Adhyaya 29: The Birth and Marriages of the Direction-Goddesses and the Daśamī Observance

Verse 1

महातपा उवाच । शृणु राजन्नवहितः प्रजापाल कथामिमाम् । यदा दिशः समुत्पन्नाः श्रोत्रेभ्यः पृथिवीपते ॥ २९.१ ॥

Mahātapā nói: “Hỡi Đại vương, xin lắng nghe với tâm chuyên chú; hỡi bậc hộ trì muôn dân, hãy nghe câu chuyện này. (Đó là thời) khi các phương hướng phát sinh từ đôi tai, hỡi Chúa tể của địa cầu.”

Verse 2

ब्रह्मणः सृजतः सृष्टिमादिसर्गे समुत्थिते । चिन्ताभून्महती को मे प्रजाः सृष्टा धरिष्यति ॥ २९.२ ॥

Khi Brahmā đang tạo dựng vạn hữu, và cuộc phát sinh nguyên thủy đã khởi lên, một mối lo lớn nảy sinh: “Ai sẽ nâng đỡ các loài hữu tình mà ta đã tạo ra?”

Verse 3

एवं चिन्तयतस्तस्य अवकाशं प्रजास्विह । प्रादुर्बभूवुः श्रोत्रेभ्यः दश कन्या महाप्रभाः ॥ २९.३ ॥

Khi Ngài suy tư như thế—tìm một cơ hội giữa các loài hữu tình nơi đây—bỗng nhiên mười thiếu nữ, rực rỡ đại quang minh, hiện ra từ đôi tai của Ngài.

Verse 4

पूर्वा च दक्षिणा चैव प्रतीची चोत्तरा तथा । ऊर्ध्वाधरा च षण्मुख्याः कन्या ह्यासंस्तदा नृप ॥ २९.४ ॥

(Họ là) phương Đông và phương Nam, cũng như phương Tây và phương Bắc; lại có phương Trên và phương Dưới—sáu hình tướng chủ yếu (sáu “mặt”). Những thiếu nữ ấy, hỡi Đại vương, đều hiện diện khi bấy giờ.

Verse 5

अन्याश्चतस्त्रस्तेषां तु कन्याः परमशोभनाः । रूपस्विन्यो महाभागा गाम्भीर्येण समन्विताः ॥ २९.५ ॥

Lại có bốn thiếu nữ khác trong số họ, vô cùng diễm lệ—dung sắc rạng ngời, phúc phần lớn lao, và đầy đủ phong thái trầm tĩnh, sâu sắc.

Verse 6

ता ऊचुः प्रणयाद्देवं प्रजापतिमकल्मषम् । अवकाशं तु नो देहि देवदेव प्रजापते ॥ २९.६ ॥

Họ, với lòng kính ái, thưa cùng thần Prajāpati thanh tịnh vô cấu: “Xin ban cho chúng con một chỗ (khoảng không, cơ hội), ô Đấng Thần của các thần, ô Prajāpati.”

Verse 7

यत्र तिष्ठामहे सर्वा भर्तृभिः सहिताः सुखम् । पतयश्च महाभागा देहि नोऽव्यक्तसम्भव ॥ २९.७ ॥

Xin ban cho chúng con một nơi để tất cả chúng con được an trú an lạc, cùng với các phu quân của mình; và để các bậc phu quân ấy—những người đại phúc—cũng được ở đó. Ô Đấng có nguồn gốc vô hiển, xin ban điều ấy cho chúng con.

Verse 8

ब्रह्मोवाच । ब्रह्माण्डमेतत् सुश्रॊण्यः शतकोटिप्रविस्तरम् । तस्यान्ते स्वेच्छया भद्रा उष्यतां मा विलम्बत ॥ २९.८ ॥

Brahmā phán: “Hỡi người có vòng hông mỹ lệ, trứng vũ trụ này trải rộng đến một trăm koṭi (theo lượng đo). Ở nơi biên tế của nó, hỡi bậc cát tường, hãy cư trú tùy theo ý nguyện của nàng; chớ chần chừ.”

Verse 9

भर्तॄंश्च वः प्रयच्छामि सृष्ट्वा रूपस्विनोऽनघाः । यथेष्टं गम्यतां देशो यस्या यो रोचतेऽधुना ॥ २९.९ ॥

“Và Ta sẽ ban cho các nàng những người chồng, sau khi đã tạo dựng họ dung mạo tuấn tú và không tì vết. Nay mỗi người hãy đi đến miền đất nào làm mình vừa lòng, theo đúng ý nguyện.”

Verse 10

एवमुक्ताश्च ताः सर्वा यथेष्टं प्रययुस्तदा । ब्रह्मापि ससृजे तूर्णं लोकपालान् महाबलान् ॥ २९.१० ॥

Được nói như vậy, tất cả họ liền ra đi theo ý muốn; và Brahmā cũng mau chóng tạo ra các Lokapāla—những vị hộ thế đầy đại lực.

Verse 11

सृष्ट्वा तु लोकपालांस्तु ताः कन्याः पुनराह्वयत् । विवाहं कारयामास ब्रह्मा लोकपितामहः ॥ २९.११ ॥

Sau khi tạo dựng các vị hộ thế, Brahmā—đấng Tổ phụ của muôn loài—lại triệu gọi các thiếu nữ ấy và sắp đặt hôn lễ cho họ.

Verse 12

एकामिन्द्राय स प्रादादग्नयेऽन्यां यमाय च । निरृताय च देवाय वरुणाय महात्मने ॥ २९.१२ ॥

Ngài ban một người cho Indra, một người khác cho Agni, và cũng cho Yama; lại ban cho thần Nirṛti và cho Varuṇa, bậc đại tâm.

Verse 13

वायवे धनदेशाय ईशानाय च सुव्रत । ऊर्ध्वां स्वयमधिष्ठाय शेषायाधो व्यवस्थिताम् ॥ २९.१३ ॥

“(Nàng được phân) cho Vāyu, cho Dhanada (Kubera), và cho Īśāna. Hỡi người giữ giới hạnh thù thắng, nàng tự an trụ ở cõi trên; còn ở cõi dưới, nàng được đặt vào vị trí dành cho Śeṣa.”

Verse 14

एवं दत्त्वा पुनर्ब्रह्मा तिथिं प्रादाद्दिशां पुनः । दशमीं भर्तृनाम्नास्तु दध्यन्नं भोजनं प्रभुः ॥ २९.१४ ॥

Sau khi ban phát như vậy, Phạm Thiên (Brahmā) lại một lần nữa ấn định tithi (ngày âm lịch) cho các phương. Và vào ngày Daśamī (mồng mười), mang danh hiệu “Bhartṛ”, Đấng Chủ Tể quy định lễ thực dâng cúng là cơm trộn sữa chua (dadhyanna).

Verse 15

ततः प्रभृति ता देव्यः सेन्द्राद्याः परिकीर्तिताः । दशमी च तिथिस्तासामतीव दयिताभवत् ॥ २९.१५ ॥

Từ đó trở đi, các Nữ Thần ấy—khởi từ những vị gắn với Indra và các vị khác—được kể tên theo đúng thứ tự. Và trong số họ, tithi Daśamī (mồng mười) trở nên vô cùng được yêu chuộng.

Verse 16

तस्यां दध्याशनो यस्तु सुव्रती भवते नरः । तस्य पापक्शयं तास्तु कुर्वन्त्यहरहर्नृप ॥ २९.१६ ॥

Trong ngày ấy, người nào chỉ dùng sữa chua (curd) làm thực phẩm thì trở thành bậc giữ giới, nghiêm trì hạnh nguyện. Và các hạnh nguyện ấy tiêu trừ tội lỗi của người ấy từng ngày, hỡi Đại vương.

Verse 17

यश्चैतच्छृणुयाज्जन्म दिशां नियतमानसः । स प्रतिष्ठामवाप्नोति ब्रह्मलोके न संशयः ॥ २९.१७ ॥

Và ai, với tâm ý được điều phục, lắng nghe câu chuyện này về nguồn gốc các phương, người ấy đạt được địa vị vững bền trong Phạm Thiên giới (Brahmaloka); điều ấy không nghi ngờ.