Adhyaya 216: The Sacred Account of Gokarṇa, Śṛṅgeśvara, and Related Tīrthas

Verse 1

अथ गोकर्णशृङ्गेश्वरादिमाहात्म्यम् ॥ ब्रह्मोवाच ॥ तस्मात्स्थानादपक्रान्ते त्र्यम्बके मृगरूपिणि ॥ अन्योन्यं मन्त्रयित्वा तु मया सह सुरोत्तमाः ॥

Nay bắt đầu phần thánh truyện (māhātmya) về Gokarṇa và Śṛṅgeśvara cùng các thánh địa liên hệ. Phạm Thiên nói: Khi Tryambaka, mang hình tướng con nai, rời khỏi nơi ấy, các vị thần tối thượng cùng với ta đã bàn bạc với nhau.

Verse 2

त्रिधाविभक्तं तच्छृङ्गं पृथक्पृथगवस्थितम् ॥ सम्यक्स्थापयितुं देवा विधिदृष्टेन कर्मणा ॥

“Đỉnh/sừng” ấy bị chia làm ba phần và đứng tách rời ở những nơi khác nhau. Các vị thần muốn an lập cho đúng đắn, bằng nghi lễ được chuẩn định theo pháp thức quy định.

Verse 3

स्थापितं देवि नीत्वा वै शृङ्गाग्रं वज्रपाणिना ॥ मया तत्रैव तन्मध्यं स्थापितं विधिवत्प्रभोः ॥

Hỡi Nữ Thần, sau khi Vajrapāṇi quả thật đã đem phần chót của đỉnh ấy đến, ta liền an lập phần giữa ngay tại đó, đúng theo nghi thức, để dâng lên Đức Chúa (Prabhu).

Verse 4

देवैर्देवर्षिभिश्चैव सिद्धैर्ब्रह्मर्षिभिस्तथा ॥ गोकर्ण इति विख्यातिः कृता वैशेषिकी वरा ॥

Do các vị thần, các Devarṣi, các bậc Siddha và các Brahmarṣi, một danh tiếng ưu việt và đặc thù đã được xác lập: “(nơi này là) Gokarṇa.”

Verse 5

विष्णुना देवतीर्थेन तन्मूलं स्थापितं ततः ॥ तस्य शृङ्गेश्वर इति नाम तत्राभवन्महत् ॥

Rồi Viṣṇu—cùng với thánh địa (tīrtha) của chư thiên—đã an lập phần gốc (nền) của nó. Tại đó, danh xưng lớn lao “Śṛṅgeśvara” đã được hình thành cho nó.

Verse 6

गोकर्ण आत्मलिङ्ग तत्र तत्रैव भगवान्स्तस्मिन्शृङ्गे त्रिधा स्थिते ॥ सान्निध्यं कल्पयामास भागेनैकेन चोन्मना ॥

Tại Gokarṇa, trong hình thái Ātmaliṅga, khi đỉnh núi ấy an lập theo thế tam phân, Đức Bhagavān với tâm hân hoan cao thượng đã an bài sự hiện diện của Ngài tại từng nơi, bằng một phần của chính Ngài.

Verse 7

शतं तेन तु भागानामात्मनो निहितं मृगे ॥ तस्माद्द्विकं तु भागानां शृङ्गाणां त्रितये न्यधात् ॥

Nhờ hành vi ấy, Ngài đặt một trăm phần của tự thân vào con nai. Từ đó, Ngài lại phân định hai phần để an trí nơi bộ ba đỉnh núi.

Verse 8

मार्गेण तच्छरीरेण निर्ययौ भगवान्विभुः ॥ शैशिरस्य गिरेः पादं प्रपेदे स्वयमात्मनः ॥

Đấng Chúa Tể bao trùm muôn loài đã tiến bước theo con đường ấy, trong chính thân ấy, và tự mình đến chân núi Śaiśira.

Verse 9

शतसङ्ख्या स्मृता व्युष्टिस्तस्मिञ्छैलेश्वरे विभोः ॥ त्रिधा विभक्ते शृङ्गेऽस्मिन्नेकाग्रगतिनिप्रभोः ॥

Tại Śaileśvara của Đấng bao trùm, ‘vyuṣṭi’ (khoảng rạng đông) được truyền nhớ là có số một trăm. Trên đỉnh này chia làm ba, Ngài là uy lực rực sáng, có hành trình nhất tâm, nhất hướng.

Verse 10

देवदानवगन्धर्वाः सिद्धयक्षमहोरगाः ॥ श्लेष्मातकवनं कृत्स्नं सर्वतः परिमण्डलम् ॥

Chư Thiên, Dānavas, Gandharvas, Siddhas, Yakṣas và các đại xà đều hiện diện; toàn thể rừng Śleṣmātaka bao bọc chung quanh, tạo thành một vòng vây khắp bốn phía.

Verse 11

तीर्थयात्रां पुरस्कृत्य प्रदक्षिण्यं च चक्रतुः ॥ फलान्निर्दिश्य तीर्थानां तथा क्षेत्रफलṃ महत्

Đặt việc hành hương đến các tīrtha (bến thánh) lên hàng đầu, hai vị đã thực hiện pradakṣiṇā (nhiễu quanh); và khi chỉ bày quả báo của các tīrtha, bản văn cũng nói đến công đức lớn lao phát sinh từ các kṣetra (thánh địa).

Verse 12

यथास्थानानि ते तस्मान्निवृत्ताश्च सुरादयः ॥ एवं तस्मान्निवृत्तेषु दैवतेषु तदा ततः

Từ nơi ấy, chư thiên và các vị khác trở về trú xứ của mình. Như vậy, khi các thần linh đã lui đi, thì sau đó sự việc kế tiếp mới diễn ra.

Verse 13

पौलस्त्यो रावणो नाम भ्रातृभिः सह राक्षसैः ॥ आगम्योग्रेण तपसा देवमाराधयद्विभुम्

Paulastya, tên là Rāvaṇa, đã đến cùng các anh em và bọn rākṣasa; nhờ khổ hạnh dữ dội, hắn đã phụng thờ và làm hài lòng vị Thần tối đại, đấng hùng lực.

Verse 14

शुश्रूषया च परया गोकर्णेश्वरमव्ययम् ॥ यदा तु तस्य तुष्टो वै वरदः शंकरः स्वयम्

Và với sự phụng sự chí thành tối thượng, hắn hầu cận Gokarṇeśvara, đấng bất hoại; khi chính Śaṅkara, vị ban ân huệ, đã hoan hỷ với hắn,

Verse 15

तदा त्रैलोक्यविजयं वरं वव्रे स राक्षसः ॥ प्रसादात्तस्य तत्सर्वं वाञ्छितं मनसा हि यत्

Bấy giờ rākṣasa ấy đã xin làm ân huệ sự chinh phục ba cõi. Nhờ ân phúc (prasāda) của vị thần ấy, mọi điều hắn ước muốn trong tâm đều được ban cho.

Verse 16

अवाप्य च दशग्रीवस्तदिष्टं परमेश्वरात् ॥ त्रैलोक्यविजयायाशु तत्क्षणादेव निर्ययौ

Sau khi nhận từ Đấng Tối Thượng điều mình mong cầu, Daśagrīva lập tức lên đường chinh phục ba cõi—ngay trong khoảnh khắc ấy.

Verse 17

त्रैलोक्यं स विनिर्जित्य शक्रं च त्रिदशाधिपम् ॥ तदुत्पाट्यानयामास पुत्रेणेन्द्रजिता सह

Sau khi chinh phục ba cõi, hắn còn bắt Śakra, chúa tể chư thiên; nhổ bật tận gốc và đem đi cùng con trai là Indrajit.

Verse 18

शृङ्गाग्रं यत्पुरा नीत्वा स्थापितं वज्रपाणिना ॥ तदुत्पाट्यानयामास पुत्रेणेन्द्रजिता सह

Đỉnh núi ấy, thuở xưa Vajrapāṇi đã mang đến và đặt yên tại đó—hắn cũng nhổ bật lên rồi đem đi cùng con trai Indrajit.

Verse 19

न शशाक यदा रक्षस्तदुत्पाटयितुं बलात् ॥ वज्रकल्पं समुत्सृज्य तदा लङ्कां विनिर्ययौ

Khi rākṣasa ấy không thể nhổ bật nó bằng sức mạnh, hắn liền thả ra một vật ‘tựa như sấm sét (vajra)’, rồi lên đường về Laṅkā.

Verse 20

स तु दक्षिणगोकर्णो विज्ञेयस्ते महामते ॥ स्वयं प्रतिष्ठितस्तत्र स्वयं भूतपतिः शिवः

Hỡi bậc đại trí, hãy biết nơi ấy là Dakṣiṇa-Gokarṇa; tại đó Śiva—Chúa tể muôn loài—tự mình an lập, tự hiển lộ ngay tại chốn ấy.

Verse 21

एतत्ते कथितं सर्वं मया विस्तरतो मुने ॥ यथावदुत्तरस्तस्य गोकर्णस्य महात्मनः ॥

Hỡi bậc hiền triết, ta đã thuật lại tất cả điều ấy cho ngài một cách tường tận và đúng pháp—cả phần tường thuật tiếp theo về bậc đại nhân Gokarṇa cũng vậy.

Verse 22

दक्षिणस्य च विप्रर्षे तथा शृङ्गेश्वरस्य च ॥ शैलेश्वरस्य च विभो स्थित्युत्पत्तिर्यथाक्रमम् ॥

Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn hiền thánh, hỡi đấng hùng lực; ta đã trình bày theo đúng thứ tự về sự thiết lập và sự phát sinh của các thánh địa Dakṣiṇa, Śṛṅgeśvara và Śaileśvara.

Verse 23

व्यु ष्टिः क्षेत्रस्य महती तीर्थानां च समुद्भवः ॥ प्रोक्तं सर्वं मया वत्स किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि ॥

Này con yêu, sự hiển lộ lớn lao của thánh địa này và sự xuất hiện của các tīrtha nơi đây, ta đã nói hết rồi. Nay con còn muốn nghe điều gì nữa?

Verse 24

ततः सुरासुरगुरुर्देवं भूतमहेश्वरम् ॥ तपसोऽग्रेण संसेव्य वव्रिरे विविधान्वरान् ॥

Bấy giờ, vị đạo sư của chư thiên và a-tu-la, sau khi phụng sự Thần Bhūta-Maheśvara bằng khổ hạnh tối thượng, đã cầu xin nhiều ân huệ khác nhau.

Verse 25

तद्यावद्रावणः स्थाप्य मुहूर्त्तमुदधेस् तटे ॥ संध्यामुपासते तत्र लग्नस्तावदसौ भुवि ॥

Chừng nào Rāvaṇa đặt vật ấy xuống trong khoảnh khắc nơi bờ biển và cử hành lễ sandhyā tại đó, chừng ấy nó vẫn đứng vững, cố định trên mặt đất.