Adhyaya 171: Śuka’s Ocean Voyage: Adverse Winds, Arrival at a Viṣṇu Shrine, and Aid from the Jaṭāyu Birds

Verse 1

श्रीवराह उवाच ॥ शुकं गृह्य ततः स्थानात्प्रस्थितो मथुरां पुरीम् ॥ प्रविश्य गृह्य तत्पुण्यं मातापित्रोस्तदर्पितम्

Śrī Varāha phán: “Mang theo Śuka, người ấy rời nơi đó hướng về thành Mathurā; vào trong thành rồi, người ấy thọ nhận lễ vật công đức do mẹ và cha dâng hiến.”

Verse 2

शुकस्य चरितं सर्वं निवेद्य च महामतिः ॥ एवं निवसतस्तस्य बहुवर्षाणि तत्र वै

Và bậc đại trí ấy, sau khi trình bày trọn vẹn câu chuyện về hạnh trạng của Śuka, tiếp lời: như vậy người ấy quả thật đã cư trú tại đó suốt nhiều năm.

Verse 3

सुखं प्राप्तं मतं चापि व्यवहारॆ च पूजने ॥ एवं निवसतस्तस्य द्रव्यं शेषमजायत ॥

Ông đạt được sự an lạc, và thanh danh cũng tăng trưởng, cả trong giao tiếp thế tục lẫn trong việc tôn kính và lễ bái. Vì cứ cư trú như vậy, phần tài sản dư còn lại đã tích tụ thêm cho ông.

Verse 4

पुनस्तत्रैव गमने वणिग्भावे मतिर्गता ॥ समुद्रयाने रत्नानि महामौल्यानि साधुभिः ॥

Một lần nữa, tâm ông hướng về việc trở lại nơi ấy với vai trò thương nhân. Trong những chuyến hải hành, các thương gia tài giỏi thu được những bảo thạch vô cùng quý giá.

Verse 5

आनयिष्ये बहून्यत्र सार्धं रत्नपरीक्षकैः ॥ एवं निश्चित्य मनसा महासार्थपुरःसरः ॥ समुद्रयायिभिर्लोकैः संविदं प्रोच्य निर्गतः ॥

“Ta sẽ mang về đây thật nhiều bảo thạch, cùng với các bậc tinh thông việc giám định ngọc.” Quyết định như vậy trong tâm, ông làm người dẫn đầu một đoàn thương lữ lớn, rồi sau khi tuyên bố thỏa ước với những người sẽ đi đường biển, ông lên đường.

Verse 6

पेयाहारसमाहारं कृत्वा कृत्यविदार्थकम् ॥ शुकं गृहीत्वा प्रस्थानमकरोत्पुण्यवासरे ॥

Ông chuẩn bị dự trữ đồ uống và lương thực—những vật dụng thích hợp cho công việc dự định—và mang theo một con vẹt; rồi ông khởi hành vào ngày lành đầy phúc đức.

Verse 7

मातापित्रोः शुभा वाचो गृहीत्वा देवतागृहे ॥ भार्याणां देवकार्यं च वाटिकायाश्च पोषणम् ॥

Nhận những lời lành và chúc phúc của cha mẹ trong đền thờ Thần, (ông sắp đặt) để các người vợ đảm trách các việc phụng sự Thần linh và cũng chăm nom, nuôi dưỡng khu vườn nhỏ.

Verse 8

पितुः शुश्रूषणं चोक्त्वा सर्वं यूयं करिष्यथ ॥ यथायोगं यथाकालं यथाकृत्यं यथा च यत् ॥

Sau khi dạy về việc phụng sự cha, ông nói: “Tất cả các ngươi hãy làm mọi việc cho đúng phép—tùy theo khả năng, đúng thời đúng lúc, đúng bổn phận cần làm, và theo điều mà mỗi sự việc đòi hỏi.”

Verse 9

भवतीभिश्च कृत्यं मे करणीयं यथा तथा ॥ सन्दिश्य भार्याः सुश्रोणीर् देवं दृष्ट्वा प्रसाद्य च ॥

“Còn các phu nhân cũng hãy làm thay ta những việc cần làm, cho hợp lẽ như vậy.” Dặn dò các người vợ có dáng vẻ đoan trang xong, ông đến yết kiến Thần linh, cầu ân sủng rồi kính cẩn cáo từ.

Verse 10

पोतारूढास्ततः सर्वे पोतवाहैरुपोहिताः ॥ अपारे दुस्तरेऽगाधे यान्ति वेगेन नित्यशः ॥

Rồi tất cả đều lên thuyền, được các thủy thủ đưa đi. Họ tiến bước không ngừng với tốc độ đều đặn, vượt qua đại dương vô biên, khó bề vượt qua, sâu thẳm không thể dò.

Verse 11

अथ दैववशाद्वायुर् विलोमः समजायत ॥ दुर्वातेन तदा नित्यं बलात्पोत उपोहितः ॥ पोतवाहास्ततः सर्वे विसंज्ञा मोहिताः कृशाः ॥

Bấy giờ, do thế lực của số mệnh, gió bỗng trở chiều. Khi ấy con thuyền luôn bị gió dữ cưỡng bức đẩy dạt; và toàn thể thủy thủ đều mê man, rối loạn, kiệt sức.

Verse 12

हा कष्टं हि कथं किञ्च कुत्र गच्छामहे वयम् ॥ तेषां तु वचनं श्रुत्वा ज्ञात्वा दुर्वातपीडनम् ॥ आक्षिपद्वाग्भिरुग्राभिरन्योन्यं शङ्क्य मूर्च्छिताः ॥

“Than ôi, thật khốn cùng! Làm sao chúng ta xoay xở được, và sẽ đi về đâu?” Nghe lời họ và biết sự bức bách do gió dữ gây ra, họ nghi kỵ lẫn nhau, buông lời gay gắt, rồi ngất lịm.

Verse 13

जल्पन्ति कोऽत्र पापिष्ठः समारूढो निराकृतः ॥ तस्य पातकसंस्पर्शान्मृताः सर्वे न संशयः ॥

Họ than khóc: “Ở đây ai là kẻ tội lỗi nhất—kẻ đã leo lên rồi bị gạt bỏ? Do chạm phải tội nghiệp của hắn, tất cả đều đã chết; điều ấy không còn nghi ngờ.”

Verse 14

एवं विलपतां तेषां चत्वारोऽपि समभ्ययुः ॥ मासास्तत्रैव वाणिज्यं षण्मासात्सिध्यते फलम् ॥

Khi họ còn đang than khóc như vậy, cả bốn người đều đến nơi. Việc buôn bán ngay tại đó kéo dài nhiều tháng; kết quả được thành tựu sau sáu tháng.

Verse 15

निर्भर्त्सनं ततस्तेषामन्योन्यमभिजल्पनम् ॥ श्रुत्वा शुकस्य गोकर्णः शशंसात्मविनिन्दनम् ॥

Rồi khi nghe họ trách móc và đối đáp lẫn nhau, Gokarṇa—trước mặt Śuka—đã thốt lời tự trách mình.

Verse 16

अपुत्रस्य गतिर् नास्ति इति सर्वस्य निश्चितम् ॥ एषां मध्ये ह्यहं पापस्तेन तप्यामि पुत्रक ॥

“Mọi người đều đã xác quyết rằng kẻ không có con trai thì không có ‘gati’—không có lối đi vững chắc về đời sau. Trong số هؤلاء, ta là kẻ có tội; vì thế ta chịu khổ, hỡi con yêu.”

Verse 17

यदत्र युक्तं कालेऽस्मिन् विषमे समुपस्थिते ॥ वद स्वाध्यायषाड्गुण्यं कृच्छ्रे त्वं कार्यवित्तमः ॥

“Hãy nói điều gì là thích đáng ở đây, nay khi thời khắc khó khăn này đã đến. Hãy trình bày sự ưu thắng sáu mặt đặt nền trên svādhyāya; trong cơn khốn cùng, con là người hiểu rõ nhất việc cần làm.”

Verse 18

शुक उवाच ॥ मा जोषमास्व भैस्तात अस्मिन्काले यथोचितम् ॥ अहं करिष्ये तत्सर्वं मा विषादे मनः कृथाः ॥

Śuka nói: “Xin đừng im lặng; thưa phụ thân kính yêu, xin chớ sợ hãi. Trong thời khắc này, đúng như điều hợp lẽ, con sẽ làm trọn tất cả. Xin đừng để tâm trí chìm vào u sầu.”

Verse 19

नीचगत्या रक्षयन् वै सुतरं दुस्तरं जलम् ॥ सानौ पर्वतसामीप्ये योजनेंन वरं गिरिम् ॥

Vừa di chuyển thấp để che chở, ông đã vượt qua dòng nước khó bề vượt qua ấy một cách an toàn; gần sườn núi, cách một yojana, có một ngọn núi tuyệt hảo đứng đó.

Verse 20

रोमाञ्चिततनुर्जातः शुको वीक्ष्य महागिरिम् ॥ क्रमित्वोर्ध्वं च यात्युग्रं तावद्देवालयं शुभम् ॥

Thấy ngọn núi lớn, thân Śuka rùng mình vì cảm xúc thiêng liêng; ngài leo lên cao và tiến đi mau lẹ, cho đến khi tới ngôi đền cát tường ấy.

Verse 21

दृष्टं च विष्ण्वायतनं तेजसा चोपशोभितम् ॥ दिक्षु सर्वास्वटित्वैवं निलिल्ये देवमन्दिरे ॥

Ngài thấy thánh điện của Viṣṇu, rực rỡ được trang nghiêm bởi hào quang; sau khi đi khắp mọi phương như vậy, ngài an trú trong ngôi đền ấy.

Verse 22

वत्सायं कोऽत्र सञ्चारी कदा किं तु पिता मम ॥ वितरिष्यति नो कालं दुरन्तं सुकृतिर्यथा ॥

“Hỡi con yêu, ai là lữ khách nơi đây? Và đến bao giờ, thật vậy, phụ thân ta sẽ ban cho chúng ta sự giải thoát khỏi thời gian vô tận này, như công đức lành trổ quả của nó?”

Verse 23

क्षणमेकं तथा चैनं तस्य चिन्तान्वितस्य हि ॥ सौवर्णपात्रहस्ता च देवी देवं समर्च्चयत्

Chỉ trong một sát-na, khi Ngài đang chìm trong tư lự, Nữ Thần—tay cầm bình vàng—đã cử hành lễ thờ phụng Đức Thần.

Verse 24

नमो नारायणायोक्त्वा निषसाद वरासने ॥ निमेषान्तरमात्रेण वयोरूपसमन्विताः ॥ असंख्याताः समायाता यथा देवी तथैव ताः

Sau khi xưng tụng: “Namô Nārāyaṇa,” nàng ngồi trên tòa ngồi thượng hảo. Chỉ trong một cái chớp mắt, vô số hữu thể—đầy đủ tuổi tác và hình tướng—đã đến, giống hệt Nữ Thần ấy.

Verse 25

गीतं वाद्यं च नृत्यं च यथासौख्यं विहृत्य च ॥ गतास्ता देवताः सर्वा यथास्थानमनुत्तमम्

Sau khi tùy hỷ theo ý muốn trong ca hát, nhạc khí và vũ điệu, tất cả chư thiên ấy đều rời đi về nơi cư trú tối thượng của riêng mình.

Verse 26

देवतादक्षिणे भागे पक्षिणां च जटायुषाम् ॥ लक्ष्यान्यनेकयूथानि बृहन्ति बहु सङ्घशः

Ở phía nam của chư thiên, có thể thấy nhiều bầy chim thuộc dòng Jaṭāyu—những đàn lớn, tụ thành nhiều cụm đông đảo.

Verse 27

शुको लेख्यसमस्तेषां मध्ये कृत्वा तु संविदम् ॥ स्वभाषां पुरतः कृत्वा शरणं तमयाचत

Bấy giờ con vẹt, sau khi thiết lập sự giao tiếp giữa tất cả, và đưa lời nói của mình lên trước, đã khẩn cầu nơi nương tựa từ Ngài.

Verse 28

शुकस्तान्प्रत्युवाचाथ पिता मे पोतसंस्थितः ॥ दुर्गवाताद्दुर्गमस्थो विषमे समुपस्थिते

Bấy giờ Śuka đáp với họ: “Cha ta đang ở trên thuyền; vì cơn gió hiểm ác nên người lâm vào thế khó, và nguy biến đã phát sinh.”

Verse 29

तस्य त्राणमभीप्सन्वै ह्यागतोऽत्र वरं गिरिम् ॥ कुरुध्वं तस्य मे त्राणं यथा सुखमवाप्यते

Vì mong cầu sự che chở cho người, ta quả thật đã đến ngọn núi thù thắng này. Xin hãy hộ trì cho cha ta, để người được an ổn và an lạc.

Verse 30

पक्षिण ऊचुः ॥ एहि पुत्र सुकाय्र्यं ते मार्गं द्रक्ष्यामहे वयम् ॥ पोताभ्याशगतिं यासि पितुस्तव गतिं प्रति

Bầy chim nói: “Hãy đến đây, con ơi; việc của con thật thiện lành. Chúng ta sẽ chỉ cho con con đường. Hãy đi theo lộ trình dẫn đến gần chiếc thuyền—về phía đường đi của cha con.”

Verse 31

ममैव पादविन्यासे क्रमयिष्ये यथा जलम् ॥ तेन ते पृष्ठतो मह्यं स पिता सन्तरिष्यति

“Ta sẽ đặt chính những bước chân của mình mà tiến qua mặt nước; nhờ vậy, đi theo sau ta, cha con sẽ vượt qua được.”

Verse 32

मम चञ्च्वावगाहेन नङ्क्ष्यन्ति जलजन्तवः ॥ एतत्पितुः समक्षं हि शंसन् क्षिप्रं नदीपतिम्

“Do việc ta nhúng mỏ xuống, các loài thủy sinh sẽ không bị tổn hại. Hãy mau thuật lại điều này trước mặt cha con, rồi tiến về phía chúa tể của dòng sông.”

Verse 33

तारयामास वेगेन गत्वा पृष्ठं जटायुषः ॥ स ययौ पर्वतं तीर्त्वा क्वचिन्नाभिसमं जलम्

Ngài đi rất nhanh, đến được lưng của Jaṭāyu và cứu độ cho vị ấy. Rồi Ngài tiếp tục, vượt qua một ngọn núi, và đến một đoạn nước nông, không sâu đến ngang rốn.

Verse 34

हृत्कण्ठं चैव गम्भीरं सुखेन सुकृती यथा ॥ स्तोकान्तरे ततः सोऽथ देवागारमनुत्तमम्

Ở đó có một đoạn sâu và đáng sợ, nhưng Ngài vượt qua thật dễ dàng như người đầy công đức. Rồi sau một quãng ngắn, Ngài đến một ngôi đền tối thượng, không gì sánh bằng.

Verse 35

सरोवरं च पद्माढ्यं मणिरत्नविभूषितम् ॥ स्नात्वा देवान्पितॄंश्चैव तर्पयित्वा यथासुखम्

Ngài thấy một hồ sen đầy ắp, được trang hoàng bằng ngọc và châu báu. Tắm tại đó xong, Ngài làm lễ tarpaṇa cúng dường chư thiên và tổ tiên đúng pháp, một cách an nhiên.

Verse 36

पुष्पाण्यादाय देवं च पूजयित्वा स केशवम् ॥ पञ्चायतनकं चैव खचितं रत्नसञ्चयैः ॥ दृष्ट्वा निलिल्ये चैकेऽन्ते शुकस्यानुमते स्थितः

Ngài cầm hoa và phụng thờ Thần Keśava. Thấy quần thể pañcāyatana được khảm nạm bằng vô số châu báu, Ngài lui về một nơi thanh vắng và an trú tại đó theo sự cho phép của Śuka.

Verse 37

स्वागतस्य क्षुधार्त्तस्य ब्रह्मिष्ठस्य महात्मनः ॥ भोजनार्थं फलं दिव्यं पानार्थं तोयमुत्तमम्

Đối với bậc đại hồn đã được nghênh đón—đang đói và là bậc tối thượng trong hàng người biết Brahman—có trái quả thần diệu làm thức ăn và nước thượng hảo để uống.

Verse 38

गोकर्णस्य प्रयच्छध्वं येन तृप्तिस्त्रिमासिकी ॥ यथा शोको यथा पापं यथा मोहः प्रणश्यति

Hãy dâng các vật phẩm ấy cho Gokarṇa, nhờ đó sự mãn nguyện kéo dài ba tháng—để nỗi sầu, tội lỗi và mê muội theo đó mà tiêu tan.

Verse 39

तथा कृत्वा तमूचुस्ता अभयं तेऽस्तु मा शुचः ॥ वस स्वर्गोपमे स्थाने यावत्सिद्धिर्भवेत् तव

Làm xong như vậy, họ nói với ông: “Nguyện ông được vô úy, chớ ưu sầu. Hãy cư trú nơi này tựa cõi trời cho đến khi thành tựu của ông được viên mãn.”

Verse 40

गतास्ताः पुनरेवं च नित्यमेव दिने दिने ॥ वसते स सुखं तत्र मथुरायां यथा तथा

Sau khi họ ra đi, việc ấy cứ thế tiếp diễn ngày qua ngày. Ông sống nơi đó an lạc—như sống ở Mathurā, thì tại chốn ấy cũng vậy.

Verse 41

पोतात्तस्मादुत्ततार सुवातेनोपवाहितः ॥ रत्नाकरः शुभो यत्र भावित्वाद्दैवयोगतः

Từ chiếc thuyền ấy, ông bước lên bờ, được gió thuận đưa đẩy. Nơi đó hiện hữu một Ratnākara cát tường—‘mỏ báu của châu ngọc’—do sức của định mệnh và sự hội tụ của thiên ý.

Verse 42

रत्नानि बहु मौल्यानि आहृतानि बहून्यथ ॥ यावत्परीक्षणार्थं च गोकर्णं रत्नकोविदम्

Rồi người ta đem đến rất nhiều châu ngọc quý giá. Và để thẩm định, họ đem đến cho Gokarṇa, bậc tinh thông về bảo ngọc.

Verse 43

निरीक्ष्यतेऽस्य संवासो न दृष्टश्चुक्रुशुस्ततः ॥ कुतोऽसौ गतवान्भद्रो मृतो नष्टो जले प्लुतः ॥

Họ xét nơi cư trú của ông, nhưng không thấy; rồi họ kêu khóc: “Người hiền ấy đi đâu—đã chết chăng, đã tiêu vong chăng, hay bị nước cuốn trôi?”

Verse 44

व्रीडायुतो निमग्नोऽयं निश्चितं मकरालये ॥ पितुरस्य वयं सर्वे पुत्रवद्विचरामहे ॥

“Vì hổ thẹn, ông ấy hẳn đã chìm xuống đại dương—nơi cư ngụ của loài makara. Còn đối với phụ thân của ông, tất cả chúng ta sẽ cư xử như những người con.”

Verse 45

यथाभागं च रत्नानां भागं दास्यामहे परम् ॥ एष धर्मः सदास्माकमेकसार्थागमेन हि ॥

“Và chúng ta sẽ trao phần châu báu theo đúng phần của mỗi người, trọn vẹn. Đó là quy tắc dharma thường hằng của chúng ta, vì chúng ta đã lên đường như một đoàn lữ hành duy nhất.”

Verse 46

शुकेन मन्त्र मूढत्वात्पितुरेवं निवेदितम् ॥ अहं पक्षी लघुतनुर्भवन्तं नेतुमक्षमः ॥

Vì bị thần chú làm cho mê muội, Śuka bạch với phụ thân như vầy: “Con là chim, thân thể nhẹ; con không thể mang phụ thân đi được.”

Verse 47

याताऽस्मि मथुरां मार्गे समुद्रे जलमालिनि ॥ पित्रोर्वाक्यं तवाख्यासे त्वदीयं च तयोरहम् ॥

“Con đã đi theo lộ trình đến Mathurā, vượt qua biển cả với muôn dòng nước. Con sẽ truyền đạt đến song thân lời nhắn của ngài, và cả điều thuộc về ngài nữa, vì con một lòng tận tụy với hai vị.”

Verse 48

अवश्यं च गमिष्येऽहमनुज्ञा तु प्रदीयताम् ॥ सत्यमुक्तं ततस्तेन गोकर्णेन शुकं प्रति ॥

“Con nhất định sẽ đi; chỉ xin ban cho phép.” Khi ấy Gokarṇa đã nói lời chân thật với Śuka.

Verse 49

गच्छ त्वं पुत्र मथुरामवस्थां मामकीमिमाम् ॥ त्वया विना न शक्नोमि शीघ्रमागमनं कुरु ॥

“Hãy đi, con trai, đến Mathurā. Trong tình trạng của ta thế này, không có con ta không thể xoay xở; hãy mau trở về.”

Verse 50

इत्युक्तः स तथेत्युक्त्वा पोतारूढः खगोत्तमः ॥ कालेन मथुरां प्राप्तः सर्वं पित्रे न्यवेदयत् ॥

Được dặn như vậy, chàng đáp “Tathāstu—xin được như thế,” rồi chim bậc thượng lên thuyền, đúng thời đến Mathurā và bẩm báo mọi việc với cha mình.

Verse 51

श्रुत्वा तौ विषमावस्थां मृतं हृदि निवेश्य च ॥ रुदित्वा सुचिरं कालं शुके स्नेहो निवेशितः ॥

Nghe tin họ lâm cảnh hiểm nghèo, và đem cái chết đặt vào lòng, chàng khóc rất lâu; nơi Śuka, tình thương đã bám rễ vững bền.

Verse 52

अस्माकं जीवनार्थाय त्वया कार्यं विहङ्गम ॥ कथाभिरनुकूलाभिर्धर्मदर्शिभिरेव च ॥

“Vì sự sống của chúng ta, hỡi loài chim, con phải hành động—bằng những lời giảng thuận hợp, và nhờ những bậc thấy rõ dharma.”

Verse 53

शुकेन पञ्जरस्थेन कथालापेन विद्यया ॥ पुत्रशोकाभितन्तप्तौ तथैवानेन सान्त्वितौ

Śuka, đang ở trong lồng, bằng cuộc đàm đạo uyên bác và lời chỉ dạy, cũng đã an ủi hai người đang bị thiêu đốt bởi nỗi sầu mất con trai.

Verse 54

प्रसाद्य सर्वे सम्पूज्य प्रेषितास्ते गृहं ययुः ॥ एवं ते न्यवसंस्तत्र यावत्त्कालं सुखेन तु

Sau khi được hòa giải và được tôn kính đúng phép, họ được tiễn đi và trở về nhà. Như vậy, họ cư trú ở đó bao lâu tùy thời, quả thật trong an lạc.

Verse 55

शुश्रूषमाणास्तं वैश्यं यथा स्वपितरं तथा

Họ phụng sự vị vaiśya ấy y như phụng sự chính cha mình.

Verse 56

अथ सार्थः समायातो रत्नपूर्णो यथोदधिः ॥ वसुकर्णस्य पुत्रार्थमकरोत्स जनो महान्

Rồi đoàn lữ hành đến nơi, đầy châu báu như biển cả; và một bậc đại nhân đã khởi sự nỗ lực vì con trai của Vasukarṇa.

Verse 57

भार्याभिः समनुज्ञातो यानपात्रं गतस्तदा ॥ शुकेन सह सम्प्राप्तो महान्तं लवणार्णवम्

Bấy giờ, được các người vợ cho phép, ông lên thuyền; cùng với Śuka, ông đã đến Đại Lavaṇārṇava, tức biển mặn rộng lớn.

Verse 58

एवमाश्वास्य पितरं समुड्डीय ततो द्रुतम् ॥ ध्रुवाख्यां दिशमुद्वीक्ष्य उत्तराभिमुखो ययौ

Như vậy, sau khi an ủi phụ thân, rồi lập tức bay vút lên; nhìn về phương gọi là ‘Dhruva’, chàng quay mặt về phía bắc mà đi.

Verse 59

ते समाश्वास्य तं प्राहुः कथमस्मिन्भवाङ्गतः ॥ वारिराशिर्दुराधर्षः समुद्रो झषसङ्कुलः

Sau khi trấn an chàng, họ nói: “Sao ngươi lại lâm vào cảnh này? Biển cả—khối nước mênh mông—thật khó vượt qua, lại đầy dẫy loài cá.”

Verse 60

क्षणेन ता यथापूर्वं देवताश्चागताः पुनः ॥ नर्त्तयित्वा यथायोग्यं तासां ज्येष्ठा अब्रवीदिदम्

Chỉ trong khoảnh khắc, họ lại trở về như trước—cùng với các vị thần. Sau khi khiến họ múa theo đúng phép, người lớn tuổi nhất trong số họ nói những lời này.

Verse 61

एवं वसन्स गोकर्णो द्वीपस्थः शोकविह्वलः ॥ शुकं प्रोवाच दीनात्मा मातापित्रोः कृते तदा

Như vậy, Gokarṇa sống trên đảo, lòng rối bời vì sầu muộn; khi ấy, với tâm trạng u uất, chàng ngỏ lời cùng Śuka vì cha mẹ mình.

Verse 62

सर्वैस्तैर्विंशतिः सङ्ख्या एकैकेन समुद्रगैः ॥ रत्नैः समर्च्चितोऽत्यर्थं पर्वतः कुसुमोत्करैः

Tất cả họ—tổng cộng hai mươi vị—mỗi người mang theo châu báu từ biển, đã tôn kính cúng dường ngọn núi ấy hết mực; trang hoàng bằng bảo ngọc và những đống hoa.