Adhyaya 119: Ritual Regulations on Permissible Foods for Offering and Consumption

Verse 1

अथ भोज्यनियमविधिः ॥ धरण्युवाच ॥ एवं कर्मविधिं श्रुत्वा सर्वसंसारमोक्षणम् ॥ प्रसन्नवदनं देवं पुनर्वाक्यमुवाच ह ॥

Nay nói về nghi thức quy định đối với vật thực (lễ phẩm). Pṛthivī thưa: Sau khi nghe pháp thức hành lễ này—được nói là đem lại giải thoát khỏi toàn bộ vòng luân hồi—nàng lại cất lời với vị Thần có dung nhan an tịnh.

Verse 2

एवं महौजसं कर्म तव मार्गानुसारतः ॥ त्वत्तस्तु प्रापणविधिस्तव प्रीत्या मया श्रुतः ॥

Như vậy, theo con đường do Ngài chỉ dạy, con đã được nghe nghi lễ đầy đại oai lực này; và hơn nữa, từ chính Ngài, vì muốn làm đẹp lòng Ngài, con cũng đã được nghe phép thức ‘prāpaṇa’.

Verse 3

केन द्रव्येण संयुक्तं तन्ममाचक्ष्व माधव ॥ वसुधाया वचः श्रुत्वा वराहः प्रीतमानसः ॥

“Nên phối hợp với vật chất nào? Xin hãy chỉ dạy cho con, hỡi Mādhava.” Nghe lời của Vasudhā (Đất Mẹ), Varāha hoan hỷ trong tâm.

Verse 4

उवाच धर्मसंयुक्तं धर्मज्ञो वाक्यकोविदः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ येन मन्त्रेण संयुक्तो मम प्रापणकं नयेत् ॥

Ngài nói những lời gắn liền với dharma—bậc thông hiểu dharma và thiện xảo ngôn từ. Śrī Varāha phán: “Kết hợp với thần chú nào thì nên cử hành prāpaṇaka của Ta?”

Verse 5

सप्त व्रीहींस्ततो गृह्य पयसासह संयुतम् ॥ परमं तस्य शाकानि मधूकोदुम्बरं तथा ॥

(Varāha chỉ dạy:) ‘Rồi lấy bảy phần gạo, hòa cùng sữa—kèm theo các loại rau quả thượng hạng cho món ấy—và cũng thêm madhūka cùng udumbara.’

Verse 6

एते चान्ये च बहवः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ कर्मण्याश्च त एतेषां ये मया परिकीर्तिताः ॥

‘Những thứ này và còn nhiều thứ khác—hàng trăm, thậm chí hàng nghìn—đều thích hợp cho việc hành lễ; trong đó có những thứ đã được ta liệt kê.’

Verse 7

व्रीहीणां च प्रवक्ष्यामि उपयोग्यानि माधवि ॥ एकाग्रं मानसं कृत्वा प्रापणं शृणु सुन्दरि ॥

‘Này Mādhavī, ta cũng sẽ nói về các loại gạo thích hợp. Hãy làm tâm ý nhất điểm; nghe đây, hỡi người đẹp, về prāpaṇa (nghi thức).’

Verse 8

धर्मचिल्लिकशाकं च सुगन्धं रक्तमालिकौ ॥ दीर्घशालिमहाशाली वरकुङ्कुममाक्षिकौ ॥

‘(Gồm) rau dharma-cillikā, và các giống mang tên Sugandha, Rakta-mālikā; cùng Dīrgha-śālī, Mahā-śālī; và các giống mang tên Vara-kuṅkuma, Ākṣika.’

Verse 9

आमोदा शिवसुन्दर्यौ शिरीकाकुलशालिकाः ॥ विविधं यावकान्नं च ज्ञेयान्येतानि कर्मणि ॥

‘(Cũng có) Āmodā và Śiva-sundarī, cùng các giống Śirīkākula-śālikā; và các món chế biến đa dạng từ hạt yāvaka—tất cả đều cần được nhận biết là có thể dùng trong nghi lễ.’

Verse 10

श्यामाकमिति चोक्तानि कर्माण्यानि वसुन्धरे ॥ कर्माण्यानि च शाकानि विजानीहि वसुन्धरे ॥

Hỡi Vasundharā, ‘Śyāmāka’ (một loại kê) cùng các vật phẩm khác được tuyên nói là thích hợp cho việc hành lễ. Hỡi Vasundharā, hãy biết thêm những loại rau nào cũng xứng hợp cho các nghi hành ấy.

Verse 11

एतानि प्रतिगृह्णामि यच्च भागवतं प्रियम् ॥ मार्गमांसं वरं छागं शासं समनुयुज्यते ॥

Những vật ấy Ta chấp nhận—cùng với bất cứ điều gì được người bhāgavata (kẻ sùng kính) yêu quý. Trong các loại thịt, thịt nai (mārga-māṁsa) được xem là thượng hạng; thịt dê được tán dương và nói rằng được dùng đúng theo nghi thức đã định.

Verse 12

एतानि प्रापणे दद्यान्मम चैतत्प्रियावहम् ॥ युञ्जानो वितते यज्ञे ब्राह्मणे वेदपारगे ॥

Vào lúc phân phát, nên đem những vật ấy mà bố thí; điều này đem lại điều đẹp lòng đối với Ta. Khi tế lễ (yajña) được triển khai đúng pháp, nên dùng (các phẩm vật ấy) cho vị Brāhmaṇa tinh thông Veda.

Verse 13

भागो ममास्ति तत्रापि पशूनां छागलस्य च ॥ माहिषं वर्जयेन्मह्यं क्षीरं दधि घृतं ततः ॥

Ở đó cũng có phần của Ta—trong các lễ vật động vật, đặc biệt là phần của dê. Vì Ta, hãy tránh dùng trâu; thay vào đó hãy dâng sữa, sữa chua (dadhi) và ghee (bơ tinh luyện).

Verse 14

वर्जयेत्तत्र मांसानि यजुषा वैष्णवोऽश्नुते ॥ परं पायसमपि वर्ज्यानि तन्मांसं चेतकः खुरे ॥

Trong bối cảnh ấy, nên tránh các loại thịt; người Vaiṣṇava chỉ thọ thực cùng các công thức Yajus, tức theo nghi lễ được chế định. Ngay cả payasa (cơm sữa ngọt) thượng hảo cũng phải tránh nếu có liên hệ với thứ thịt ấy—đó là lời chỉ dạy trong đoạn này.

Verse 15

पक्षिणां च प्रवक्ष्यामि ये प्रयोज्या वसुन्धरे ॥ ये चैव मम क्षेत्रेषु उपयुज्यन्ति नित्यशः ॥

Hỡi Vasundharā, Ta cũng sẽ nói rõ những loài chim nào nên được dùng trên cõi đất—chính là những loài vẫn thường được sử dụng hằng ngày trong các thánh địa của Ta.

Verse 16

लावकं वार्त्तिकं चैव प्रशस्तं च कपिञ्जलम् ॥ एते चान्ये च बहवः शतशोऽथ सहस्रशः ॥

Loài lāvaka, vārttika, và kapiñjala được ca ngợi—cùng với nhiều loài khác nữa, không chỉ hàng trăm mà đến hàng nghìn (đều được kể là thích hợp).

Verse 17

मम कर्मणि योग्याः ये ते मया परिकीर्तिताः ॥ यस्त्वेतत्तु विजानीयात्कर्मकर्ता तथैव च ॥

Những loài thích hợp cho nghi lễ của Ta, Ta đã nêu rõ và liệt kê rồi. Ai hiểu điều này, người ấy thật sự là bậc hành lễ đúng pháp.

Verse 18

नापराध्नोति स नरो मम चोक्तं वचः प्रियॆ ॥ ते च भोज्याश्च माङ्गल्या मम भक्तसुखावहाः ॥

Hỡi người yêu dấu, kẻ hành động theo lời Ta đã nói thì không phạm lỗi. Và những vật ấy dùng làm thực phẩm được, lại cát tường, đem an lạc cho các bhakta của Ta.

Verse 19

कर्मण्या मुद्गमाषा वै तिलकङ्गुकुलित्थकाः ॥ गवेदुकं महामोहं मकुष्ठमथवाहिजाम् ॥

Dùng cho nghi lễ là mudga và māṣa; mè (vừng), kaṅgu và kulīttha; gaveduka; mahāmoha; makuṣṭha; và cả loại hạt/ngũ cốc gọi là vāhijā.

Verse 20

ततो यष्टव्यमेवं हि य इच्छेत् सिद्धिमुत्तमाम् ॥ य एतेन विधानेन यजिष्यति वसुन्धरे

Vì vậy, ai mong cầu thành tựu tối thượng thì nên cử hành tế lễ đúng theo nghi thức này; hỡi Vasundharā (Đất Mẹ), bất cứ ai phụng thờ theo pháp thức đã định.