Adhyaya 31: The Manifestation of Viṣṇu’s Form for Cosmic Governance (the Vaiṣṇava Creation Narrative)

Verse 1

महातपा उवाच । मनोर् नाम मनुत्वं च यदेतत् पठ्यते किल । प्रयोजनवशाद् विष्णुरसावेव तु मूर्त्तिमान् ॥ ३१.१ ॥

Mahātapā nói: “Quả thật, điều được tụng đọc là ‘danh xưng của Manu’ và ‘tình trạng làm Manu’—chính vị ấy là Viṣṇu, đấng mang thân tướng, tùy theo mục đích mà thị hiện hình dạng.”

Verse 2

योऽसौ नारायणो देवः परात्परतरॊ नृप । तस्य चिन्ता समुत्पन्ना सृष्टिं प्रति नरोत्तम ॥ ३१.२ ॥

Hỡi đức vua, Nārāyaṇa—vị thần vượt trên cả tối thượng—đã khởi lên một ý định hướng về công cuộc sáng tạo, hỡi bậc tối ưu trong loài người.

Verse 3

सृष्टा चेयं मया सृष्टिः पालनिया मयैव ह । कर्मकाण्डं त्वमूर्त्तेन कर्तुं नैवेह शक्यते । तस्मान्मूर्त्तिं सृजाम्येकां यया पाल्यमिदं जगत् ॥ ३१.३ ॥

“Cõi tạo hóa này do chính Ta tạo dựng, và quả thật cũng phải do chính Ta gìn giữ. Nhưng phần nghi lễ hành nghiệp (karmakāṇḍa) không thể được thực hiện ở đây bởi đấng vô tướng. Vì vậy Ta tạo ra một thân tướng duy nhất, nhờ đó thế gian này được cai quản và bảo hộ.”

Verse 4

एवं चिन्तयतस्तस्य सत्याभिध्यायिनो नृप । प्राक्सृष्टिजातं राजन् वै मूर्त्तिमत् तत्पुरो बभौ ॥ ३१.४ ॥

Khi ông đang suy niệm như vậy, hỡi bậc quân vương, người có ý nguyện (abhidhyāya) chân thật không hề sai chạy, thì trước mặt ông quả thật hiện ra một hình tướng hữu thể, phát sinh từ cuộc sáng tạo nguyên sơ.

Verse 5

पुरोभूते ततस्तस्मिन् देवो नारायणः स्वयम् । प्रविशन्तं ददर्शाथ त्रैलोक्यं तस्य देहतः ॥ ३१.५ ॥

Rồi khi sự hiển lộ ấy hiện ra trước mặt, người ta thấy chính thần Nārāyaṇa đang đi vào; và từ thân Ngài, ba cõi được trông thấy rõ ràng.

Verse 6

ततः सस्मार भगवान् वरदानं पुरातनम् । वागादीनां ततस्तुष्टः प्रादात् तस्य पुनर्वरम् ॥ ३१.६ ॥

Bấy giờ Đức Bhagavān nhớ lại sự ban ân xưa; rồi sau đó, hài lòng về lời nói và các hạnh tương ưng, Ngài lại ban cho người ấy một ân huệ nữa.

Verse 7

सर्वज्ञः सर्वकर्त्ता त्वं सर्वलोकनमस्कृतः । त्रैलोक्यविघ्ननाशाच्च त्वं भव विष्णुः सनातनः ॥ ३१.७ ॥

Ngài là bậc toàn tri, là đấng tác tạo muôn loài, được mọi thế giới kính lễ. Và để diệt trừ chướng ngại khắp ba cõi, xin Ngài hiển hiện làm Viṣṇu, Đấng Vĩnh Hằng.

Verse 8

देवानां सर्वदा कार्यं कर्त्तव्यं ब्रह्मणस्तथा । सर्वज्ञत्वं च भवतु तव देव न संशयः ॥ ३१.८ ॥

Bổn phận của chư thiên phải luôn được hoàn thành, và bổn phận của Brahmā cũng vậy. Và hỡi Deva, xin cho toàn tri thuộc về Ngài—không còn nghi ngờ gì.

Verse 9

एवमुक्त्वा ततो देवः प्रकृतिस्थो बभूव ह । विष्णुरप्यधुना पूर्वां बुद्धिं सस्मार च प्रभुः ॥ ३१.९ ॥

Nói như vậy xong, vị thần liền an trụ trong trạng thái đặt nền trên Prakṛti (tự tính nguyên sơ). Và đấng Tối Thượng Viṣṇu cũng nay nhớ lại Buddhi (trí tuệ) thuở trước.

Verse 10

तदा सञ्चिन्त्य भगवान् योगनिद्रां महातपाः । तस्यां संस्थाप्य भगवानिन्द्रियार्थोद्भवाः प्रजाः । ध्यात्वा परेण रूपेण ततः सुष्वाप वै प्रभुः ॥ ३१.१० ॥

Bấy giờ, Đức Bhagavān, bậc đại khổ hạnh, tư duy về yoga-nidrā (giấc ngủ thiền định). An lập trong trạng thái ấy các loài hữu tình sinh từ các đối tượng của giác quan, rồi quán niệm Thượng hình, Ngài quả thật đi vào giấc ngủ.

Verse 11

तस्य सुप्तस्य जठरान्महत्पद्मं विविसृष्टम् । सप्तद्वीपवती पृथ्वी ससमुद्रा सकानना ॥ ३१.११ ॥

Từ bụng của Ngài khi đang an ngủ, một đóa sen lớn được phóng xuất. Và Trái Đất có bảy châu lục cũng hiện khởi, cùng với các đại dương và rừng núi.

Verse 12

तस्य रूपस्य विस्तारं पातालं नालसंस्थितम् । कर्णिकायां तथा मेरुस्तन्मध्ये ब्रह्मणो भवः ॥ ३१.१२ ॥

Trong sự trải rộng của hình tướng ấy, Pātāla được đặt nơi cuống (nāla). Cũng vậy, núi Meru ở nơi đài sen (karṇikā); và ngay giữa đó là nguồn phát sinh của Brahmā.

Verse 13

एवं दृष्ट्वा परं तस्य शरीरस्य तु सम्भवम् । मुमुचे तच्छरीरस्थो वायुर् वायुं समं सृजत् ॥ ३१.१३ ॥

Thấy như vậy sự phát sinh tiếp nữa của thân ấy, Vāyu (Thần Gió) trú trong thân liền được giải phóng, và tạo ra luồng gió ngang bằng với chính mình.

Verse 14

अविद्याविजयं चेमं शङ्खरूपेण धारय । अज्ञानच्छेदनार्थाय खङ्गं तेऽस्तु सदा करे ॥ ३१.१४ ॥

Xin Ngài mang lấy chiến thắng đối với vô minh dưới hình tướng ốc tù và; và để chém đứt phi-tri, nguyện thanh kiếm luôn ở trong tay Ngài.

Verse 15

कालचक्रमिमं घोरं चक्रं त्वं धारयाच्युत । अधर्मगजघातार्थं गदां धारय केशव ॥ ३१.१५ ॥

Hỡi Acyuta, xin Ngài mang lấy Bánh xe Thời gian đáng sợ—đĩa thần (cakra). Hỡi Keśava, xin Ngài cầm chùy (gadā) để đánh gục “voi” của adharma (phi nghĩa).

Verse 16

मालेयं भूतमाता ते कण्ठे तिष्ठतु सर्वदा । श्रीवत्सकौस्तुभौ चेमौ चन्द्रादित्यच्छलेन ह ॥ ३१.१६ ॥

Hỡi Mẹ của muôn loài, nguyện vòng hoa này luôn ở nơi cổ Ngài; và nguyện đôi dấu hiệu Śrīvatsa và Kaustubha hiện diện dưới dáng vẻ Mặt Trăng và Mặt Trời.

Verse 17

मारुतस्ते गतिर्वीर गरुत्मान् स च कीर्तितः । त्रैलोक्यगामिनी देवी लक्ष्मीस्तेऽस्तु सदाश्रये । द्वादशी च तिथिस्तेऽस्तु कामरूपी च जायते ॥ ३१.१७ ॥

Hỡi bậc anh hùng, nguyện Māruta (gió) là đường đi của Ngài; và nguyện Garutmān (Garuḍa) cũng được xưng tụng là của Ngài. Hỡi nơi nương tựa vĩnh hằng, nguyện nữ thần Lakṣmī—đấng du hành khắp ba cõi—thuộc về Ngài. Nguyện ngày trăng Dvādaśī là tithi của Ngài; và người ấy trở nên có năng lực biến hiện hình tướng theo ý muốn.

Verse 18

घृताशनो भवेद्यस्तु द्वादश्यां त्वल्परायणः । स स्वर्गवासी भवतु पुमान् स्त्री वा विशेषतः ॥ ३१.१८ ॥

Bất cứ ai, tuy phương tiện khiêm tốn, mà lấy bơ tinh luyện (ghee) làm thức ăn vào ngày Dvādaśī—dù là nam hay, đặc biệt, nữ—nguyện được trở thành cư dân cõi trời.

Verse 19

एष विष्णुस्तवाख्यातो मूर्तयो देवदानवान् । हन्ति पाति शरीराणि सृजत्यन्यानि चात्मनः ॥ ३१.१९ ॥

Đây chính là Viṣṇu như đã được thuật cho ngươi: qua các thân tướng hiện hữu giữa chư thiên và dānavas, Ngài vừa tiêu diệt vừa hộ trì các thân thể, và từ chính tự thân Ngài cũng sinh khởi những hình thể khác.

Verse 20

युगे युगे सर्वगोऽयं वेदान्ते पुरुषो ह्यसौ । न हीनबुद्ध्या वक्तव्यो मनुष्योऽयं कदाचन ॥ ३१.२० ॥

Trong mỗi thời đại, Đấng Puruṣa này thấm khắp mọi nơi; quả thật, trong Vedānta Ngài được giảng dạy là Puruṣa tối thượng. Tuyệt đối chớ, do trí hiểu thấp kém, mà nói Ngài chỉ là một con người.

Verse 21

य एवँ शृणुयात् सर्गं वैष्णवं पापनाशनम् । स कीर्तिमिह संप्राप्य स्वर्गलोके महीयते ॥ ३१.२१ ॥

Ai lắng nghe bản tường thuật Vaiṣṇava về sự sáng tạo này—được nói là tiêu trừ tội lỗi—người ấy đạt danh tiếng ở đời này và được tôn vinh trong cõi trời.