Adhyaya 213: The Glory of Gokarṇeśvara: Nandin’s Austerities and Śiva’s Boons

Verse 1

अथ गोकरणेश्वरमाहात्म्यम् ॥ सूत उवाच ॥ पुरा देवैर्विनिहते संग्रामे तारकामये ॥ अत्युच्छ्रिते प्रतिबले दानवानां बले तथा

Nay bắt đầu phần Māhātmya về Gokarṇeśvara. Sūta nói: Thuở xưa, trong cuộc chiến liên quan đến Tāraka, khi chư thiên bị đánh bại, thế lực của các Dānava đã vươn lên cực độ và trở nên vô cùng đáng gờm.

Verse 2

सहस्राक्षे लब्धपदे क्षीणशत्रौ गतास्पदे ॥ सम्यक्प्रसूति मापन्ने त्रैलोक्ये सचराचरे

Khi Sahasrākṣa (Đế Thích/Indra) đã giành lại địa vị của mình, kẻ thù suy tàn và chỗ đứng được củng cố; bấy giờ ba cõi, gồm cả hữu tình và vô tình, đều trở về trật tự sinh thành và sự ổn định đúng pháp.

Verse 3

शृङ्गे चैवाचलेन्द्रस्य मेरोः सर्वहिरण्यये ॥ मणिविद्रुमविद्धे च विपुले पङ्कजासने

—trên đỉnh núi Meru, chúa tể các núi, toàn thể rực sắc vàng—trên tòa sen rộng lớn, khảm châu báu và san hô—

Verse 4

सुखोपविष्टमेकाग्रं स्थिरचित्तं कृतिक्शणम् ॥ निवृत्तकार्यं मुदितं सूर्यवैश्वानरद्युतिम्

Ngài an tọa an lạc, nhất tâm, tâm ý kiên định, với ánh nhìn của bậc đã viên mãn; mọi việc đã xong, an nhiên hoan hỷ, rực sáng như mặt trời và như nội hỏa Vaiśvānara.

Verse 5

प्रणम्य मूर्ध्ना चरणावुपगृह्य समाहितः ॥ ब्रह्माणं परिपप्रच्छ कुमारो नतिपूर्वकः

Sau khi cúi đầu đảnh lễ và kính cẩn nắm lấy đôi chân Ngài, tâm ý an định, vị hiền triết trẻ tuổi đã cung kính thưa hỏi Brahmā một cách tường tận.

Verse 6

सनत्कुमार उवाच ॥ भगवञ्छ्रोतुमिच्छामि पुराणमृषिसंस्तुतम् ॥ पुराणं तु महाभाग त्वत्तस्तत्त्वविदां वर

Sanatkumāra thưa rằng: “Bạch Bhagavan, con nguyện được nghe Purāṇa được các bậc ṛṣi tán dương—bạch đấng đại phúc, bậc tối thượng trong hàng người biết chân lý, xin cho con được nghe Purāṇa ấy từ chính Ngài.”

Verse 7

कथमुत्तर गोकर्णं दक्षिणं च कथं विभो ॥ शृङ्गेश्वरस्य परमं कथं सम्यक्प्रतिष्ठितम्

Bạch đấng oai lực, Gokarṇa được hiểu là thánh địa phương Bắc như thế nào, và phương Nam như thế nào? Và ngôi tòa tối thượng của Śṛṅgeśvara đã được an lập đúng pháp ra sao?

Verse 8

क्षेत्रस्य कि प्रमाणं स्यात्कि‍ञ्च तीर्थफलं स्मृतम् ॥ कथं पशुपतिस्तत्र भगवान्मृगरूपधृक्

Phạm vi của thánh địa ấy rộng bao nhiêu, và quả báo của tīrtha được ghi nhớ ra sao? Và tại đó, Đức Paśupati—Bhagavān mang hình dáng con nai—hiện hữu như thế nào?

Verse 9

सर्वैस्त्वत्प्रमुखैर्देवैः कथमासादितं पुनः ॥ मृगरूपं कथं चास्य शरीरं क्व प्रतिष्ठितम्

Rồi làm sao chư thiên, với Ngài làm bậc dẫn đầu, lại tiếp cận/đạt được điều ấy? Và hình nai của Ngài đã phát sinh thế nào, và thân ấy được an lập ở nơi đâu?

Verse 10

एवमुक्तः स भगवान्ब्रह्मा ब्रह्मविदां वरः ॥ उवाच तस्मै पुत्राय गुह्यमेतत्पुरातनम्

Được thưa hỏi như vậy, Đức Brahmā đáng tôn—bậc tối thắng trong hàng người biết minh triết thiêng—đã nói với con trai mình giáo huấn cổ xưa, kín nhiệm ấy.

Verse 11

ब्रह्मोवाच ॥ शृणु वत्स महाभाग यथातत्त्वं ब्रवीमि ते ॥ पुराणमेतद्बह्मर्षे सरहस्यं यथाश्रुतम्

Brahmā phán: “Hỡi con yêu, bậc hữu phúc, hãy lắng nghe; Ta sẽ nói cho con đúng theo chân lý. Này brahmarṣi, Purāṇa này cùng ý nghĩa kín nhiệm của nó, Ta thuật lại đúng như truyền thừa đã được nghe.”

Verse 12

अस्ति भूधरराजस्य मन्दरस्योत्तरे शुचौ ॥ मुञ्जवान्नाम शिखरो नन्दनोपवनद्युतिः ॥

Về phía bắc núi Mandara, bậc vương của các sơn, trong miền thanh tịnh, có một đỉnh mang tên Muñjavān, rực sáng như lâm viên Nandana.

Verse 13

वज्रस्फटिकपाषाणः प्रवालाङ्कुरशर्क्करः ॥ नीलामलशिलावर्णो गुहानिर्झरकन्दरः ॥

Đá nơi ấy như kim cang và pha lê; sỏi như mầm san hô. Sắc nó tựa đá xanh trong sạch, lại đầy hang động, thác nước và khe vực.

Verse 14

विचित्रकुसुमोपेतैर्लतामञ्जीरधारिभिः ॥ रेजे यः प्रांशुभिः शृङ्गैरुल्लिखद्भिरिवाम्बरम् ॥

Được điểm trang bởi dây leo mang “vòng chân” kết từ muôn loài hoa lạ, nó rực rỡ—những đỉnh cao vươn lên như thể cào xước bầu trời.

Verse 15

दार्यस्तत्राधिकं रेजुर्नानाधातुपरिस्रवैः ॥ शिलीन्ध्रकुसुमोपेताश्चित्रिता इव सर्वतः ॥

Tại đó, các khe nứt và vực sâu càng rực sáng bởi những dòng khoáng dịch nhiều sắc; khắp nơi như được vẽ tô, lại điểm trang bằng hoa śilīndhra.

Verse 16

तेऽत्र केतकि खण्डाश्च कुन्दखण्डाश्च पुष्पिताः ॥ उन्मीलिता इवाभान्ति धातकीवनराजिभिः ॥

Nơi đây, những bụi ketakī và những bụi kunda đều đang nở rộ; cùng các dải rừng dhātakī, chúng hiện ra như vừa mới hé nở.

Verse 17

भिन्नेन्द्रनीलविमलैर्धौतैः प्रस्रवणाम्बुभिः ॥ चित्रैः कुसुमसंच्छन्नैः शिलाप्रस्तरविस्तरैः ॥

Được gột rửa bởi nước suối trong veo—tinh khiết như lam ngọc bị tách—nơi ấy trải rộng những bậc thềm đá, rực rỡ nhiều sắc và phủ kín hoa thơm.

Verse 18

शक्रचापनिभै रम्यैः कुबेरभवनद्युतौ ॥ तस्मिन्नगवरे रम्ये महोरगनिषेविते ॥

Đẹp như cung của Indra, rực sáng như cung điện của Kubera—trên ngọn núi tối thắng và khả ái ấy, nơi các đại xà (mahōraga) thường lui tới.

Verse 19

कल्हारकुसुमोपेते हंससारससेविते ॥ प्रसन्नसलिलाकीर्णे सरोभिः फुल्लपङ्कजैः ॥

Những hồ nước được điểm trang bằng hoa kalhāra, có thiên nga và sếu lui tới; nước trong mát tràn đầy, sen nở rộ khắp các ao hồ.

Verse 20

गजयूथानुकीर्णाभिर्जुष्टाभिर्मृगपक्षिभिः ॥ सेविताभिर्मुनिगणैः सरिद्भिरुपशोभिते ॥

Được tô điểm bởi các dòng sông, dày đặc đàn voi; là nơi cư trú của nai và chim muông, lại được các nhóm hiền sĩ (muni) thường đến viếng.

Verse 21

किन्नरोद्गीतकुहरे परपुष्टनिनादिते ॥ विद्याधरशताकीर्णे देवगन्धर्वसेविते ॥

Các hang động vang vọng khúc ca của Kinnara; lại rền tiếng kêu của chim parapuṣṭa. Nơi ấy đông nghịt hàng trăm Vidyādhara, và thường được chư Thiên cùng Gandharva lui tới.

Verse 22

धारापातैश्च तोयानां विस्फुलिङ्गैः सहस्रशः ।। प्रज्वालितेऽतुले शृङ्गे रम्ये हरितशाद्वले

Giữa những dòng nước đổ ào ạt và muôn ngàn tia lửa, trên đỉnh núi vô song ấy—rực cháy mà vẫn mỹ lệ—trải một màu xanh, như tấm thảm cỏ non tươi mới.

Verse 23

सर्वर्तुकवनोद्यानें पुष्पाकरसुशोभिते ।। यज्ञकिम्पुरुषावासे गुह्यकानामथाश्रये

Trong khu vườn rừng của mọi mùa, rực rỡ bởi muôn cụm hoa—nơi ấy được xem là chốn cư ngụ của các yajña và loài Kimpuruṣa, đồng thời là nơi nương tựa của các Guhyaka.

Verse 24

तस्मिङ्गिरिवरे रम्ये सेवितव्ये सुशोभने ।। धर्मारण्ये तपःक्षेत्रे मुनिसिद्धनिषेविते

Trên ngọn núi thượng hảo ấy—đẹp đẽ, rực rỡ và đáng đến nương tựa—trong ‘Rừng Dharma’, là đạo tràng của khổ hạnh, nơi các bậc hiền triết và các bậc siddha thường lui tới.

Verse 25

वरदस्तत्र भगवान्स्थाणुर्नाम महेश्वरः ।। सर्वामरगुरुर्देवो नित्यं सन्निहितः प्रभुः

Tại đó, Đấng ban ân—Maheśvara mang danh Sthāṇu—ngự trị; Ngài là vị thần, bậc thầy của mọi bậc bất tử, là Chúa tể luôn hiện diện.

Verse 26

भक्तानुकम्पी स श्रीमान्गिरीन्द्रसुतया सह ।। स ह्यध्यास्ते गिरिवरं पार्षदैश्च गुहेन च

Thương xót các tín đồ, bậc tôn quý ấy ngự cùng ái nữ của Chúa tể Núi non; Ngài an trụ trên ngọn núi thượng hảo ấy cùng các tùy tùng, và cũng cùng Guha.

Verse 27

विमानयायिनः सर्वे तं देवमजमव्ययम् ।। आजग्मुः सेवितुं देवा वरेण्यमजमव्ययम्

Tất cả chư thiên du hành bằng vimāna (xe trời) đều đến để phụng thờ vị Thần ấy—Đấng Aja (vô sinh) và Avyaya (bất hoại), bậc đáng tôn kính, vô sinh và bất hoại.

Verse 28

आरिराधयिषुः शर्वं तपस्तेपे सुदारुणम् ।। ग्रीष्मे पञ्चतपास्तिष्ठेच्छिशिरे सलिलाश्रयः

Mong làm cho Śarva (Śiva) hoan hỷ, ông thực hành khổ hạnh vô cùng nghiêm khắc: mùa hạ giữ pháp “ngũ hỏa” (pañca-tapā), mùa đông nương trú trong nước.

Verse 29

ऊर्ध्वबाहुर्निरालम्बस्तोया-अनिलहुताशनैः ।। व्रतैश्च विविधैरुग्रैस्तपोभिर्नियमैस्तथा

Ông giơ cao hai tay, không nương tựa, chịu đựng nước, gió và lửa; lại còn thực hành nhiều lời nguyện khắc nghiệt, các pháp khổ hạnh và niyama (kỷ luật tu trì).

Verse 30

जपपुष्पोपहारैश्च कालेकाले मुनिः सदा ।। शङ्करं विधिवद्भक्त्या सोऽर्च्चयद्द्विजपुङ्गवः

Và với japa (tụng niệm) cùng lễ dâng hoa—đúng thời đúng lúc, không gián đoạn—vị hiền triết, bậc ưu tú trong hàng Bà-la-môn, đã thờ phụng Śaṅkara bằng lòng bhakti theo đúng nghi thức.

Verse 31

उग्रेण तपसात्मानं योजयामास सुव्रतः ।। काष्ठभूतो यदा विप्रः कृशो धर्मसुसन्ततः

Vị hành giả giữ giới nguyện kiên định ấy tự ràng buộc mình vào khổ hạnh mãnh liệt; và khi vị Bà-la-môn ấy như hóa thành gỗ—gầy mòn, nhưng liên tục an trú trong dharma—(câu chuyện tiếp diễn).

Verse 32

क्षामोऽभूत्कृष्णवर्णश्च ततः प्रीतश्च शङ्करः ॥ सम्यगाराधितो भक्त्या नियमेन च तोषितः ॥

Ông trở nên gầy gò và da sẫm màu; bấy giờ Śaṅkara hoan hỷ. Được phụng thờ đúng pháp với lòng bhakti và được làm thỏa mãn bởi các niyama—những giới hạnh kỷ luật—Ngài an nhiên mãn nguyện.

Verse 33

तदात्मदर्शनं प्रादात्स मुनेर्वृषभध्वजः ॥ उक्तवांश्च मुनिं शर्वश्चक्षुर्दिव्यं ददामि ते ॥

Bấy giờ Vṛṣabhadhvaja (Śiva, Đấng có cờ hiệu là bò) ban cho vị hiền triết được thấy chính Tự Thể của Ngài. Và Śarva nói với hiền triết: “Ta ban cho ngươi thiên nhãn.”

Verse 34

अदृश्यं पश्य मे रूपं वत्स प्रीतोऽस्मि ते मुने ॥ यत्पश्यन्तीह विद्वांसो रूपमप्रतिमौजसम् ॥

“Hỡi con yêu, hãy chiêm ngưỡng hình tướng của Ta vốn thường là vô hình; hỡi hiền triết, Ta hài lòng về ngươi. Đây là hình tướng có uy lực vô song mà các bậc học giả nhận thấy tại đây.”

Verse 35

सहस्रसूर्यकिरणं ज्वालामालिनमूर्जितम् ॥ बालार्कमण्डलाकारं प्रभामण्डलमण्डितम् ॥

Ngài rực sáng như tia của ngàn mặt trời, hùng mãnh và được quấn quanh bởi vòng lửa; hình như đĩa mặt trời lúc bình minh, trang nghiêm với quầng hào quang chói lọi.

Verse 36

जटाजूटतटाश्लिष्टं चन्द्रालङ्कृतशेखरम् ॥ जगदालोचनं श्रीमत्प्रदीप्तस्वत्रिलोचनम् ॥

Đỉnh đầu Ngài được ôm bởi búi tóc bện (jaṭā) và được trang sức bằng vầng trăng. Ngài là “con mắt cát tường của thế gian”; chính ba con mắt của Ngài bừng cháy rực rỡ.

Verse 37

अणीयसामणीयांसं बृहतां तु बृहत्तरम् ॥ अक्षामालापवित्राङ्गं कमण्डलुकरोद्यम् ॥

Ngài nhỏ hơn cả cái nhỏ nhất và lớn hơn cả bậc vĩ đại; thân thể thanh tịnh mang tràng hạt akṣa và dây thánh yajñopavīta, tay giơ lên cầm kamaṇḍalu (bình nước).

Verse 38

सिंहचर्माम्बरधरं व्यालयज्ञोपवीतिनम् ॥ दृष्ट्वा देवं महादेवं हृष्टरोमा महातपाः ॥

Ngài khoác da sư tử làm y phục và mang rắn làm dây thánh; vừa thấy Thần, bậc Mahādeva, vị đại khổ hạnh liền rùng mình, lông tóc dựng lên vì hoan hỷ.

Verse 39

प्राञ्जलिः प्रणतो भूत्वाऽगृणाद्ब्रह्म सनातनम् ॥ नमो धात्रे विधात्रे च संभवे वरदाय च ॥

Chắp tay và cúi lạy, vị đại khổ hạnh ca ngợi Brahman vĩnh cửu rằng: “Đảnh lễ Dhātṛ và Vidhātṛ; đảnh lễ Saṃbhava và Đấng ban ân phúc.”

Verse 40

जगद्भोक्त्रे त्रिनेत्राय शङ्कराय शिवाय च ॥ भवाय भवगोप्त्रे च मुनये कृतिवाससे ॥

“Đảnh lễ Đấng làm chủ/đấng thọ hưởng thế gian, Đấng Tam Nhãn, Śaṅkara và Śiva; đảnh lễ Bhava và Đấng hộ trì muôn loài; đảnh lễ bậc hiền triết Kṛttivāsas, người khoác da.”

Verse 41

नीलकण्ठाय भीमाय भूतभव्यभवाय च ॥ लम्बभ्रुवे करालाय हरिनेत्राय मीढुषे ॥

“Đảnh lễ Nīlakaṇṭha, bậc Cổ Xanh; đảnh lễ Bhīma, bậc uy mãnh; đảnh lễ Đấng là quá khứ, tương lai và hiện tại; đảnh lễ bậc mày dài, oai nghiêm đáng sợ; đảnh lễ Harinetra và Mīḍhuṣ, Đấng ban phát nhân từ.”

Verse 42

कपर्दिने विशालाय मुञ्जकेशाय धीमते ॥ शूलिने पशुपतये विभवे स्थाणवे तथा

Kính lễ Đấng có tóc bện (kapardin), Đấng rộng lớn, Đấng trí tuệ, Đấng có mái tóc như cỏ muñja; kính lễ Đấng cầm tam xoa, Paśupati, Đấng đầy uy lực, và cả Sthāṇu—Đấng kiên định bất động.

Verse 43

गणानां पतये स्रष्ट्रे संक्षेप्त्रे भीषणाय च ॥ सौम्याय सौम्यतपसे भीमाय त्र्यम्बकाय च

Kính lễ Chúa tể các gaṇa, Đấng Tạo hóa, Đấng thu nhiếp gom tụ, và Đấng đáng kinh sợ; kính lễ Đấng hiền hòa, sức khổ hạnh hiền hòa, Đấng Bhīma uy mãnh, và Tryambaka—Đấng có ba mắt.

Verse 44

प्रेतावासनिवासाय रुद्राय वरदाय च ॥ कपालमालिने तस्मै हरिश्मश्रुधराय च

Kính lễ Đấng cư ngụ nơi bãi thiêu—chốn ở của các preta, kính lễ Rudra và Đấng ban ân; kính lễ Ngài đeo tràng sọ, và Ngài mang ria cùng râu màu vàng nâu (hari).

Verse 45

भक्तप्रियाय सततं नमोऽस्तु परमात्मने ॥ एवं नन्दी भवं स्तुत्वा नमस्कृत्य च सर्वशः

Kính lễ thường hằng lên Paramātman, Đấng được các tín đồ yêu kính. Như vậy, Nandī sau khi tán thán Bhava (Śiva) và đảnh lễ bằng mọi cách, (liền tiếp tục tiến bước).

Verse 46

उवाच च वचः साक्षात्तमृषिं वरदः प्रभुः ॥ वरान्वृणीष्व विप्रेन्द्र यानिच्छसि महामुने

Bấy giờ, Đấng Chủ tể ban ân đã trực tiếp phán với vị ṛṣi ấy: “Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, hãy chọn các ân huệ; hỡi đại thánh giả, điều gì ngươi mong muốn.”

Verse 47

तांस्ते सर्वान्प्रयच्छामि दुर्ल्लभानपि मारिष ॥ प्रभुत्वममरत्वं वा शक्रत्वमपि वा प्रभो

Hỡi bậc đáng tôn kính (māriṣa), Ta ban cho ngươi tất cả những ân huệ ấy, dù là khó được—hỡi đấng Tôn Chủ: quyền chủ tể, hoặc sự bất tử, hoặc cả địa vị Śakra (Indra) nữa.

Verse 48

ब्रह्मत्वं लोकपालत्वमपवर्गमथापि वा ॥ अथाष्टगुणमैश्वर्यं गाणपत्यामथापि वा

Hoặc địa vị Brahmā, hoặc chức vị Lokapāla (hộ thế); hoặc cả apavarga—sự giải thoát tối hậu. Hoặc quyền năng tối thượng gồm tám phẩm tính, hoặc cả ngôi Gaṇapati—chủ tể các gaṇa.

Verse 49

यदिच्छसि मुने शीघ्रं तद्ब्रूहि द्विजपुङ्गव ॥ इत्युक्तोऽसौ भगवता शर्वेण मुनिपुङ्गवः

Hỡi bậc hiền triết, điều gì ngươi muốn, hãy nói ngay, hỡi bậc tối thượng trong hàng dvija. Được Bhagavān Śarva (Śiva) phán như vậy, vị thánh hiền bậc nhất ấy liền đáp lời.

Verse 50

प्रोवाच वरदं देवं प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ न प्रभुत्वं न देवत्वं नेन्द्रत्वमपि वा प्रभो

Với tâm hồn hoan hỷ, ngài thưa cùng vị thần ban ân: “Hỡi đấng Tôn Chủ, con không cầu quyền chủ tể, không cầu địa vị chư thiên, cũng không cầu cả Indra-hood.”

Verse 51

ब्रह्मत्वं लोकपालत्वं नापवर्गं वरप्रद ॥ नैवाष्टगुणमैश्वर्यं गाणपत्यं न च प्रभो

Hỡi đấng ban ân, con không cầu địa vị Brahmā, không cầu chức Lokapāla, cũng không cầu apavarga (giải thoát tối hậu); không cầu quyền năng tám phẩm tính, cũng không cầu ngôi Gaṇapati, hỡi đấng Tôn Chủ.

Verse 52

स्पृहये देवदेवेश प्रसन्ने त्वयि शङ्कर ॥ यदि प्रीतोऽसि भगवन्ननुक्रोशतया मम

Ôi Đấng Tối Thượng của chư thiên, ôi Śaṅkara! Vì Ngài đã hoan hỷ đầy ân sủng—nếu Ngài mãn nguyện, bậc Bhagavān—xin vì lòng từ bi đối với con…

Verse 53

अनुग्राह्यो ह्ययं देव त्वयावश्यं सुराधिप ॥ यथान्ये न भवेद्भक्तिस्त्वत्तो नित्यं महेश्वर

Lạy Thần linh, lạy bậc Chúa tể của chư thiên, người này nhất định phải được Ngài ban ân—để lòng bhakti không khởi từ nguồn nào khác, mà luôn luôn từ Ngài, ôi Maheśvara.

Verse 54

तथाहं भक्तिमिच्छामि सर्वभूताशये त्वयि ॥ यथा च न भवेद्विघ्नं तपस्यानिरतस्य मे

Cũng vậy, con ước nguyện lòng bhakti hướng về Ngài, Đấng ngự trong tâm của mọi loài; và xin đừng để chướng ngại nào khởi lên cho con, kẻ đang chuyên chú hành trì khổ hạnh.

Verse 55

प्रहस्योवाच तं प्रीत्या ततो मधुरया गिरा ॥ प्रीतोऽस्म्युत्तिष्ठ विप्रर्षे तप्यमानेन सुव्रत

Ngài mỉm cười, ân cần nói với ông, rồi bằng lời dịu ngọt rằng: “Ta đã hoan hỷ. Hãy đứng dậy, hỡi bậc Bà-la-môn hiền thánh; hỡi người giữ thiện nguyện, ngươi đã thực hành khổ hạnh.”

Verse 56

आराधितश्च भक्त्याहं त्वया शुद्धेन चेतसा ॥ पर्याप्तं ते महाभाग तपः कर्तुं तपोधन

“Ngươi đã phụng thờ Ta đúng pháp bằng bhakti, với tâm ý thanh tịnh. Thế là đủ, hỡi người phước đức; hỡi kho báu của khổ hạnh, không cần thực hành tapa thêm nữa.”

Verse 57

निवर्त्तयति मां वत्स मत्पादाराधने रतः ॥ जप्ता ते त्रिगुणा कोटि रुद्राणां पुरतो मम

Hỡi hiền nhi, ngươi chuyên tâm thờ phụng dưới chân Ta nên như thể đã khiến Ta nguôi lòng. Trước mặt Ta, ngươi đã tụng niệm danh Rudra đủ ba lần một koṭi (ba trăm triệu) lượt japa.

Verse 58

पूर्णं वर्षसहस्रं च तपस्तीव्रं महामुने ॥ न कृतं यत्पुरा देवैर्नासुरैरृषिभिर्न च

Hỡi bậc Đại Muni, suốt trọn một nghìn năm ngài đã thực hành khổ hạnh mãnh liệt—một sự khổ hạnh mà thuở trước chư thiên không làm, các asura không làm, ngay cả các ṛṣi cũng không làm.

Verse 59

कृतं सुमहदाश्चर्यं त्वया कर्म सुदुष्करम् ॥ सङ्क्षोभितमिदं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम्

Ngài đã thành tựu một kỳ diệu rất lớn—một công hạnh vô cùng khó làm. Bởi khổ hạnh của ngài, toàn thể tam giới này, gồm cả hữu tình động và vô tình bất động, đều bị khuấy động.

Verse 60

आगमिष्यन्ति ते द्रष्टुं देवाः सर्वे सवासवाः ॥ अक्षयश्चाव्ययश्च त्वमतर्क्यः ससुरासुरैः

Tất cả chư thiên, cùng với Vāsava (Indra), sẽ đến để chiêm bái ngài. Ngài là bất hoại và bất suy; ngay cả đối với chư thiên và asura, ngài cũng vượt ngoài suy luận (bất khả tư nghị).

Verse 61

दिव्यतेजोवपुः श्रीमान्दिव्याभरणभूषितः ॥ मत्तुल्यो मत्प्रभावश्च त्वमेकः ससुरासुरैः

Ngài có thân tướng rực sáng thần diệu, uy nghi và được trang sức bằng bảo vật thiên giới. Trong hàng chư thiên và asura, chỉ riêng ngài là ngang bằng Ta và đồng chia sẻ uy lực của Ta.

Verse 62

मद्रूपधारी मत्तेजास्त्र्यक्षः सर्वगुणोत्तमः ॥ भविष्यसि न सन्देहो देवदानवपूजितः ॥

Mang lấy chính hình tướng của Ta, đầy đủ quang huy của Ta, có ba mắt và tối thắng trong mọi đức hạnh—ngươi chắc chắn sẽ trở thành như vậy, không chút nghi ngờ; được chư thiên và các dānavā đồng tôn kính, lễ bái.

Verse 63

अनेनैव शरीरेण जरामरणवर्जितः ॥ दुष्प्राप्येयमवाप्ता ते देवैर्गाणेश्वरी गतिः ॥

Với chính thân này, lìa khỏi già và chết, ngươi đã đạt đến địa vị ‘gāṇeśvarī’—một thành tựu khó được ngay cả đối với chư thiên.

Verse 64

प्राप्तमष्टगुणं सत्यमैश्वर्यं ते तपोधन ॥ द्वितीयां मे तनुं त्वां तु नमस्यन्ति च देवताः ॥

Hỡi tapodhana, quả thật ngươi đã đạt được tám phẩm tính của uy quyền tối thượng; và như thân thứ hai của Ta, ngay cả chư thiên cũng cúi đầu đảnh lễ ngươi.

Verse 65

अद्यप्रभृति देवाग्र्य देवकार्येषु सर्वतः ॥ प्रभुस्त्वं भविता लोके मत्प्रसादान्मुनीश्वर ॥

Từ hôm nay trở đi, hỡi bậc tối thượng trong hàng chư thiên, trong mọi công việc của cõi trời ở khắp nơi, hỡi bậc chúa của các hiền triết, nhờ ân huệ của Ta, ngươi sẽ là người có thẩm quyền trong thế gian.

Verse 66

त्वामेवाभ्यर्च्छयिष्यन्ति सर्वभूतानि सर्वतः ॥ मत्तः समभिवाञ्छन्ति प्रसादं पार्षदाधिप ॥

Muôn loài hữu tình, ở khắp mọi nơi, sẽ chỉ phụng thờ riêng ngươi; và hỡi bậc chủ của các tùy tùng, họ sẽ cầu xin nơi Ta sự ban ân (prasāda) hướng về ngươi.

Verse 67

वरान्वरार्थिनां दाता विधाता जगतः सदा ॥ भविष्यसि च धर्मज्ञ भीतानामभयप्रदः ॥

Ngươi sẽ là bậc ban ân phúc cho những ai cầu phúc, là đấng luôn gìn giữ trật tự của thế gian; hỡi bậc thông đạt dharma, ngươi cũng sẽ ban sự vô úy cho kẻ đang khiếp sợ.

Verse 68

यस्त्वां द्वेष्टि स मां द्वेष्टि यस्त्वामनु स मामनु ॥ नावयोरन्तरं किञ्चिदम्बरानिलयोरिव ॥

Ai ghét ngươi là ghét Ta; ai theo ngươi là theo Ta. Giữa chúng ta không hề có chút sai khác—như bầu trời và gió.

Verse 69

द्वारे तु दक्षिणे नित्यं त्वया स्थेयं गणाधिप ॥ वामे तु विभुना चापि महाकालेन सर्वदा ॥

Ở cổng phía Nam, ngươi phải luôn đứng canh, hỡi vị thủ lĩnh các gaṇa; còn ở phía trái, bậc Đại Năng Mahākāla, đấng quyền uy, luôn thường trụ.

Verse 70

प्रतीहारो भवानद्य सर्वदा त्रिदशोत्तमः ॥ शिरो मे रक्षतु भवान्महाकालेऽपि मे गणः ॥

Từ hôm nay, ngươi là pratīhāra—người giữ cửa của Ta—mãi mãi, hỡi bậc tối thắng trong hàng tridasa. Xin ngươi hộ trì đầu Ta; và xin gaṇa của Ta che chở Ta ngay cả trong lúc mahākāla (đại nạn).

Verse 71

न वज्रेण न दण्डेन न चक्रेण न चाग्निना ॥ काञ्चिच्छक्नोति वै बाधां कर्तुं वै भुवनत्रये ॥

Không bằng vajra, không bằng trượng, không bằng cakra, cũng không bằng lửa—trong ba cõi không ai có thể gây bất kỳ tổn hại nào cho vị ấy.

Verse 72

देवदानवगन्धर्वा यक्षराक्षसपन्नगाः ॥ त्वामेव संश्रयिष्यन्ति मद्भक्ताः पुरुषाश्च ये ॥

Chư Thiên, Dānavas, Gandharvas, Yakṣas, Rākṣasas và Nāgas—hết thảy các loài như vậy—đều sẽ nương tựa nơi Ngài; và những người là tín đồ (bhakta) của Ta cũng sẽ tìm đến Ngài làm chỗ quy y.

Verse 73

एवं तस्मै वरान् दत्त्वा प्रीतः स्वयमुमापतिः ॥ उवाच भूयः स्पष्टेन स्वरेणाम्बरचारिणा ॥

Như vậy, sau khi ban cho người ấy các ân phúc, chính Umāpati—vô cùng hoan hỷ—lại cất lời, bằng giọng nói trong sáng vang vọng khắp bầu trời.

Verse 74

आगतान् विद्धि सर्वान्वै त्रिदशान् समरुद्गणान् ॥ दिदृक्षया च भद्रं ते कृतकृत्यश्च साम्प्रतम् ॥

Hãy biết rằng tất cả chư thần—ba mươi vị (Tridaśa)—cùng với các đoàn Marut đã đến, vì mong được chiêm bái Ngài. Cầu phúc lành đến với Ngài; nay Ngài là bậc đã viên thành sở nguyện (kṛtakṛtya).

Verse 75

यदीरितं मया वत्स वरं प्रतिवचस्त्वयि ॥ प्रविष्टं न श्रुतिपथं दिवि सर्वदिवौकसाम् ॥

Hỡi con yêu, ân phúc mà Ta đã thốt ra để đáp lại con ấy vẫn chưa lọt vào phạm vi nghe biết trên cõi trời, giữa hết thảy những bậc cư ngụ nơi không trung.

Verse 76

नारायणं पुरस्कृत्य सेन्द्रास्ते समरुद्गणाः ॥ प्रेमार्थे चागमिष्यन्ति वरार्थं तपसा अमराः ॥

Đặt Nārāyaṇa ở hàng đầu, các vị thần ấy—cùng với Indra và các đoàn Marut—sẽ đến vì lòng mến thương, và cũng với tư cách các bậc bất tử, nhằm cầu được ân phúc nhờ khổ hạnh (tapas).

Verse 77

यक्षविद्याधरगणाः सिद्धगन्धर्वपन्नगाः ॥ मुनयश्च महात्मानस्तपोलब्धाः सहस्रशः ॥

Các đoàn Yakṣa và Vidyādhara, các Siddha, Gandharva và Nāga—cùng hàng ngàn bậc hiền triết đại tâm, được viên mãn nhờ khổ hạnh—(đang) hiện diện/đang đến đây.

Verse 78

ते बुद्ध्वा त्वद्गतामृद्धिं प्रतप्ताः परमर्ष्यया ॥ तपांसि विविधान्यत्र विविधान्नियमांस्तथा ॥

Biết được sự thịnh vượng đã đến với ngươi, họ bừng bừng vì lòng ganh ghét tột độ; và tại đây họ thực hành nhiều loại khổ hạnh, cùng nhiều phép kiêng giữ và chế ngự khác nhau.

Verse 79

चर्तुं समभिवाञ्छन्ति सदाभ्यासे वरार्थिनः ॥ वरदं यामभिज्ञाय गिरौ मौञ्जवति स्थितम् ॥

Là những kẻ cầu phúc, họ mong được tu tập không ngừng; và khi biết Đấng ban ân phúc đang an trụ trên núi mang tên Mauñjavat, họ liền hướng đường tiến đến Ngài.

Verse 80

अत्रैते यावदागम्य न मां पश्यन्ति मानवाः ॥ तावदेव त्वितः शीघ्रं गमिष्यामि महामुने ॥

Chừng nào những người này đến đây mà chưa thấy ta, chừng ấy ta còn lưu lại; rồi từ đây ta sẽ rời đi mau chóng, hỡi bậc Đại Muni.

Verse 81

अद्य ते तु मया सर्वे देवा ब्रह्मपुरोगमाः ॥ द्रष्टव्याश्चानुमन्तव्या मत्तोऽनुग्रहकाङ्क्षिणः ॥

Nhưng hôm nay, tất cả chư thiên—do Brahmā dẫn đầu—ngươi phải được gặp thấy và cũng phải cho phép họ cáo lui, vì họ mong cầu ân huệ từ ta.

Verse 82

यथा यत्र च यस्तत्र विधिः सम्यगनुष्ठितः ॥ तत्सर्वं निखिलेनाशु ब्रूहि मे वाग्विदां वर ॥

Xin hãy mau chóng và đầy đủ nói cho ta biết: nghi lễ được quy định ấy đã được cử hành đúng phép như thế nào, ở đâu và do ai—hỡi bậc tối thượng trong hàng người tinh thông lời nói.

Verse 83

क्रीडद्भिर्देवमिथुनैर्नृत्यद्भिश्चाप्सरोगणैः ॥ कूजद्भिः शिखिभिर्मत्तैः सेविते च नगोत्तमे ॥

Trên ngọn núi tối thượng ấy, có các đôi thần linh vui đùa, các đoàn Apsaras múa hát, và những con công say men hoan hỷ cất tiếng kêu vang, cùng đến hầu cận.

Verse 84

अन्ये देवनिकायाश्च सेवितुं प्रपतन्ति तम् ॥ ततस्त्रेतायुगे काले नन्दी नाम महामुनिः ॥

Các đoàn thần linh khác cũng vội vã đến để hầu cận Ngài. Rồi vào thời Tretā Yuga, có một bậc đại thánh hiền tên là Nandī.

Verse 85

प्रादेशमात्रं रुचिरं शतशीर्षं शतोदरम् ॥ सहस्रबाहुचरणं सहस्राक्षिशिरोमुखम् ॥

(Ông thấy) một hình tướng rực sáng chỉ bằng một gang tay, có một trăm đầu và một trăm bụng; có một nghìn tay và chân; và có một nghìn mắt, đầu và mặt.

Verse 86

प्रणम्य शिरसा देवं पुनः पुनरवन्दत ॥ ततस्तु भगवान्प्रीतस्तस्मै विप्राय शंकरः ॥

Cúi đầu đảnh lễ, ông nhiều lần dâng lời tôn kính lên thần linh. Khi ấy, Bhagavān Śaṅkara hoan hỷ và ban ân huệ cho vị brāhmaṇa ấy.

Verse 87

कोटिजप्येन रुद्राणामाराधनपरस्य च ॥ एतत्तु वचनं श्रुत्वा नन्दिनः स महेश्वरः ॥

Vì người ấy chuyên tâm phụng thờ bằng sự trì tụng lặp đi lặp lại—đến mười triệu lần—các danh hiệu của các Rudra. Nghe lời ấy nói về Nandī, đấng Maheśvara liền (đáp lại)…

Verse 88

पार्षदानां वरिष्ठस्त्वं मामकानां द्विजोत्तम ॥ नन्दीश्वर इति ख्यातो भविष्यसि न संशयः ॥

Hỡi bậc tối thượng trong hàng dvija, ngươi là người ưu việt nhất trong các tùy tùng của Ta. Ngươi sẽ được tôn xưng là ‘Nandīśvara’—không hề nghi ngờ.

Verse 89

त्वयि तुष्टे ह्यहं तुष्टः कुपिते कुपितस्त्वहम् ॥ त्वत्तः प्रियतरो नास्ति ममान्यो द्विजपुंगव ॥

Khi ngươi hoan hỷ, Ta cũng hoan hỷ; khi ngươi phẫn nộ, Ta cũng phẫn nộ. Hỡi bậc ưu tú trong hàng dvija, đối với Ta không ai thân ái hơn ngươi.

Verse 90

अभिप्रायं च सर्वेषां जानामि द्विजसत्तम ॥ अनुगुह्य वरैस्तैश्च तत्रैवान्तरधीयत ॥

Hỡi bậc tối thượng trong hàng brāhmaṇa, Ta biết rõ ý định của hết thảy. Sau khi ban ân với những phúc ân ấy, Ngài liền ẩn mất ngay tại chỗ đó.