Adhyaya 130: Expiation and Dietary Discipline Concerning the Consumption of Royal Food (rājānna)

Verse 1

अथ राजान्नभोगे प्रायश्चित्तम् ॥ सूत उवाच ॥ एवं दीक्षां ततः श्रुत्वा नारायणमुखान्मही ॥ विशुद्धमानसा देवी नारायणमथाब्रवीत् ॥

Bấy giờ (nói về) sự sám hối liên quan đến việc thọ hưởng thức ăn của bậc vương giả. Sūta nói: Nghe như vậy về lễ dīkṣā từ miệng Nārāyaṇa, Nữ thần Đất—tâm đã thanh tịnh—liền thưa với Nārāyaṇa.

Verse 2

धरण्युवाच ॥ अहो ते दीक्षामाहात्म्यं यस्य वै व्युष्टिरुत्तमा ॥ श्रुत्वाहं तु महाभाग जातास्मि विमला विभो ॥

Địa Thần nói: ‘Ôi, đại oai đức của lễ thọ pháp (dīkṣā) của Ngài—nhờ đó bình minh cát tường quả thật là tối thượng! Nghe xong, hỡi bậc đại phúc, con trở nên thanh tịnh, ôi Đấng hùng lực.’

Verse 3

अहो देवस्य माहात्म्यं लोकनाथस्य तत्त्वतः ॥ येन सा कारिता दीक्षा चातुर्वर्ण्यसुखावहा ॥

‘Ôi, chân thật đại vinh quang của Thần, Đấng Chúa tể thế gian—chính Ngài đã thiết lập lễ thọ pháp ấy, đem an lạc cho bốn giai tầng (varṇa).’

Verse 4

एकं मे परमं गुह्यं यदीश हृदि वर्त्तते ॥ भव भक्तसुखार्थाय तत्त्वं मे वक्तुमर्हसि ॥

‘Bạch Chúa tể, trong lòng con có một điều tối mật. Vì an lạc của các tín đồ (bhakta), xin Ngài đáng thương mà nói cho con biết chân lý của điều ấy.’

Verse 5

देव पूर्वापराधास्ते द्वात्रिंशदपि कीर्तिताः ॥ एवं कृत्वापराधानि मनुजा ह्यल्पचेतसः ॥

‘Bạch Thiên thần, các lỗi phạm trước đây—tổng cộng ba mươi hai điều—đã được nêu rõ. Đã phạm lỗi như thế, con người kém trí (ắt rơi vào tội)…’

Verse 6

कर्मणा केन शुद्ध्यन्ति अपराधस्य कारिणः ॥ तन्ममाचक्ष्व तत्त्वेन मम प्रीत्या च माधव ॥

‘Nhờ hành nghiệp nào mà kẻ phạm lỗi được thanh tịnh? Xin Ngài nói cho con đúng theo chân thật; vì lòng thương mến con nữa, hỡi Mādhava.’

Verse 7

तद्वै भूम्याः वचः श्रुत्वा हृषीकेशो महामनाः ॥ दिव्यं ध्यानं समादाय प्रत्युवाच वसुन्धराम् ॥

Nghe lời của Đất Mẹ, Hṛṣīkeśa bậc đại tâm liền nhập vào thiền định thần diệu, rồi đáp lời Vasundharā.

Verse 8

श्रीवराह उवाच ॥ शुद्धा भागवता भूत्वा मम कर्मपरायणाः ॥ ये तु भुञ्जन्ति राजान्नं लोभेन च भयेन वा ॥

Śrī Varāha phán: “Dẫu đã trở nên thanh tịnh, là bậc bhāgavata, chuyên tâm theo hạnh nghiệp của Ta, nhưng kẻ nào vẫn thọ dụng rājānna vì tham lam hay vì sợ hãi—”

Verse 9

आपद्गता हि भुञ्जन्ति राजान्नं तु वसुन्धरे ॥ दशवर्षसहस्राणि पच्यन्ते नरके नराः ॥

“Hỡi Vasundharā, kẻ lâm vào cảnh khốn nguy mà thọ dụng rājānna, thì người ấy bị nói là ‘bị nấu’—tức chịu khổ trong địa ngục suốt mười nghìn năm.”

Verse 10

ततो दीनमना भूत्वा सा मही संशितव्रता ॥ उवाच मधुरं वाक्यं सर्वलोकसुखावहम् ॥

Bấy giờ Đất Mẹ, vững bền trong lời nguyện, lòng trở nên u sầu, liền nói những lời ngọt lành, đem an lạc cho mọi cõi.

Verse 11

धरण्युवाच ॥ शृणु तत्त्वेन मे देव हृदये हि व्यवस्थितम् ॥ को नु दोषोऽस्ति राज्ञां हि तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि ॥

Dharaṇī thưa: “Bạch Đấng Thiên Chủ, xin hãy nghe điều chân thật đã an lập trong lòng con: rốt cuộc lỗi của các bậc quân vương là gì? Xin Ngài giải bày cho con.”

Verse 12

ततो भूम्याः वचः श्रुत्वा सर्वधर्मविदां वरः ॥ प्राह नारायणो वाक्यं धर्मकामां वसुन्धराम् ॥

Bấy giờ, nghe lời của Đất Mẹ, Nārāyaṇa—bậc tối thượng trong hàng những người thông tri mọi pháp (dharma)—đã cất lời đáp lại Vasundharā, đấng khát cầu dharma.

Verse 13

श्रीवराह उवाच ॥ शृणु सुन्दरि तत्त्वेन गुह्यमेतदनिन्दिते ॥ राजान्नं तु न भोक्तव्यं शुभैर्भागवतैः सदा ॥

Śrī Varāha phán: “Hãy lắng nghe, hỡi người đẹp, hỡi đấng vô tì vết, bí mật này đúng như thật: rājānna—thực phẩm từ nhà vua—không nên được các bhāgavata hiền thiện dùng, vào bất cứ lúc nào.”

Verse 14

यद्यप्येष समत्वेन राजा लोके प्रवर्तते ॥ राजसं तामसं वापि कुर्वन्कर्म सुदारुणम् ॥

“Dẫu nhà vua trong đời hành xử với dáng vẻ công bình, vẫn có thể làm những hành vi khắc nghiệt mang tính rājasa, thậm chí tāmasa.”

Verse 15

अपि वा गर्हितं तेन राजान्नं तु वसुन्धरे ॥ धर्मसन्धानार्थाय न तु मे रोचते भुवि ॥

“Hoặc nữa, hỡi Vasundharā, do người ấy mà rājānna trở nên đáng chê trách. Dẫu vì mục đích duy trì trật tự của dharma, điều ấy trên cõi đất vẫn không hợp ý Ta.”

Verse 16

ततो यद्यत्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ यथा राज्ञां तु भोज्यं वै शुद्धैर्भागवतैर्नरैः ॥

“Vì vậy, hỡi Vasundharā, hãy nghe điều Ta sẽ giảng: bằng cách nào lương thực do nhà vua ban có thể thật sự được những người bhāgavata thanh tịnh thọ dụng.”

Verse 17

स्थापयित्वा तु मां देवि विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ धनधान्यसमृद्धानि दत्त्वा भागवतैरपि

Hỡi Nữ Thần, sau khi an vị (pratiṣṭhā) Ta theo nghi lễ đúng như vidhi đã định, và lại bố thí dồi dào của cải cùng lương thực qua các tín đồ của Bhagavān…

Verse 18

सिद्धं भागवतैश्चान्नं मम प्रापणशेषकम् ॥ भुञ्जानस्तु वरारोहे न स पापेन लिप्यते

Và thức ăn do các tín đồ chuẩn bị—chính là phần còn lại sau khi dâng cúng Ta (prasāda)—ai thọ dụng, hỡi người có vòng hông mỹ lệ, người ấy không bị tội lỗi vấy nhiễm.

Verse 19

धरण्युवाच ॥ राजान्नं तु नरो भुक्त्वा शुद्धो भागवतः शुचिः ॥ कर्मणा केन शुद्ध्येत तन्मे ब्रूहि जनार्दन

Địa Thần thưa: “Một người đã ăn ‘cơm vua’, dẫu là tín đồ Bhāgavata thanh tịnh và tự thân sạch sẽ, thì nhờ hành trì nào mà được tẩy tịnh? Xin nói cho con biết điều ấy, hỡi Janārdana.”

Verse 20

श्रीवराह उवाच ॥ शृणु तत्त्वेन मे देवि यन्मां त्वं भीरु भाषसे ॥ तरन्ति पुरुषा येन राजान्नस्योपभुञ्जकाः

Śrī Varāha phán: “Hỡi Nữ Thần, hãy nghe Ta nói đúng theo chân lý về điều nàng hỏi trong nỗi sợ. Nhờ phương cách này, những người thọ dụng ‘cơm vua’ sẽ vượt qua lỗi ấy.”

Verse 21

एकं चान्द्रायणं कृत्वा तप्तकृच्छ्रं च पुष्कलम् ॥ कुर्यात्सान्तपनं चैव शीघ्रं मुच्यन्ति किल्बिषात्

Sau khi thực hành một kỳ Cāndrāyaṇa, và hoàn tất Taptakṛcchra đầy đủ, lại nên làm thêm Sāntapana như pháp sám hối; nhờ vậy họ mau chóng được giải thoát khỏi kilbiṣa—lỗi phạm.

Verse 22

न तस्य चापराधोऽस्ति वसुधे वै वचो मम ॥ एवमेव न भोक्तव्यं राजान्नं वै कदाचन ॥ ममात्र पूजाकामेन यदीच्छेत्परमां गतिम्

Hỡi Vasudhā, người ấy không có tội—đó là lời của Ta. Tuy vậy, tuyệt đối chớ ăn cơm của vua, nếu ai ở đây muốn thờ phụng Ta và cầu đạt cảnh giới tối thượng.

Verse 23

भगवद्वचनं श्रुत्वा कम्पिता च वसुन्धरा ॥ दिनानि सप्त दश च भयं तीव्रमजायत

Nghe lời của Đức Thế Tôn, Vasundharā run rẩy; và suốt mười bảy ngày, một nỗi sợ hãi mãnh liệt dấy lên trong nàng.

Verse 24

एवं विष्णुवचः श्रुत्वा धरणी संशितव्रता ॥ वराहरूपिणं देवं प्रत्युवाच वरानना

Như vậy, nghe lời của Viṣṇu, Dharaṇī—kiên định trong lời nguyện—đã thưa đáp vị thần mang hình Varāha, nàng có dung nhan đoan chính.