Adhyaya 183: Installation of a Clay Icon (Mṛnmayārcā) and the Ritual Protocol of Worship

Verse 1

अथ मृन्मयार्चास्थापनम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ तिष्ठामि मृन्मयीं चापि प्रतिमां पूजनेच्छया

Nay nói về việc an vị tượng thờ bằng đất sét. Śrī Varāha phán: Ta sẽ lại giảng thêm điều khác—hãy lắng nghe, hỡi Vasundharā. Vì ước nguyện được phụng thờ, Ta cũng ngự trong pho tượng bằng đất sét.

Verse 2

अर्च्चां च मृण्मयीं कृत्वा अस्पुटां चाप्यखण्डिताम् ॥ नाधिकां वामनां चापि न वक्रां कारयेद्बुधः ॥

Khi làm tượng thờ bằng đất sét—phải rõ nét, không mờ nhạt và không sứt vỡ; người trí không nên làm quá lớn, cũng không làm lùn nhỏ, lại không làm cong vẹo.

Verse 3

ईदृशीं प्रतिमां कृत्वा मम कर्मपरायणः ॥ भूमे सर्वाणि कर्माणि यथा वा रोचते तथा ॥

Làm được tượng như thế rồi, người chuyên tâm vào các nghi lễ của Ta—hỡi Đất Mẹ—có thể thực hiện mọi việc theo cách thích hợp và vừa lòng tùy trường hợp.

Verse 4

काष्ठानामप्यलाभे तु मृण्मयीं तत्र कारयेत् ॥ शैलजां वा ततो भूमे मम कर्मपरायणः ॥

Nếu ngay cả gỗ cũng không có, thì tại đó hãy làm tượng bằng đất sét; hoặc sau đó—hỡi Đất—làm tượng bằng đá cho người chuyên tâm vào bổn phận nghi lễ của Ta.

Verse 5

ताम्रेण कांस्यरौप्येण सौवर्णत्रपु-रीतिभिः ॥ कुर्वन्ति शुभकर्माणः कोविदः प्रतिमां शुभाम् ॥

Bằng đồng, đồng thiếc, bạc, vàng, thiếc và chì—những nghệ nhân tinh thông, đang làm việc thiện lành, tạo tác nên pho tượng cát tường.

Verse 6

अर्चनं त्वपरं वेद्यां मम कर्मपरिग्रहात् ॥ केचिल्लोकापवादेन ख्यात्यै कुर्वन्ति केचन ॥

Nhưng cũng cần hiểu một dạng thờ phụng khác, xét theo việc đảm nhận các hành trì Ta đã quy định: có người làm vì danh tiếng, có người làm vì sợ lời chê trách của thế gian.

Verse 7

गृहं चालोच्य कश्चिन्मां पूजयेत्कामनापरः ॥ पूजयेद्यदि वा चक्रं मम तेजोंऽशसम्भवम् ॥

Xét theo hoàn cảnh gia thất, người nào cầu mong quả báo như ý có thể thờ phụng Ta; hoặc cũng có thể thờ phụng bánh xe thần (cakra), sinh ra từ một phần quang huy của Ta.

Verse 8

भूमे एवं विजानीहि स्थापितोऽहं न संशयः ॥ सम्पदस्तु प्रयच्छामि पूजितोऽहं धराधरे ॥

Hỡi Đất Mẹ, hãy biết như vậy: khi Ta được an vị đúng nghi thức, thì không còn nghi ngờ gì về sự hiện diện của Ta. Khi Ta được thờ phụng, hỡi Đấng nâng đỡ các khối địa cầu, Ta ban cho phú quý thịnh vượng.

Verse 9

मन्त्रैर्वा विधिपूर्वेण यो मे कर्माणि कारयेत् ॥ यं यं फलं समुद्दिश्य मां पूजयति मानवः ॥

Dù bằng thần chú hay theo đúng nghi thức, người nào cử hành các lễ sự của Ta—phàm nhân nhắm đến quả nào và với ý hướng ấy mà thờ phụng Ta—

Verse 10

मद्भक्तः सततं नित्यं कर्मणा परिवेष्टितः ॥ स वै मत्परितोषार्थं मनस्येव प्रपूजयेत् ॥

Người sùng kính Ta, tuy luôn luôn bị bao bọc bởi bổn phận công việc, vẫn nên thật sự thờ phụng Ta chỉ trong tâm ý, để làm đẹp lòng Ta.

Verse 11

दद्याज्जलाञ्जलिं मह्यं तेन मे प्रीतिरुत्तमा ॥ तस्य किं सुमनोभिश्च जाप्येन नियमेन किम् ॥

Hãy dâng lên Ta một vốc nước bằng hai tay chắp (anjali); nhờ đó sự hoan hỷ của Ta là tối thượng. Với người như thế, còn cần hoa làm gì? Còn cần japa (tụng niệm lặp lại) làm gì? Còn cần các giới điều khổ hạnh làm gì?

Verse 12

मह्यं चिन्तयतो नित्यं निभृतेनान्तरात्मना ॥ तस्य कामान्प्रयच्छामि दिव्यान्भोगान्मनोरमान् ॥

Đối với người luôn quán niệm Ta với nội tâm được chế ngự, Ta ban cho người ấy những điều mong cầu—các hưởng thụ thiêng liêng, mỹ diệu và hoan hỷ.

Verse 13

एतत्ते सर्वमाख्यातं सुगोप्यं च प्रयत्नतः ॥ मृन्मयीं प्रतिमां कृत्वा मम कर्मसु निष्ठितः ॥

Tất cả điều ấy Ta đã giảng cho ngươi—đó là điều rất kín nhiệm, cần gìn giữ cẩn trọng. Hãy nặn tượng bằng đất sét và kiên định trong các nghi lễ thuộc về Ta.

Verse 14

श्रवणे चैव नक्षत्रे कुर्यात्तस्याधिवासनम् ॥ पूर्वोक्तेन विधानेन स्थापयेन्मन्त्रपूर्वकम् ॥

Và vào lúc sao Śravaṇa, nên cử hành nghi thức adhivāsana (tẩy tịnh–thánh hiến sơ khởi) cho tượng ấy. Theo nghi pháp đã nói trước, hãy an vị tượng với các chân ngôn làm phần mở đầu.

Verse 15

पञ्चगव्यं च गन्धं च वारिणा सह मिश्रयेत् ॥ ततो मे स्नपनं कार्यमिमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥

Hãy hòa pañcagavya và hương liệu cùng với nước. Rồi cử hành nghi thức snapana (tắm gội thánh lễ) cho Ta, và tụng đọc chân ngôn này.

Verse 16

मन्त्रः— योऽसौ भवान्सर्वजगत्प्रकर्त्ता यस्य प्रसादेन भवन्ति लोकाः ॥ स त्वं कुरुष्वाच्युत मत्प्रसादं त्वं तिष्ठ चार्चासु च मृन्मयीषु ॥

Chân ngôn: “Ngài chính là Đấng tạo tác toàn thể thế giới; nhờ ân sủng của Ngài mà các cõi được tồn tại. Vì vậy, hỡi Acyuta, xin ban ân huệ cho con; và xin an trụ trong các tượng thờ phụng, kể cả những tượng làm bằng đất sét.”

Verse 17

कारणकारणं ह्युग्रतेजसं द्युतिमन्तं महापुरुषं नमो नमः ॥ अनेन मन्त्रेण वेश्मनि प्रविश्य स्थापनां कुर्यात् ॥ अनेनैव तु मन्त्रेण स्थापयेन्मां समाहितः ॥ पूर्ववत्स्थापयेत्तत्र चतुरः कलशान्पुरा ॥ चतुरस्तान्गृहीत्वा च इमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥

Kính lễ, kính lễ Mahāpuruṣa rực sáng, oai quang mãnh liệt, là nhân của mọi nhân. Với thần chú này, khi bước vào nhà, nên cử hành nghi thức an vị; cũng chính thần chú ấy, với tâm chuyên nhất, nên thiết lập Ta. Như trước, trước hết đặt bốn bình (kalaśa) tại đó; cầm lấy cả bốn rồi tiếp theo tụng thần chú sau đây.

Verse 18

मन्त्रः— ॐ वरुणं समुद्रो लब्ध्वा सम्पूजितो ह्यात्ममतिप्रसन्नः ॥ एतेन मन्त्रेण ममाभिषेकं प्राप्तं वरिष्ठं हि स ऊर्ध्वबाहुः ॥ अग्निश्च भूमिश्च रसाश्च सर्वे भवन्ति यस्मात्सततं नमस्ये ॥

Thần chú: Oṃ. Khi đạt được Varuṇa—đại dương—và được tôn thờ viên mãn, thì tự ngã và trí tuệ trở nên an nhiên hoan hỷ. Nhờ thần chú này, lễ abhiṣeka của Ta đạt đến bậc tối thắng; Ngài đứng với hai tay giơ cao. Vì từ Ngài phát sinh lửa, đất và mọi tinh chất, nên Ta kính lễ không ngừng.

Verse 19

अगुरुं चैव धूपं च सकर्पूरं सकुङ्कुमम् ॥ नमो नारायणायेति उक्त्वा धूपं प्रकल्पयेत् ॥

Nên chuẩn bị hương (dhūpa) bằng aguru, cùng long não và kuṅkuma (hồng hoa/nhụy tây). Xướng “Namo Nārāyaṇāya” rồi dâng hương.

Verse 20

धूपं दत्त्वा यथान्यायं पीतं वस्त्रं तु दापयेत् ॥ नमो नारायणायेति उक्त्वा मन्त्रमुदाहरेत् ॥

Sau khi dâng hương đúng pháp, tiếp đó nên dâng y phục màu vàng. Xướng “Namo Nārāyaṇāya” rồi tụng thần chú.

Verse 21

मन्त्रः— वस्त्रेण पीतेन सदा प्रसन्नो यस्मिन्प्रसन्ने तु जगत्प्रसन्नम् ॥ गृह्णातु वस्त्रं सुमुखः प्रसन्नो देवः सदा पातु भवस्य बन्धात् ॥

Thần chú: Ngài luôn hoan hỷ bởi y phục màu vàng; khi Ngài hoan hỷ thì thế gian cũng hoan hỷ. Xin vị Thần dung nhan hiền hòa, đang hoan hỷ, nhận lấy y phục này; nguyện Ngài luôn che chở khỏi trói buộc của bhava (vòng hiện hữu thế tục).

Verse 22

तत एतेन मन्त्रेण वस्त्रं दद्याद्यथोचितम् ॥ धूपदीपादिभिः पूज्य प्रापणं परिकल्पयेत् ॥

Bấy giờ, với thần chú này, nên dâng tặng y phục cho đúng phép; sau khi cúng lễ bằng hương, đèn và các phẩm vật khác, nên sắp đặt việc prāpaṇa (dâng hiến/ban phát).

Verse 23

पूर्वोक्तेन विधानेन दद्यात्प्रापणकं नरः ॥ पश्चादाचमनं दद्यान्मन्त्रपूर्वं प्रयत्नतः ॥

Theo nghi thức đã nói trước, người ta nên dâng prāpaṇaka; sau đó, với sự chuyên cần, nên ban ācamana (nghi thức nhấp nước thanh tịnh) với việc tụng thần chú đi trước.

Verse 24

मन्त्रः— शान्तिर्भवतु देवानां ब्रह्मक्षत्रविशां तथा ॥ शान्तिर्भवतु वृद्धानां बालानां शान्तिरुत्तमा ॥

Thần chú: Nguyện có an hòa cho chư thiên; cũng vậy, an hòa cho các brāhmaṇa, kṣatriya và vaiśya. Nguyện có an hòa cho bậc trưởng thượng; đối với trẻ thơ—an hòa tối thượng.

Verse 25

देवो वर्षतु पर्जन्यः पृथिवी सस्यपूरिता ॥ अनेनैव तु मन्त्रेण शान्तिं कृत्वा विधानतः ॥

Nguyện Parjanya, mây mưa thiêng liêng, tuôn mưa; nguyện đất mẹ đầy ắp mùa màng. Và quả thật, chính với thần chú này, sau khi cử hành nghi thức cầu an đúng theo pháp thức...

Verse 26

पश्चाद्भागवतान्पूज्य ततो ब्राह्मणपूजनम् ॥ शिरसा वचनं कार्यं दक्षिणाभिः प्रपूज्य च ॥

Sau đó, nên tôn kính các bhāgavata (hàng tín đồ); rồi đến việc lễ bái các brāhmaṇa. Nên cúi đầu vâng theo lời dạy của họ, và cũng tôn kính họ bằng dakṣiṇā (tặng phẩm).

Verse 27

अच्छिद्रं वाच्य पश्चाच्च कुर्यादेवं विसर्जनम् ॥ एवं विसर्जनं कृत्वा ये च तत्र समागताः ॥

Sau đó, sau khi xướng lời “acchidram” (không thiếu sót/không lỗi lầm), người ta nên cử hành nghi thức tiễn giải (visarjana) theo cách ấy. Khi đã làm xong việc tiễn giải như vậy, những người đã tụ hội tại đó…

Verse 28

यो गुरुं पूजयेद्भक्त्या विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ तेनाहं पूजितो नित्यं देवि सत्यं ब्रवीमि ते ॥

Ai tôn kính vị Guru bằng lòng sùng kính, qua hành vi được chuẩn nhận bởi nghi pháp, thì chính người ấy luôn tôn kính Ta. Hỡi Devī, Ta nói với nàng lời chân thật.

Verse 29

तुष्टो ददाति कृच्छ्रेण ग्राममात्रं नराधिपः ॥ आब्रह्मपदपर्यन्तं हेलया यच्छते गुरुः ॥

Một vị vua, dù hài lòng, cũng chỉ khó nhọc ban cho đến mức một ngôi làng; còn vị Guru thì dễ dàng ban cho đến địa vị Brahmā (tột đỉnh).

Verse 30

तथैव मम शास्त्रेषु ममैव वचनाच्छुभे ॥ सर्वशास्त्रेषु कल्याणि गुरुपूजा व्यवस्थिताः ॥

Cũng vậy, trong các śāstra của Ta—hỡi người cát tường, đúng theo chính lời Ta—hỡi bậc thiện lành, trong mọi śāstra, việc tôn kính cúng dường Guru đã được thiết lập.

Verse 31

य एतेन विधानेन कुर्यात्संस्थापनं मम ॥ तारितानि कुलान्येव त्रीणि त्रिंशच्च सप्ततिः ॥

Ai theo nghi thức này mà cử hành việc an vị/thiết lập (saṃsthāpana) cho Ta, thì các dòng tộc của người ấy được độ thoát—ba, ba mươi và bảy mươi (tức theo thang lợi ích cho tổ tiên đã nêu).

Verse 32

पूजायां मम मार्गेषु पतन्ति जलबिन्दवः ॥ तावद्वर्षसहस्राणि मम लोकेषु मोदते

Khi trong lúc thờ phụng, những giọt nước rơi xuống các lối đi của Ta, thì người ấy hoan hỷ trong các cõi của Ta suốt bấy nhiêu ngàn năm.

Verse 33

एवं ते कथितं भूमे स्थापने मृण्मयस्य तु ॥ कथयिष्यामि ते ह्यन्यत्सर्वभागवतप्रियं

Hỡi Đất Mẹ, như vậy Ta đã nói cho ngươi về việc an vị (tượng) bằng đất. Nay Ta sẽ nói thêm điều khác, điều được mọi tín đồ của Đấng Bhagavān yêu quý.

Verse 34

तत्तत्फलं प्रयच्छामि प्रसन्नेनान्तरात्मना ॥ मम चैव प्रसादेन प्राप्नोति गतिमुत्तमाम्

Ta ban cho quả báo tương ứng, với nội tâm an nhiên hoan hỷ; và nhờ ân sủng của Ta, người ấy quả thật đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 35

एवमास्नाप्य विधिवन्मम कर्मपरायणः ॥ पूर्वोक्तविधिना चैव गन्धमाल्यैश्च पूजयेत्

Sau khi tắm rửa (tượng) đúng theo nghi thức, chuyên tâm vào nghi lễ do Ta quy định, người ấy nên thờ phụng—theo phương pháp đã nói trước—cũng bằng hương liệu và vòng hoa.

Verse 36

पूजयेत् तांश्च विधिवद्वस्त्रालङ्कारभूषणैः ॥ पूजयीता गुरुं तत्र यदीच्छेन्मम सात्म्यताम्

Cũng nên thờ phụng các vị ấy đúng nghi thức bằng y phục, đồ trang sức và các bảo sức. Và nên tôn kính vị thầy ở đó, nếu muốn được tương ưng với Ta.