Adhyaya 14: Ritual Procedure for Śrāddha: Sequence, Eligibility, and Offerings to Ancestors

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । एतन्मे कथितं पूर्वं ब्रह्मपुत्रेण धीमता । सनकानुजेन विप्रर्षे ब्राह्मणान् शृणु साम्प्रतम् ॥ १४.१ ॥

Mārkaṇḍeya nói: “Điều này trước đây đã được kể cho ta bởi người con hiền trí của Phạm Thiên, em của Sanaka. Nay, hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, hãy lắng nghe điều liên quan đến các Bà-la-môn.”

Verse 2

त्रिणाचिकेतस्त्रिमधुस्त्रिसुपर्णः षडङ्गवित् । वेदवित् श्रोत्रियो योगी तथा वै ज्योष्ठसामगः ॥ १४.२ ॥

Người ấy là bậc tinh thông nghi lễ Nāciketa ba phần, giáo huấn ‘Madhu’ ba phần và các tụng đọc ‘Suparṇa’ ba phần; thông đạt sáu bộ phụ trợ của Veda, là bậc tri Veda, một śrotriya được huấn luyện đúng pháp, một yogin, và quả thật là người xướng tụng các thánh ca Sāman bậc nhất.

Verse 3

ऋत्विजं भागिनेयं च दौहित्रं श्वशुरं तथा । जामातरं मातुलं च तपोनिष्ठं च ब्राह्मणम् ॥ १४.३ ॥

“(Nên tôn kính và tiếp đãi) vị tư tế chủ lễ, cháu trai bên chị/em gái, cháu trai bên con gái, cha vợ, con rể, cậu (bên mẹ), và cả một Bà-la-môn kiên trú trong khổ hạnh.”

Verse 4

पञ्चाग्न्यभिरतं चैव शिष्यं संबन्धिनं तथा । मातापितॄरतं चैव एताञ्छ्राद्धे नियोजयेत् ॥ १४.४ ॥

Trong lễ śrāddha, cũng nên thỉnh chọn: người chuyên tâm phụng sự năm ngọn lửa thiêng, một đệ tử, một thân quyến, và كذلك người tận tụy phụng dưỡng mẹ cha.

Verse 5

मित्रध्रुक् कुनखी चैव श्यावदन्तस्तथा द्विजः । कन्यादूषयिता वह्निवेदोज्झः सोमविक्रयी ॥ १४.५ ॥

Kẻ phản bội bạn hữu, kẻ có móng tay dị dạng, một dvija răng đổi màu sẫm, kẻ làm ô uế trinh nữ, kẻ bỏ bê lửa thiêng và Veda, và kẻ buôn bán soma—đó là những hạng người bị liệt kê ở đây như đáng bị quở trách.

Verse 6

अभिशप्तस्तथा स्तेनः पिशुनो ग्रामयाजकः । भृतकाध्यापकश्चैव भृतकाध्यापितश्च यः ॥ १४.६ ॥

Cũng vậy, người bị lời nguyền, kẻ trộm, kẻ gièm pha, vị tư tế làng làm lễ vì tiền công, cùng thầy dạy thuê lấy lương và người học thuê trả lương—đều được liệt kê ở đây.

Verse 7

परपूर्वापतिश्चैव मातापित्रोस्तथोज्झकः । वृषलीसूतिपोष्यश्च वृषलीपतिर एव च । तथा देवलकश्चापि श्राद्धे नार्हन्ति केतनम् ॥ १४.७ ॥

Và cũng vậy: người chồng của người nữ trước đã kết hôn với kẻ khác; kẻ bỏ rơi hay sao nhãng cha mẹ; người được nuôi bởi con cháu của một vṛṣalī; chồng của vṛṣalī; và cả devalaka—trong nghi lễ śrāddha, họ không xứng đáng làm người thọ nhận.

Verse 8

प्रथमेऽह्नि बुधः कुर्याद् विप्राग्र्याणां निमन्त्रणम् । आनिमन्त्र्य द्विजान् गेहमागतान् भोजयेद् यतीन् ॥ १४.८ ॥

Vào ngày thứ nhất, người khôn ngoan nên thỉnh mời các Bà-la-môn ưu tú; sau khi đã mời và khi các bậc “nhị sinh” đến nhà, cũng nên dâng thức ăn cho các vị khổ hạnh (yati).

Verse 9

पादशौचादिना गृहमागतान् भोजयेद् द्विजान् । पवित्रपाणिराचान्तानासनेषूपवेशयेत् ॥ १४.९ ॥

Sau khi thực hiện các nghi thức thường lệ bắt đầu bằng việc rửa chân, nên khoản đãi các vị “nhị sinh” đến nhà; với đôi tay thanh tịnh, sau khi họ đã ācamana (nhấp nước tẩy tịnh), hãy an vị họ trên chỗ ngồi thích hợp.

Verse 10

पितॄणामयुजो युग्मान् देवानामपि योजयेत् । देवानामेकमेकं वा पितॄणां च नियोजयेत् ॥ १४.१० ॥

Nên phân định các phần cúng cho Pitṛ (tổ tiên) theo cách ghép lẻ và ghép chẵn, và đối với các Deva cũng vậy; hoặc, cách khác, có thể phân bổ từng phần một—cho cả Deva lẫn Pitṛ.

Verse 11

तथा मातामहश्राद्धं वैश्वदेवसमन्वितम् । कुर्वीत भक्तिसम्पन्नः सक्तन्त्रं वा वैश्वदेविकम् ॥ १४.११ ॥

Cũng vậy, nên cử hành nghi lễ śrāddha cho ông ngoại, kèm theo lễ cúng Vaiśvadeva; hoặc người đầy lòng sùng kính có thể thực hiện nghi thức Vaiśvadevika cùng với trình tự nghi lễ đã quy định.

Verse 12

प्राङ्मुखं भोजयेद्विप्रं देवानामुभयात्मकम् । पितृपैतामहानां च भोजयेच्चाप्युदङ्मुखान् ॥ १४.१२ ॥

Nên cho một vị brāhmaṇa ngồi ăn quay mặt về hướng đông, như người mang hai phương diện của chư thiên; và cũng nên dâng phần ăn cho các Pitṛ và các Pitāmaha, để họ quay mặt về hướng bắc.

Verse 13

पृथक् तयोः केचिदाहुः श्राद्धस्य करणं द्विज । एकत्रैकेन पाकेन वदन्त्यन्ये महर्षयः ॥ १४.१३ ॥

Có người nói, hỡi bậc nhị sinh, rằng nghi lễ śrāddha phải làm riêng cho cả hai; nhưng các đại hiền triết khác lại nói có thể làm chung, chỉ với một lần nấu chuẩn bị.

Verse 14

विष्टारार्थं कुशान् दत्त्वा सम्पूज्यार्घविधानतः । कुर्यादावाहनं प्राज्ञो देवानां तदनुज्ञया ॥ १४.१४ ॥

Sau khi đặt cỏ kuśa để sắp đặt không gian nghi lễ, và kính lễ đúng theo nghi thức dâng arghya, người hành trì sáng suốt nên thực hiện lễ thỉnh mời (āvāhana) chư thiên, với sự chuẩn thuận của các Ngài.

Verse 15

यवाम्बुना च देवानां दद्यादर्घ्यं विधानवित् । सुगन्धधूपदीपांश्च दत्त्वा तेभ्यो यथाविधि । पितॄणामपसकव्येन सर्वमेवोपकल्पयेत् ॥ १४.१५ ॥

Người thông thạo nghi thức nên dâng arghya lên chư thiên bằng nước pha lúa mạch (yava-ambu); rồi theo đúng phép tắc, dâng hương thơm và đèn sáng cho các Ngài, và cũng chuẩn bị mọi sự cho các Pitṛ bằng lễ cúng apasakavyā.

Verse 16

अनुज्ञां च ततः प्राप्य दत्त्वा दर्भान् द्विधाकृतान् । मन्त्रपूर्वं पितॄणां तु कुर्यादावाहनं बुधः । तिलाम्बुना चापसव्यं दद्यादर्घ्यादिकं बुधः ॥ १४.१६ ॥

Sau khi đã được cho phép, đặt cỏ kuśa (darbha) chẻ làm hai; vị hành lễ thông thái nên, với các thần chú đúng nghi thức, cử hành việc thỉnh mời các Pitṛ (hương linh tổ tiên). Với nước hòa mè, và đeo dây thiêng theo lối apasavya, người ấy nên dâng arghya cùng các lễ vật theo lệ thường.

Verse 17

काले तत्रातिथिं प्राप्तमन्नकामं द्विजाध्वगम् । ब्राह्मणैरभ्यनुज्ञातः कामं तमपि पूजयेत् ॥ १४.१७ ॥

Nếu đúng thời điểm, có một vị khách đến đó—một lữ khách thuộc hàng dvija (hai lần sinh) đang mong có thức ăn—thì khi được các brāhmaṇa cho phép, người ta cũng nên vui lòng kính tiếp và tôn trọng vị ấy.

Verse 18

योगिनो विविधैरूपैर्नराणामुपकारिणः । भ्रमन्ति पृथिवीमेतामविज्ञातस्वरूपिणः ॥ १४.१८ ॥

Các yogin—những bậc làm lợi ích cho loài người—du hành khắp cõi đất này trong nhiều hình dạng, mà bản tánh chân thật của họ vẫn không được nhận ra.

Verse 19

तस्मादभ्यर्चयेत् प्राप्तं श्राद्धकालेऽतिथिं बुधः । श्राद्धक्रियाफलं हन्ति द्विजेन्द्रापूजितोऽतिथिः ॥ १४.१९ ॥

Vì vậy, người trí nên cung kính tiếp đãi vị khách đến đúng vào thời điểm cử hành lễ śrāddha. Một vị khách không được tôn kính—nhất là bậc được xem là tối thượng trong hàng dvija—sẽ làm tiêu mất công đức của nghi lễ śrāddha.

Verse 20

जुहुयाद् व्यञ्जनं क्षारैर्वर्ज्यमन्नं ततोऽनले । अनुज्ञातो द्विजैस्तैस्तु त्रिः कृत्वा पुरुषर्षभ ॥ १४.२० ॥

Người ấy nên dâng vào lửa (homa) các món ăn đã chuẩn bị, trừ những món có chất kiềm. Rồi, sau khi được các vị brāhmaṇa ấy cho phép, người ấy nên thực hiện ba lần, hỡi bậc tối thượng trong loài người.

Verse 21

अग्नये काव्यवाहनाय स्वाहेति प्रथमा हुतिः । सोमाय वै पितृमते दातव्या तदनन्तरम् ॥ १४.२१ ॥

Lễ hiến đầu tiên phải dâng cho Agni, vị mang các phẩm vật tế tự, với công thức “svāhā”. Sau đó, phải dâng một lễ hiến cho Soma, vị gắn liền với các Pitṛ (tổ tiên).

Verse 22

वैवस्वताय चैवान्या तृतीया दीयताहुतिः । हुतावशिष्टमल्पाल्पं विप्रपात्रेषु निर्वपेत् ॥ १४.२२ ॥

Và lễ hiến thứ ba cũng nên dâng cho Vaivasvata. Rồi phần còn lại sau khi hiến tế, hãy phân phát từng chút một vào các bình bát của các Bà-la-môn.

Verse 23

ततोऽन्नं मृष्टमत्यर्थमभीष्टमभिसंस्कृतम् । दत्त्वा जुषध्वमिच्छातो वाच्यमेतदनिष्ठुरम् ॥ १४.२३ ॥

Rồi, sau khi dâng thức ăn được chuẩn bị tinh sạch, tuyển chọn thượng hạng và chế tác cẩn trọng, hãy nói theo ý mình: “Xin thọ dụng,” bằng lời lẽ ôn hòa, không thô bạo.

Verse 24

भोक्तव्यं तैश्च तच्चित्तैर्मौनिभिः सुमुखैः सुखम् । अक्रुध्यता अत्वरता देयं तेनापि भक्तितः ॥ १४.२४ ॥

Các bậc hiền triết ấy, tâm ý an tịnh và dung mạo hòa nhã, nên thọ hưởng một cách an lạc. Người dâng cúng cũng phải bố thí với lòng sùng kính—không giận dữ và không vội vã.

Verse 25

रक्षोघ्नमन्त्रपठनं भूमेरास्तरणं तिलैः । कृत्वाऽध्येयाश्च पितरस्त एव द्विजसत्तमाः ॥ १४.२५ ॥

Sau khi tụng đọc thần chú trừ diệt các loài gây hại, và rải hạt mè trên mặt đất, chính các Pitṛ (tổ tiên) ấy phải được các bậc nhị sinh ưu tú (Bà-la-môn) cung kính thỉnh mời/niệm tụng.

Verse 26

पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः । मम तृप्तिं प्रयान्त्वद्य होमाप्यायितमूर्त्तयः ॥ १४.२६ ॥

Nguyện cho cha tôi, ông nội tôi và cả cụ nội tôi hôm nay được thỏa mãn—thân tướng được nuôi dưỡng và tăng trưởng nhờ lễ cúng lửa (homa).

Verse 27

पितापितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः । मम तृप्तिं प्रयान्त्वद्य विप्रदेहेषु संस्थिताः ॥ १४.२७ ॥

Nguyện cho cha tôi, ông nội tôi và cả cụ nội tôi—những vị hôm nay an trú trong thân của các bà-la-môn—được thỏa mãn nhờ nơi tôi.

Verse 28

पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः । तृप्तिं प्रयान्तु पिण्डेषु मया दत्तेषु भूतले ॥ १४.२८ ॥

Nguyện cho cha tôi, ông nội tôi và cả cụ nội tôi được thỏa mãn nhờ các lễ vật piṇḍa (bánh cúng tổ tiên) do tôi dâng trên mặt đất.

Verse 29

पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः । तृप्तिं प्रयान्तु मे भक्त्या यन्मयैतदुदाहृतम् ॥ १४.२९ ॥

Nguyện cho cha tôi, ông nội tôi và cả cụ nội tôi được thỏa mãn nhờ lòng sùng kính của tôi, vì chính tôi đã xướng lên lời này.

Verse 30

मातामहस्तृप्तिमुपैतु तस्य तथा पिता तस्य पिता ततोऽन्यः । विश्वेऽथ देवाः परमां प्रयान्तु तृप्तिं प्रणश्यन्तु च यातुधानाः ॥ १४.३० ॥

Nguyện cho ông ngoại của người ấy được thỏa mãn; cũng vậy cha của người ấy, ông nội của cha, rồi các tổ tiên khác. Và nguyện cho các Viśve-deva đạt đến sự viên mãn tối thượng; còn các yātudhāna (tà linh gây hại) thì mất sự thỏa mãn và bị xua tan.

Verse 31

यज्ञेश्वरो हव्यसमस्तकाव्यभोक्ता । अव्ययात्मा हरिरीश्वरॊऽत्र । तत्सन्निधानादपयान्तु सद्यो रक्षांस्यशेषाण्यसुराश्च सर्वे ॥ १४.३१ ॥

Hari, Chúa tể của tế lễ, Đấng thọ hưởng mọi lễ vật havyā và các phẩm cúng trong nghi lễ, ngự tại đây như Tự Ngã bất hoại. Nhờ chính sự hiện diện của Ngài, nguyện cho mọi rākṣasa không còn sót và mọi asura cũng vậy, lập tức rời đi.

Verse 32

तृप्तेष्वेतेषु विप्रेषु किरेदन्नं महीतले । दद्यादाचमनार्थाय तेभ्यो वारि सकृत्सकृत् ॥ १४.३२ ॥

Khi các vị khách Bà-la-môn ấy đã được thỏa mãn, nên rải thức ăn xuống mặt đất; và để làm ācamana (súc miệng thanh tịnh), nên dâng nước cho họ hết lần này đến lần khác.

Verse 33

सुतृप्तैस्तैरणुज्ञातः सर्वेणान्नेन भूतले । सलिलेन ततः पिण्डान् समागृह्य समाहितः ॥ १४.३३ ॥

Sau khi đã làm cho họ hoàn toàn mãn nguyện và được họ cho phép, nhờ đã dâng hết thảy thức ăn trên mặt đất, bấy giờ người ấy—tâm ý chuyên nhất—thu gom các lễ piṇḍa cùng với nước.

Verse 34

पितृतीर्थेन सलिलं तथैव सलिलाञ्जलिम् । मातामहेभ्यस्तेनैव पिण्डांस्तीर्थेन निर्वपेत् । दक्षिणाग्रेषु दर्भेषु पुष्पधूपादिपूजिताम् ॥ १४.३४ ॥

Dùng thủ ấn ‘pitṛ-tīrtha’ (thế tay dành cho tổ tiên), nên dâng nước, và cũng dâng lễ rưới nước bằng hai bàn tay chắp lại. Cũng theo phương thức ấy, nên đặt các lễ piṇḍa cho các vị ngoại tổ (bên mẹ), đặt trên cỏ kuśa có ngọn hướng về phương Nam, và tôn kính bằng hoa, hương, cùng các phẩm cúng khác.

Verse 35

स्वपित्रे प्रथमं पिण्डं दद्यादुच्छिष्टसन्निधौ । पितामहाय चैवान्यं तत्पित्रे च तथापरम् ॥ १४.३५ ॥

Nên dâng lễ piṇḍa thứ nhất cho chính phụ thân mình, trong sự hiện diện của phần đồ ăn/đồ lễ còn lại. Một lễ khác nên dâng cho ông nội, và tương tự một lễ nữa dâng cho phụ thân của ông (cụ nội).

Verse 36

दर्भमूले लेपभुजः प्रीणयेल्लेपघर्षणात् । पिण्डे मातामहे तद्वद्गन्धमाल्यादिसंयुतैः ॥ १४.३६ ॥

Ở gốc cỏ darbha, nên làm cho các hữu tình thọ nhận hương cao được hoan hỷ bằng cách xoa nhẹ lớp bột nhão đã thoa; cũng vậy, đối với ngoại tổ, lễ dâng piṇḍa phải được bày với hương liệu, vòng hoa và các vật tương tự.

Verse 37

पूजयित्वा द्विजाग्र्याणां दद्यादाचमनं बुधः । पैत्रेभ्यः प्रथमं भक्त्या तन्मनस्को द्विजेश्वर ॥ १४.३७ ॥

Sau khi tôn kính các bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, người trí nên dâng nước ācamana để súc miệng. Trước hết, với lòng sùng kính và tâm chuyên nhất, hãy cúng dâng cho các bậc Tổ linh (pitṛ)—hỡi bậc chúa tể của hàng nhị sinh.

Verse 38

सुस्वधेत्याशिषा युक्तां दद्याच्छक्त्या च दक्षिणाम् । दत्त्वा च दक्षिणां तेभ्यो वाचयेद्वैश्वदेविकान् । प्रीयन्तामिति ये विश्वे देवास्तेन इतीरयेत् ॥ १४.३८ ॥

Kèm theo lời chúc phúc “su-svadhā”, người ta nên tùy sức mà dâng dakṣiṇā (lễ tạ). Và sau khi đã dâng dakṣiṇā cho họ, hãy cho tụng các công thức Vaiśvadeva, thốt rằng: “Nguyện các Viśve Deva hoan hỷ bởi việc này.”

Verse 39

तथेति चोक्ते तैर्विप्रैः प्रार्थनीयास्तथाशिषः । पश्चाद्विसर्जयेद्देवान् पूर्वं पैत्रान्महामते ॥ १४.३९ ॥

Khi các bà-la-môn ấy nói: “Đúng vậy”, thì cũng nên thỉnh cầu họ ban phúc lành. Sau đó, hỡi bậc đại trí, hãy làm nghi thức tiễn (visarjana) các thần linh—trước hết tiễn các Tổ linh.

Verse 40

मातामहानामप्येवं सह देवैः क्रमः स्मृतः । भोजने च स्वशक्त्या च दाने तद्वद्विसर्जने । आपादशौचनात् पूर्वं कुर्यादेव द्विजन्मसु ॥ १४.४० ॥

Cũng theo cách ấy, trình tự được ghi nhớ cho các ngoại tổ, cùng với các thần linh. Trong việc thết đãi và trong việc bố thí—tùy theo khả năng—và cả trong nghi thức tiễn kết thúc, nên thực hiện đối với hàng nhị sinh trước khi rửa chân.

Verse 41

जानन्तं प्रथमं पित्र्यं तथा मातामहेषु च । विसर्जयेत् प्रीतिवचः सम्मान्याभ्यर्थितांस्ततः । निवर्त्तेताभ्यनुज्ञात आद्वारान्तमनुव्रजेत् ॥ १४.४१ ॥

Trước hết, nên tiễn các bậc trưởng thượng am tường bên nội và cả bên ngoại (phía ông ngoại), dùng lời hòa nhã cùng sự tôn kính xứng đáng. Sau đó, khi đã được thỉnh cầu và ban phép, thì trở vào, hộ tống các vị ấy đến tận ngưỡng cửa.

Verse 42

ततस्तु वैश्वदेवाख्यां कुर्यान्नित्यक्रियां ततः । भुञ्जीयाच्च समं पूज्य भृत्यबान्धुभिरात्मना ॥ १४.४२ ॥

Kế đó, nên cử hành nghi lễ hằng ngày gọi là Vaiśvadeva. Rồi sau khi đã kính lễ đúng phép, hãy dùng bữa cùng nhau, tự thân cùng với người lệ thuộc và bà con thân thuộc.

Verse 43

एवं श्राद्धं बुधः कुर्यात् पितृयं मातामहं तथा । श्राद्धैराप्यायिता दद्युः सर्वान् कामान् पितामहाः ॥ १४.४३ ॥

Như vậy, người trí nên cử hành lễ śrāddha: cả phần cúng tổ tiên (pitṛya) và phần cúng các ông ngoại (mātāmaha). Được thỏa mãn và bồi dưỡng bởi các phẩm vật śrāddha, chư tổ phụ sẽ ban cho mọi điều mong cầu.

Verse 44

त्रीणि श्राद्धे पवित्राणि दौहित्रः कुतपस्तिलाः । रजतस्य तथा दानं तथा संदर्शनादिकम् ॥ १४.४४ ॥

Trong lễ śrāddha, ba điều được nói là thanh tịnh: cháu trai của con gái (dauhitra), tấm vải len gọi là kutapa, và hạt mè (tilāḥ). Cũng vậy, việc bố thí bạc, cùng các hành vi bắt đầu từ việc kính cẩn đến yết kiến/chiêm bái (saṃdarśana-ādikam), đều được nêu là có công đức trong bối cảnh này.

Verse 45

वर्ज्यस्तु कुर्वता श्राद्धं क्रोधोऽध्वगमनं त्वरा । भोक्तुरप्यत्र विप्रेन्द्र त्रयमेतन्न संशयः ॥ १४.४५ ॥

Người đang làm lễ śrāddha phải tránh: giận dữ, lên đường đi xa, và vội vã. Ngay cả người thọ thực trong lễ này cũng vậy, hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn—ba điều ấy cần tránh, không nghi ngờ.

Verse 46

विश्वेदेवाः सपितरस्तथा मातामहाः द्विज । कुलं चाप्यायते पुंसां सर्वं श्राद्धं प्रकुर्वताम् ॥ १४.४६ ॥

Hỡi bậc nhị sinh, các Viśvedevas cùng với các Pitṛ và cả các ngoại tổ đều được thỏa mãn; và toàn thể dòng tộc của những người nam thực hành đầy đủ các nghi lễ śrāddha đúng pháp sẽ được nuôi dưỡng và hưng thịnh.

Verse 47

सोमाधारः पितृगणो योगाधारश्च चन्द्रमाः । श्राद्धं योगिनियुक्तं तु तस्मद्विप्रेन्द्र शस्यते ॥ १४.४७ ॥

Tập thể tổ tiên lấy Soma làm chỗ nương tựa, còn các yoga (sự hội hợp cát tường về thời điểm) lấy Mặt Trăng làm chỗ nương. Vì vậy, hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, lễ śrāddha được cử hành hợp với yoga thích đáng được tán dương.

Verse 48

सहस्रस्यापि विप्राणां योगी चेत् पुरतः स्थितः । सर्वान् भोक्तॄंस्तारयति यजमानं तथा द्विज ॥ १४.४८ ॥

Dẫu giữa một ngàn vị Bà-la-môn, nếu có một yogin hiện diện ở hàng đầu, thì người ấy được nói là đưa qua (lợi ích tâm linh) tất cả những người thọ thực phần cúng, và cả vị chủ tế (yajamāna) nữa, hỡi bậc nhị sinh.

Verse 49

मह्यं सनत्कुमारेण पूर्वकल्पे द्विजोत्तम । कथितं वायुना चापि देवानां शम्भुना तथा ॥ १४.४९ ॥

Hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, điều này đã được Sanatkumāra thuật lại cho ta trong một kiếp trước; Vāyu cũng đã kể, và Śambhu giữa chư thiên cũng nói như vậy.

Verse 50

इयं सर्वपुराणेषु सामान्यापैत्रिकी क्रिया । एतत् क्रमात् कर्मकाण्डं ज्ञात्वा मुच्येत बन्धनात् ॥ १४.५१ ॥

Đây là nghi lễ tổ tiên (paitṛkī-kriyā) phổ quát được trình bày trong mọi Purāṇa. Ai hiểu rõ tuần tự nghi quỹ thuộc phần karmakāṇḍa này thì có thể được giải thoát khỏi sự ràng buộc.

Verse 51

एतदाश्रित्य निर्वाणं ऋषयः संशितव्रताः । प्राप्ता गौरमुखेदानीं त्वमप्येवं परो भव ॥ १४.५२ ॥

Nương tựa nơi giáo pháp này, các bậc hiền thánh ẩn sĩ—kiên định trong giới nguyện—đã chứng đạt giải thoát. Nay, hỡi người có dung nhan rạng ngời, ngươi cũng hãy trở nên cao thượng như vậy (trong thành tựu tâm linh).

Verse 52

इति ते कथितं भक्त्या पृच्छतो द्विजसत्तम । पितॄन्यष्ट्वा हरिं ध्यायेद्यस्तस्य किमतः परम् । न तस्मात् परतः पित्र्यं तन्त्रमस्तीति निश्चयः ॥ १४.५३ ॥

“Hỡi bậc tối thắng trong hàng Nhị sinh, vì ngươi hỏi nên ta đã kính cẩn thuật lại điều này với lòng sùng tín. Ai đã cúng tế các Pitṛ đúng pháp rồi lại quán niệm Hari, đối với người ấy còn điều gì cao hơn nữa? Đây là kết luận chắc chắn rằng không có hệ nghi lễ thờ tổ tiên nào vượt hơn pháp này.”

Verse 53

धरण्युवाच ॥

Địa Thần (Dharaṇī, Mẹ Đất) cất lời: