai, nhờ đó chúng con được an lạc.”

Verse 14

ब्रह्मा उवाच । अमावास्यादिनं वोऽस्तु तस्यां कुशतिलोदकैः । तर्पिता मानुषैस्तृप्तिं परां गच्छथ नान्यथा ॥ ३४.१४ ॥

Phạm Thiên (Brahmā) phán: “Hãy định ngày Amāvāsyā (ngày sóc, trăng non) cho các ngươi; vào ngày ấy, khi loài người làm lễ tarpaṇa, dâng nước cùng cỏ kuśa và hạt mè để làm các ngươi thỏa mãn, thì các ngươi đạt sự mãn nguyện tối thượng—bằng không thì không thể.”

Verse 15

तिलाः देयास्तथैतस्यामुपोष्य पितृभक्तितः । परं तस्य सन्तुष्टा वरं यच्छत मा चिरम् ॥ ३४.१५ ॥

Trong ngày ấy cũng nên bố thí hạt mè; và khi người ấy trai giới (upavāsa) với lòng hiếu kính đối với tổ tiên, các Pitṛ vô cùng hoan hỷ và sớm ban cho người ấy một ân phúc.