Adhyaya 128: Rites for the comb, collyrium, and mirror; initiations for the four social orders; and the Gaṇāntikā vow/insignia

Verse 1

अथ कङ्कटाञ्जनदर्पणम्॥ श्रीवराह उवाच॥ क्षत्रियस्य प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे॥ त्यक्त्वा प्रहरणान्सर्वान्यत्किञ्चित्पूर्वशिक्षितम्॥

Nay (mở đầu) phẩm gọi là “Kaṅkatāñjanadarpaṇa.” Śrī Varāha phán: “Hỡi Vasundharā, Ta sẽ giảng giải pháp thức dành cho một kṣatriya; hãy lắng nghe. Sau khi gác bỏ mọi vũ khí và bất cứ điều gì đã từng được huấn luyện trước đây (kỷ luật võ bị)…”

Verse 2

पूर्वमन्त्रेण मे भूमे तस्य दीक्षां च कारयेत्॥ मया च पूर्वमुक्तानि यानि संसारकाणि च॥

“Với thần chú trước đó, hỡi Bhūmi, hãy cử hành dīkṣā (lễ nhập môn) cho người ấy; và những lời chỉ dạy về đời sống thế tục mà Ta đã nói trước đây cũng nên đem ra thực hành.”

Verse 3

तानि सर्वाणि चानीय एकं वर्ज्यं यशस्विनि॥ न दद्यत्कृष्णसारस्य चर्म तत्र कदाचन॥

“Sau khi đem đến tất cả những vật ấy, hỡi bậc hiển vinh, trừ một điều: tại đó tuyệt đối không được dâng hay dùng da kṛṣṇasāra (linh dương đen).”

Verse 4

पालाशं दण्डकाष्ठं च दीक्षायां न तु कारयेत्॥ छागस्य चैव कृष्णस्य चर्म तत्र प्रदापयेत्॥

Trong lễ thọ giới (dīkṣā), không nên làm gậy bằng gỗ palāśa. Tại đó, nên dâng da dê, và cả da của con dê màu đen nữa.

Verse 5

अश्वत्थं दण्डकाष्ठं तु दीक्षायां तदनन्तरम्॥ कृत्वा द्वादशहस्तां तु वेदिं तत्रोपलेपयेत्॥

Rồi, trong lễ thọ giới, hãy dùng gậy bằng gỗ aśvattha. Sau khi dựng vedi (bàn thờ) dài mười hai khuỷu tay, hãy trát/phủ lên tại đó theo nghi thức.

Verse 6

सर्वं ममोक्तं कर्त्तव्यं यच्च मे पूर्वभाषितम्॥ एवं क्षत्रियदीक्षायां सर्वं सम्पाद्य यत्नतः॥

Mọi điều Ta đã nói, và những gì Ta đã tuyên bố trước đây, đều phải được thực hành. Như vậy, trong lễ thọ giới của kṣatriya, sau khi chuẩn bị mọi sự với nỗ lực…

Verse 7

चरणौ मम संगृह्य इमं मन्त्रमुदाहरेत्॥

Sau khi ôm giữ đôi chân của Ta, người ấy hãy tụng đọc thần chú này.

Verse 8

मन्त्रः—त्यक्तानि विष्णो शस्त्राणि त्यक्तं सर्वं क्षत्रियकर्म सर्वम्॥ त्यक्त्वा देवं विष्णुं प्रपन्नोऽथ संसाराद्वै जन्मनां तारयस्व॥

Thần chú: “Ôi Viṣṇu, các vũ khí đã được đặt xuống; mọi bổn phận của kṣatriya cũng đã được buông bỏ. Từ bỏ mọi nương tựa khác và quy y nơi Thần Viṣṇu, nay xin Ngài cứu độ con khỏi saṃsāra, khỏi vòng luân hồi của các lần sinh.”

Verse 9

एवं ततो वचश्चोक्त्वा क्षत्रियो मम पार्श्वतः ॥ उभौ च चरणौ गृहीय इमं मन्त्रमुदीरयेत्

Sau khi nói những lời ấy, vị Sát-đế-lợi đứng bên cạnh Ta nên nắm lấy cả hai bàn chân của Ta, rồi tụng đọc thần chú này.

Verse 10

तत एवं वचो ब्रूते सर्वं चैवात्र पूजयेत् ॥ विविधैर्गन्धपत्रैश्च धूपैश्चैव यथोदितम्

Rồi, sau khi nói những lời như vậy, người ấy nên cử hành sự thờ phụng trọn vẹn ngay tại đó, với các hương liệu và lá thơm đa dạng, cùng hương trầm đúng như đã chỉ dạy.

Verse 11

यथोक्तेनैव तान्भूमे भोजयेत् तदनन्तरम् ॥ शुद्धान्भागवतांश्चैव एवमेतन्न संशयः

Ngay sau đó, hỡi Đất Mẹ, người ấy phải thết đãi họ đúng như đã dạy—tức là những tín đồ Bhagavata thanh tịnh của Đức Chúa; điều ấy không nghi ngờ.

Verse 12

एषा वै क्षत्रिये दीक्षा देवि संसारमोक्षणम् ॥ मत्प्रसादेन कर्तव्यं यदीच्छेत्सिद्धिमुत्तमाम्

Hỡi Nữ Thần, đây quả thật là lễ điểm đạo của giai cấp Sát-đế-lợi, là phương tiện giải thoát khỏi luân hồi. Nhờ ân sủng của Ta mà phải thực hành, nếu ai mong cầu thành tựu tối thượng.

Verse 13

वैश्यस्य चैव वक्ष्यामि शृणु तत्त्वेन सुन्दरि ॥ दीक्षा च यादृशी तस्य यथा भवति सुन्दरि

Và nay Ta sẽ giảng về nghi thức của giai cấp Vaiśya; hãy lắng nghe chăm chú, hỡi người đẹp, đúng theo chân lý—lễ điểm đạo của họ là thế nào và được cử hành ra sao.

Verse 14

त्यक्त्वा तु वैश्यकर्माणि मम कर्मपरायणः ॥ यथा च लभते सिद्धिं तृतीया वर्णसंस्थितिः

Sau khi gác lại các bổn phận nghề nghiệp của giai cấp Vaiśya và chuyên tâm vào pháp hành do Ta quy định, Ta sẽ giảng rõ cách địa vị varṇa thứ ba đạt được thành tựu (siddhi) trong kỷ luật này.

Verse 15

सर्वं तत्र समानीय यन्मया पूर्वभाषितम् ॥ दशहस्तां ततः कृत्वा वेदिं वेदविचेतितः

Sau khi tập hợp tại đó mọi thứ mà Ta đã nói trước, người am tường Veda nên dựng một vedi (đàn tế) dài mười hasta theo phép đo.

Verse 16

लेपयेद्गोमयेनादौ पूर्वन्यायेन तत्र वै ॥ चर्मणापि तु छागस्य स्वगात्रं परिवेष्टयेत्

Lúc khởi đầu, theo quy tắc đã nêu trước, hãy trát (nơi/đàn) bằng phân bò; và cũng quấn thân mình bằng da dê.

Verse 17

उदुम्बरं दन्तकाष्ठं गृहीत्वा दक्षिणे करे ॥ शुद्धभागवतानां च कृत्वा त्रिः परिवर्त्तनम्

Cầm que xỉa răng bằng gỗ udumbara trong tay phải, rồi làm pradakṣiṇā ba vòng quanh các tín đồ thanh tịnh của Chúa, sau đó tiếp tục nghi lễ.

Verse 18

जानुभ्यामवनिङ्गत्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत्

Quỳ gối chạm đất, người ấy nên tụng đọc thần chú này.

Verse 19

मामेवं सोऽपि चोक्त्वा वै मम कर्मप्रसादवान् ॥ गुरोश्च चरणौ गृही इमं मन्त्रं मुदाहरेत् ॥

Nói với ta như vậy xong, người ấy—nhờ ân phúc từ công đức phụng sự ta—nên nắm lấy chân của bậc Đạo sư, rồi tụng đọc thần chú này.

Verse 20

त्यक्त्वा वै कृषिगोरक्षावाणिज्यक्रयविक्रयम् ॥ लब्धा च त्वत्प्रसादेन विष्णुदीक्षा मयाऽधुना ॥

Sau khi thật sự từ bỏ nghề nông, chăn giữ bò, buôn bán cùng việc mua và bán, nhờ ân huệ của ngài, nay ta đã được thọ nhận lễ điểm đạo Vaiṣṇava.

Verse 21

देवाभिवादनं कृत्वा पुरो भागवतेषु च ॥ पश्चात्तु भोजनं दद्यादपराधबहिष्कृतम् ॥

Sau khi đảnh lễ chư thiên, và trước hết bày tỏ sự kính trọng đúng mực giữa các vị bhāgavata (những người sùng kính Chúa), rồi mới bố thí thức ăn—loại trừ phần bị ô nhiễm bởi lỗi lầm hay xúc phạm.

Verse 22

एवं दीक्षा तु वैश्यानां मम मार्गानुसारिणाम् ॥ येन मुच्यन्ति सुश्रोणि घोरसंसारसागरात् ॥

Như vậy là lễ điểm đạo dành cho các vaiśya đi theo con đường của Ta; nhờ đó, hỡi người có vòng hông mỹ lệ, họ được giải thoát khỏi biển lớn saṃsāra đáng sợ.

Verse 23

शूद्रस्यापि प्रवक्ष्यामि मद्भक्तस्य वराङ्गने ॥ यस्तु दीक्षां समासाद्य मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ॥

Hỡi phu nhân có thân thể cao quý, Ta cũng sẽ giảng về (lễ điểm đạo) cho một śūdra sùng kính Ta; người nào thọ nhận dīkṣā thì được giải thoát khỏi mọi kilbiṣa, tức các lỗi lầm và tội chướng.

Verse 24

सर्वसंस्कारद्रव्याणि मया पूर्वोदितानि च ॥ दीक्षाकामस्य शूद्रस्य शीघ्रं तानि प्रकल्पयेत् ॥

Tất cả vật liệu cho các nghi lễ (saṃskāra) mà ta đã nói trước đó, hãy mau chóng chuẩn bị cho người śūdra mong cầu dīkṣā (lễ thọ pháp).

Verse 25

अष्टहस्तां ततो देवि संलिप्य नीयतां ततः ॥ चर्म नीलस्य छागस्य कल्पयेच्छूद्रयोनये ॥

Rồi, hỡi Nữ Thần, sau khi bôi trét (không gian/dụng cụ) theo độ dài tám hasta, hãy đưa ra tiếp đó; và hãy sắp đặt tấm da dê màu sẫm cho người thuộc địa vị śūdra.

Verse 26

दण्डं च वैष्णवं दद्यात् नीलं वस्त्रं च तस्य वै ॥ एवं गृहीत्वा शूद्रोऽपि दीक्षायाः कारणं परम् ॥

Hãy ban cho người ấy cây gậy Vaiṣṇava và cả y phục màu sẫm; nhờ thọ nhận như vậy, ngay cả một śūdra cũng trở nên đầy đủ tư cách, làm nền tảng tối thượng cho dīkṣā.

Verse 27

विमुक्तः सर्वपापेभ्यो लब्धसंज्ञो गतस्पृहः ॥ उभौ तौ चरणौ गृही गुरोर्वै तदनन्तरम् ॥

Được giải thoát khỏi mọi tội lỗi, đã thọ nhận danh xưng/ấn chứng (của dīkṣā) và trở nên không còn ham muốn, ngay sau đó người ấy hãy nắm lấy đôi chân của vị đạo sư.

Verse 28

गुरोः प्रसादनार्थाय इमं मन्त्रं मुदाहरेत् ॥

Để làm đẹp lòng vị đạo sư, hãy xướng tụng thần chú này.

Verse 29

मन्त्रः—विष्णुप्रसादे गुह्यं प्रसन्नात्पूर्ववच्च लब्धा चैव संसारमोक्षणाय करोमि कर्म प्रसीद

Chân ngôn: “Nhờ ân phúc của Viṣṇu, giáo pháp bí mật này đã được thọ đắc, như trước kia, từ bậc từ hòa hoan hỷ. Vì sự giải thoát khỏi ràng buộc của luân hồi, ta thực hành nghi lễ này—xin Ngài hoan hỷ.”

Verse 30

एतन्मन्त्रं समुच्चार्य कुर्यात्तत्र प्रदक्षिणम् ॥ चतुरश्च यथान्यायं पुनश्चैवाभिवादयेत् ॥

Sau khi tụng chân ngôn này, hành giả nên đi nhiễu (pradakṣiṇā) tại đó; bốn vòng đúng theo nghi thức, rồi lại kính lễ (namaskāra).

Verse 31

अनन्तरं ततः कुर्याद्गन्धमाल्येन चार्चनम् ॥ भोजयेच्च यथान्यायमपराधविवर्जितः

Tiếp đó, nên cúng dường (arcana) bằng hương liệu và vòng hoa; và nên thí thực đúng nghi pháp, không phạm lỗi nghi lễ.

Verse 32

दीक्षा एषा च शूद्राणामुपचारश्च ईदृशः ॥ चतुर्णामपि वर्णानां दुःखसंसारमोक्षणम्

Đây cũng là dīkṣā dành cho Śūdra, và phép hành trì là như vậy; là phương tiện giải thoát khỏi vòng luân hồi khổ đau cho cả bốn varṇa.

Verse 33

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ चतुर्णामपि वर्णानां यथा छत्रं प्रदीयते

Và ta sẽ nói thêm điều nữa; hãy lắng nghe, hỡi Vasundharā: cách dâng tặng chiếc lọng (chatra) cho cả bốn varṇa.

Verse 34

ब्राह्मणे पाण्डुरं छत्रं क्षत्रिये रक्तमेव च ॥ वैश्याय पीतं वै दद्याद्नीलं शूद्राय दापयेत्

Đối với Bà-la-môn, nên dâng chiếc lọng màu trắng nhạt; đối với Sát-đế-lỵ, lọng màu đỏ; đối với Phệ-xá, quả thật nên dâng lọng màu vàng; và đối với Thủ-đà-la, nên cho dâng lọng màu xanh.

Verse 35

सूत उवाच ॥ चातुर्वर्ण्यस्य श्रुत्वा वै सा मही संहितव्रता ॥ वराहं पुनरप्याह नत्वा सा धरणी तदा

Sūta nói: Nghe xong lời thuật về bốn varṇa, Địa Mẫu—người giữ giới nguyện nghiêm cẩn—lại thưa với Varāha lần nữa; khi ấy Dharaṇī cúi mình đảnh lễ rồi cất lời.

Verse 36

ततो महीवचः श्रुत्वा मेघदुन्दुभिनिःस्वनः ॥ वराहरूपी भगवानुवाच स महाद्युतिः

Bấy giờ, nghe lời của Địa Mẫu, Đấng có âm vang như mây và trống lớn liền cất lời: Đức Thế Tôn trong hình tướng Varāha, rực sáng với đại quang huy.

Verse 37

श्रीवराह उवाच ॥ शृणु तत्त्वेन कल्याणि यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ सर्वत्र चिन्तनीयोऽहं गुह्यमेव गणान्तिकम्

Śrī Varāha phán: Hỡi bậc cát tường, hãy lắng nghe đúng theo tattva điều nàng hỏi Ta. Ta đáng được quán niệm ở khắp mọi nơi; nhưng quả thật Ta là điều bí mật, gần gũi với nội chúng (hàng thân cận/đệ tử nhập môn).

Verse 38

नारायणवचः श्रुत्वा धरणी शंसितव्रता ॥ हृष्टतुष्टमनास्तत्र श्रुत्वा तच्च महौजसम्

Nghe lời của Nārāyaṇa, Dharaṇī—được ca ngợi vì giới nguyện—liền hoan hỷ và mãn nguyện trong tâm tại đó, sau khi nghe lời dạy đầy đại ojas (uy lực, oai nghiêm) ấy.

Verse 39

शुचिर्भागवतश्रेष्ठा तव कर्मणि नित्यशः ॥ ततः कमलपत्राक्षी भक्ता भक्तेषु वत्सला

Nàng thanh tịnh, bậc tối thượng trong hàng tín đồ, luôn bền bỉ trong sự phụng sự công hạnh của Ngài. Khi ấy, đấng có đôi mắt như cánh sen—đầy lòng bhakti và thương mến các tín đồ—lại tiếp tục nói/thi hành.

Verse 40

कराभ्यामञ्जलिं कृत्वा नारायणमथाब्रवीत्

Chắp hai tay làm ấn añjali, nàng liền kính cẩn thưa với Nārāyaṇa.

Verse 41

धरण्युवाच ॥ त्वद्भक्तेन महाभाग विधिना दीक्षितेन च ॥ तव चिन्तापरेणात्र किं कर्त्तव्यं च माधव

Dharāṇī thưa: “Bạch đấng đại phúc, tín đồ của Ngài—đã thọ dīkṣā đúng theo nghi pháp và tại đây chuyên chú quán niệm về Ngài—hỡi Mādhava, phải làm điều gì?”

Verse 42

केन चिन्तयितव्यस्त्वमचिन्त्यो मानुषैः परः ॥ किंच भागवतैः कार्यं यथावित्तं न शक्यते

“Ai (và bằng cách nào) có thể quán niệm về Ngài—Đấng bất khả tư nghị đối với loài người và siêu việt? Và các bhāgavata phải làm gì khi ngay cả việc làm theo khả năng của mình cũng không thể?”

Verse 43

ततो भूम्या वचः श्रुत्वा आदिरव्यक्तसम्भवः ॥ मधुरं स्वरमादाय प्रत्युवाच वसुन्धराम्

Bấy giờ, nghe lời của Bhūmi, Đấng Nguyên Sơ—sinh từ Vô Hiển (avyakta)—cất giọng dịu dàng mà đáp lời Vasundharā.

Verse 44

श्रीवराह उवाच ॥ देवि तत्त्वेन वक्ष्यामि यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ येन चिन्तयसि चिन्तां मम कर्मपरायणा

Śrīvarāha nói: “Hỡi Nữ Thần, Ta sẽ giảng giải đúng theo tattva (chân lý) điều nàng hỏi Ta; bởi nàng đang suy tư với mối bận lòng và chuyên tâm vào công việc của Ta.”

Verse 45

दीक्षितेन तु शुद्धेन मम निश्चितकर्मणा ॥ गृहीतव्यं विशालाक्षि मन्त्रेण विधिनात्र वै

“Nhưng, hỡi người mắt rộng, điều ấy chỉ nên được thọ nhận bởi người đã thọ dīkṣā thanh tịnh—kẻ kiên định trong pháp hành Ta đã định—nhờ mantra và đúng theo nghi thức.”

Verse 46

यस्तु भागवतो भूत्वा तद्गृह्णाति गणान्तिकाम् ॥ जनस्य दर्शनस्पर्शसंयुक्तां वामसंयुताम्

“Còn kẻ nào, dù tự xưng là bhāgavata (người sùng kính), lại thọ nhận gaṇāntikā gắn với việc cho người đời thấy và chạm, lại đi kèm lối ‘tả’ (trái phép/bất chánh), thì là hành vi sai lạc.”

Verse 47

तस्य धर्मो न विद्येत दीक्षा तस्य महाफला ॥ यस्तु गृह्णाति सुश्रोणि मन्त्रपूतां गणान्तिकाम्

“Với kẻ ấy, dharma không hiện hữu; (thế mà) dīkṣā của hắn lại được nói là ‘đại quả’. Nhưng ai, hỡi người hông đẹp, thọ nhận gaṇāntikā đã được mantra tịnh hóa—mới là đúng pháp.”

Verse 48

आसुरी नाम सा दीक्षा यया धर्मः प्रवर्त्तते ॥ यस्माद्गणान्तिकां गुह्यां चिन्तयेच्छुद्धमानसः

“Dīkṣā ấy được gọi là ‘Āsurī’, nhờ đó dharma vận hành theo cách ấy. Vì vậy, người có tâm đã thanh tịnh nên quán niệm gaṇāntikā bí mật (đúng pháp và đúng cảnh).”

Verse 49

गुह्यां गणान्तिकां यो मां चिन्तयेत्स बुधोत्तमः ॥ जन्मान्तरसहस्राणि चिन्तिता तेन तेन सः

Bậc trí giả tối thượng nào quán niệm Ta bằng nghi lễ bí mật gọi là Gaṇāntikā, thì qua hàng ngàn đời tái sinh liên tiếp, người ấy được chính năng lực thiêng liêng ấy ghi nhớ, lặp đi lặp lại.

Verse 50

ग्रहणस्य प्रवक्ष्यामि यथा शिष्याय दीयते ॥ मन्त्रं लोकसुखार्थाय तच्छृणुष्व वसुन्धरे

Ta sẽ giảng rõ nghi thức “thọ nhận”, đúng như cách truyền trao cho đệ tử. Hỡi Vasundharā, hãy lắng nghe thần chú ấy, được nói ra vì an lạc và lợi ích của thế gian.

Verse 51

कौमुदस्य तु मासस्य मार्गशीर्षस्य वाप्यथ ॥ वैशाखस्यापि मासस्य शुक्लपक्षे तु द्वादशी

Vào tháng gọi là Kaumuda, tức tháng Mārgaśīrṣa; hoặc lại vào tháng Vaiśākha: vào ngày dvādaśī (mồng mười hai) của nửa tháng sáng (śukla-pakṣa).

Verse 52

कुर्यान्निरामिषं तत्र दिनानि त्रीणि निश्चितः ॥ तस्मिङ्गणान्तिकं ग्राह्यं मम धर्मविनिश्चयात्

Tại đó, với quyết tâm vững chắc, người ấy nên giữ hạnh thanh tịnh không dùng thịt trong ba ngày. Rồi sau đó, theo sự quyết định về dharma của Ta, phải thọ nhận Gaṇāntikā.

Verse 53

ममाग्रतो वरारोहे प्रज्वाल्य च हुताशनम् ॥ कुशैरास्तरणं कृत्वा स्थापयित्वा गणान्तिकम्

Hỡi người có vòng eo/đường hông mỹ lệ, trước mặt Ta, sau khi nhóm lên ngọn lửa tế tự và trải lớp cỏ kuśa làm tọa cụ, hãy an vị Gaṇāntikā.

Verse 54

मन्त्रः— या धारिता पूर्वपितामहेन ब्रह्मण्यदेवेन भवोद्भवेन ॥ नारायणाद्दक्षिणगात्रजातां हे शिष्य गृह्णीष्व स वै त्वमेव

Chân ngôn: ‘Năng lực (Śakti) mà thuở trước Tổ phụ Brahmā—vị thần an trụ nơi Brahman, đấng sinh từ Bhava (Śiva)—đã gìn giữ; năng lực ấy phát sinh từ sườn phải của Nārāyaṇa. Hỡi đệ tử, hãy thọ nhận; thật ra đó chính là tự ngươi.’

Verse 55

तत एतेन मन्त्रेण गुरुर्गृह्य गणान्तिकम् ॥ शिष्याय दत्त्वा स्निग्धाय इमं मन्त्रमुदीरयेत्

Bấy giờ, với chân ngôn ấy, vị thầy cầm lấy Gaṇāntikā, trao cho người đệ tử thân tín (mộ đạo), rồi nên tụng chân ngôn sau đây.

Verse 56

मन्त्रः— नारायणस्य दक्षिणगात्रजातां स्वशिष्य गृह्णीष्व समयेन देवीम् ॥ एतद्विचिन्त्यापर एव भूत्वा भवे पुनर्भावनमेति नैव

Chân ngôn: ‘Hỡi đệ tử của ta, hãy thọ nhận đúng nghi thức Đức Nữ Thần sinh từ sườn phải của Nārāyaṇa. Quán niệm điều này và chuyên nhất hướng về đó, trong cõi hữu (saṃsāra) người ấy tuyệt nhiên không còn đi đến tái hữu (tái sinh).’

Verse 57

अकर्मण्येन मुच्येत तव कर्मपरायणः ॥ ततो भूम्या वचः श्रुत्वा लोकनाथो जनार्द्दनः

‘Người chuyên tâm nơi hành nghiệp mà Ngài chỉ định sẽ được giải thoát khỏi sự bất hành (akarma) và lỗi lầm của nó.’ Bấy giờ, nghe lời của Bhūmī (Đất Mẹ), Janārdana—Chúa tể thế gian—liền đáp.

Verse 58

धर्मसंयुक्तवाक्येन प्रत्युवाच वसुन्धराम्

Ngài đáp lời Vasundharā (Đất Mẹ) bằng những lời nói tương ưng với dharma.

Verse 59

श्रीवराह उवाच ॥ देवी तत्त्वेन वक्ष्यामि यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ स्नानस्यैवोपचाराणि यानि कुर्वन्ति कर्मिणः ॥

Śrī Varāha phán: “Hỡi Nữ Thần, ta sẽ giảng theo nguyên lý điều nàng hỏi—tức các nghi thức phụ trợ và phép tắc liên hệ đến việc tắm gội thanh tịnh, mà những người hành trì nghi lễ thường thực hiện.”

Verse 60

वृत्तेष्वेवोपचारेषु जलप्राधानिकेषु च ॥ कङ्कतीं चाञ्जनं चैव दर्पणं चैव सुन्दरी ॥

“Trong các nghi thức phụ trợ đã được thiết lập—nhất là những nghi thức lấy nước làm chính—cũng dùng lược, anjana (thuốc kẻ mắt), và cả gương nữa, hỡi người đẹp.”

Verse 61

यथा मन्त्रेण दातव्यं तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ स्पृष्ट्वा तु मम गात्राणि क्षौमवस्त्रेण संवृतः ॥

“Cách dâng cúng cùng thần chú như thế nào—hãy lắng nghe, hỡi Vasundharā. Sau khi chạm vào các chi thể của Ta, thân được phủ bằng vải lanh…”

Verse 62

अञ्जलौ कङ्कतीं गृह्य इमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥

“Cầm chiếc lược trong hai bàn tay chắp lại (añjali), người ấy nên xướng tụng thần chú này.”

Verse 63

मन्त्रः — एतां कङ्कतीमञ्जलिस्थां प्रगृह्य प्रसीद नारायण शिरः प्रसाधि हि ॥

Thần chú: “Xin Ngài nhận chiếc lược này đặt trong hai tay chắp lại; xin hoan hỷ, hỡi Nārāyaṇa; xin hãy sửa soạn và trang nghiêm mái đầu.”

Verse 64

महानुभाव विश्वनेत्रे स्वनेत्रे याभ्यां पश्यसे त्वं त्रिलोकीम् ॥ लोकप्रभो सर्वलोकप्रधान एषो जनमञ्जनं लोकनाथ ॥

Hỡi bậc đại hồn, hỡi Con Mắt của vũ trụ—chính bằng đôi mắt của Ngài mà Ngài chiêm kiến ba cõi. Hỡi Chúa tể thế gian, bậc tối thượng giữa mọi thế giới; đây là anjana (thuốc kohl linh thiêng) cho muôn loài, hỡi Đấng Hộ Trì thế giới.

Verse 65

ततः संस्नापयेद्देवं मन्त्रेणानेन सुव्रतम् ॥

Sau đó, với thần chú này, người ta nên tắm gội (sái tịnh) cho Thần—hỡi bậc giữ hạnh nguyện thanh tịnh (suvrata).

Verse 66

मन्त्रः — एषा मया माधव त्वत्प्रसादाद्गुरुप्रसादाच्च हि मन्त्रपूजा ॥ प्राप्ता ममैषा वै गणान्तिका च भवेदधर्मो न च मे कदाचित् ॥

Thần chú: Hỡi Mādhava, nhờ ân huệ của Ngài và quả thật nhờ ân huệ của bậc Thầy, con đã thọ nhận sự thờ phụng bằng thần chú này; và pháp hành này cũng liên hệ với các gaṇa (chúng tùy tùng). Nguyện cho con không bao giờ rơi vào adharma (phi chánh pháp) trong bất cứ lúc nào.

Verse 67

मन्त्रः — देवदेव स्नानीयमिदं मम कल्पितं सुवर्णकलशं गृहाण प्रसीद एषोऽञ्जलिर्मया परिकल्पितः स्नाहि स्नाहीति ॥

Thần chú: Hỡi Thần của các thần, lễ vật để tắm gội này do con chuẩn bị; xin Ngài nhận bình nước vàng này và hoan hỷ. Lễ anjali (chắp tay dâng hiến) này cũng do con sắp đặt; xin Ngài tắm gội, xin Ngài tắm gội.

Verse 68

नमो नारायणेत्युक्त्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत् ॥

Sau khi xưng tụng “Namo Nārāyaṇa” (Kính lễ Nārāyaṇa), người ta nên trì tụng thần chú này.

Verse 69

य एतेन विधानॆन मम कर्मणि दीक्षितः ॥ गुरोर्गृहीत्वा महतो मम लोकाय गच्छति ॥ कुशिष्याय न दातव्या पिशुनाय शठाय च

Ai được thọ dīkṣā vào nghi lễ của Ta theo đúng pháp thức này, và đã lãnh thọ từ bậc đạo sư vĩ đại, người ấy sẽ đến cõi của Ta. Không nên truyền cho đệ tử xấu, kẻ vu cáo hay người gian trá.

Verse 70

एषा चैव वरारोहे गृहीत्वा गणनान्तिका ॥ सुशिष्याय च दातव्या हस्ते चैव गणान्तिका

Hỡi người có vòng hông mỹ lệ, chính gaṇanāntikā này—sau khi đã thọ nhận—nên được trao cho đệ tử hiền thiện; và gaṇāntikā ấy phải được đặt vào tay người đệ tử đó.

Verse 71

रुद्राक्षैरुत्तमा सा तु मध्यमा पुत्रजीवकैः ॥ ज्ञेया कनिष्ठा पद्माक्षैर्देवि ते कथिता मया

Chuỗi hạt ấy được xem là tối thượng khi làm bằng hạt rudrākṣa; bậc trung khi dùng hạt putrajīva; và bậc hạ nên biết là làm bằng hạt padmākṣa. Hỡi Nữ Thần, Ta đã giảng cho nàng như vậy.

Verse 72

एतत्कश्चिन्न जानाति जन्मान्तरशतैरपि ॥ सर्वलोकहितां शुद्धां मोक्षकामां गणान्तिकाम्

Hầu như không ai biết được điều này, dù trải qua hàng trăm kiếp: gaṇāntikā này, thanh tịnh về bản chất, hướng đến giải thoát (mokṣa), và được nêu là lợi ích cho mọi thế giới.

Verse 73

नोच्छिष्टः संस्पृशेत् तां तु स्त्रीणां हस्ते न कारयेत् ॥ आकाशे स्थापनं कुर्यान्न च वामेन संस्पृशेत्

Không nên chạm vào nó khi còn ở trạng thái bất tịnh sau khi ăn; cũng không nên để nó được cầm trong tay phụ nữ. Hãy đặt nó ở nơi cao khỏi mặt đất, và không chạm bằng tay trái.

Verse 74

न दर्शयेच्च कस्यापि चिन्तयित्वा तु पूजयेत् ॥ एतत्ते परमं गुह्यमाख्यातं मोक्षदायकम्

Chớ phô bày cho bất kỳ ai; hãy thờ phụng với sự quán niệm trong tâm. Bí mật tối thượng này đã được giảng cho ngươi, được nói là ban cho giải thoát (mokṣa).

Verse 75

एवं हि विधिपूर्वेण पालयेत गणान्तिकाम् ॥ विशुद्धो मम भक्तश्च मम लोकं स गच्छति

Như vậy, theo đúng nghi thức đã định, hãy gìn giữ gaṇāntikā. Khi đã thanh tịnh và là kẻ sùng kính Ta, người ấy sẽ đến cõi của Ta.

Verse 76

एवं विष्णोर्वचः श्रुत्वा धरणी संहितव्रता ॥ प्रत्युवाच परं श्रेष्ठं लोकनाथं महौजसम्

Nghe như vậy lời của Viṣṇu, Dharaṇī—kiên định trong các hạnh nguyện—liền đáp lời Đấng Tối Thượng, Chúa tể thế gian, rực rỡ đại quang minh.

Verse 77

दर्पणं ते कथं देयं तन्ममाख्याहि माधव ॥ येन तुष्टो निजं रूपं पश्यसे चिन्तितः प्रभो

Hỡi Mādhava, xin hãy nói cho ta biết phải dâng chiếc gương ấy cho Ngài như thế nào; nhờ đó, khi Ngài hoan hỷ, hỡi Chúa tể, lúc được quán niệm, Ngài sẽ hiển lộ chính thánh dung của Ngài.

Verse 78

धरण्यास्तद्वचः श्रुत्वा वराहः पुनरब्रवीत् ॥ शृणु मे दर्पणविधिं यथावद्देवि सुव्रते

Nghe lời ấy của Dharaṇī, Varāha lại nói: “Hỡi Nữ thần có hạnh nguyện thanh tịnh, hãy nghe từ Ta nghi thức về chiếc gương, đúng như điều phải làm.”

Verse 79

नमो नारायणेत्युक्त्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत् ।

Sau khi xưng tụng “Nam mô Nārāyaṇa”, rồi hãy tụng đọc thần chú này.

Verse 80

य एतेन विधानॆन मम कर्मपरायणः ॥ करोति मम कर्माणि तारितं कुलसप्तकम् ।

Ai chuyên tâm vào các bổn phận do Ta quy định và cử hành các nghi lễ của Ta theo đúng pháp thức này—thì dòng tộc của người ấy đến bảy đời được nói là được đưa qua bờ (đến an ổn/giải thoát).

Verse 81

एतेन मन्त्रेण वै भूमे उपचारस्तु ईदृशः॥ हृष्टतुष्टेन कर्तव्यॊ यदीच्छेत्परमां गतिम् ।

Hỡi Bhūmi, với thần chú này, phép thức phụng sự nghi lễ (upacāra) đúng đắn là như sau: nếu cầu đạt cảnh giới tối thượng, hãy thực hành với tâm hoan hỷ và mãn nguyện.

Verse 82

मन्त्रः— नाहं शस्त्रं देवदेव स्मृशामि परापवादं न च देव ब्रवीमि ॥ कर्म करोमि संसारमोक्षणं त्वया चोक्तमेव वराहसंस्थान ।

Thần chú: “Ôi Đấng Thần của chư thần, con không cầm vũ khí; và bạch Chúa tể, con cũng không nói lời phỉ báng người khác. Con thực hành việc làm đưa đến giải thoát khỏi saṃsāra—đúng như Ngài đã chỉ dạy, hỡi Đấng mang hình Varāha.”

Verse 83

मन्त्रः— अहं हि वैश्यो भवन्तमुपागतः प्रमुच्य कर्माणि च वैश्ययोगम् ॥ दीक्षा च लब्धा भगवत्प्रसादात्प्रसीदतां मे भवबन्धमोक्षणम् ।

Thần chú: “Quả thật con là một Vaiśya đã đến gần Ngài, từ bỏ các hành vi và những ràng buộc nghề nghiệp của thân phận Vaiśya. Và nhờ ân sủng của Bhagavān, con đã được thọ dīkṣā; xin ban cho con sự giải thoát khỏi dây trói của bhava (sự hiện hữu luân hồi).”

Verse 84

भक्ष्याभक्ष्यं ततस्त्यक्त्वा त्यक्त्वा वै शूद्रकर्म च ॥ एवं वदेत् ततो देवं शूद्रो दीक्षाभिकाङ्क्षिणम् ।

Bấy giờ, sau khi từ bỏ cả điều được phép và điều bị cấm trong việc thọ dụng, lại từ bỏ cả các công việc thuộc phận sự Śūdra, người Śūdra mong cầu dīkṣā (lễ thọ giới) nên tiếp đó bạch với Thần linh theo cách này.

Verse 85

धरोवाच ॥ श्रुता दीक्षा यथान्यायं चातुर्वर्ण्यस्य केशव ॥ दीक्षितैः किं नु कर्तव्यं तव कर्मपरायणैः ।

Dhara (Đất Mẹ) thưa: “Bạch Keśava, nghi lễ dīkṣā đúng theo quy tắc cho bốn varṇa đã được nghe rồi. Vậy những người đã thọ dīkṣā—những ai chuyên tâm vào các hành nghiệp do Ngài quy định—thì phải làm gì?”

Verse 86

एषा गणान्तिका नाम दीक्षा अङ्गबीजनिःसृता ॥ एतद्गुह्यां महाभागे मम चिन्तां विचिन्तयेत् ।

Lễ dīkṣā này được gọi là ‘Gaṇāntikā’, phát khởi từ các bīja-akṣara (âm tiết hạt giống) của những chi phần thần thánh. Hỡi bậc hữu phúc, hãy suy niệm cẩn trọng về giáo huấn bí mật này—lời chỉ dạy đã được ta cân nhắc kỹ.

Verse 87

ततः शिष्यॊ गुरुश्चैव दीक्षितः शुचिरुत्तमः ॥ नमो नारायणेत्युक्त्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत् ।

Khi ấy, người đệ tử và cả vị guru nữa, sau khi đã thọ dīkṣā và trở nên thanh tịnh tối thượng, nói “Namo Nārāyaṇa” rồi tụng đọc thần chú này.

Verse 88

अञ्जनं कङ्कतीं चैव शीघ्रमेव प्रसादयेत् ॥ ततो जानुस्थितो भूत्वा मम कर्मपरायणः ।

Hãy mau chóng chuẩn bị/sắp đặt añjana và kaṅkatī; rồi, trong tư thế quỳ gối, hãy luôn chuyên tâm vào các hành nghiệp do Ta quy định.

Verse 89

उत्तमाष्टाधिकशतं पञ्चाशत्तुर्यमध्यमाः ॥ तदर्धं स्यात्कनिष्ठापि परिमाणेन सुन्दरी ॥

Mức cao nhất là một trăm lẻ tám; mức trung là năm mươi và ba phần tư. Hỡi người đẹp, mức thấp nhất là một nửa của mức ấy, theo lượng đo đã định.

Verse 90

मन्त्रः— श्रुतिर्भागवती श्रेष्ठा श्रुती अग्निद्विजश्च तव मुखं नासेऽश्विनौ नयने चन्द्रसूर्यौ मुखं च चन्द्र इव गात्राणि जगत्प्रधानानीमं च दर्पणं पश्य पश्य रूपम् ।

Chân ngôn: Thánh khải Bhāgavata là tối thượng. Hai tai là Agni và bậc lưỡng sinh; nơi mũi là đôi Aśvin; nơi mắt là Trăng và Mặt Trời; và gương mặt như vầng Trăng. Các chi thể là những yếu tố chủ yếu của thế giới. Hãy nhìn, hãy nhìn vào tấm gương này—chiêm ngưỡng hình tướng.

Verse 91

ममैव शरणं गत्वा इमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥ मन्त्रः— शूद्रोऽहं शूद्रकर्माणि मुक्त्वाऽभक्ष्यं च सर्वशः ॥

Chỉ nương tựa nơi Ta mà tụng chân ngôn này: “Ta là một Śūdra; đã từ bỏ các việc làm của Śūdra, và hoàn toàn lìa bỏ mọi thứ bị cấm ăn…”

Verse 92

धरण्युवाच ॥ स्नानोपकल्पनान्तेषु किं कर्तव्यं नु माधव ॥ प्रसाधनविधिं चैव केन मन्त्रेण कल्पयेत् ॥

Pṛthivī thưa: “Hỡi Mādhava, khi việc chuẩn bị tắm gội đã xong thì cần làm gì? Và phải dùng chân ngôn nào để sắp đặt nghi thức trang sức và tẩy tịnh?”