Home›Vamana Purana›Adh. 14›Shloka 48
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 48

Rules of Purity (Shauca) — Rules of Purity (Śauca), Permissible Foods, and the Duties of the Householder and Forest-Dweller

Devanagari script

नन्दासु नाभ्यङ्गमुपाचरेत क्षौरं च रिक्तासु जयासु मांसम् पूर्णासु योषित्परिवर्जयेत भद्रासु सर्वाणि समाचरेत

Transliteration

nandāsu nābhyaṅgamupācareta kṣauraṃ ca riktāsu jayāsu māṃsam pūrṇāsu yoṣitparivarjayeta bhadrāsu sarvāṇi samācareta

Translation

Vào các tithi Nandā, không nên xoa bóp bằng dầu. Vào các tithi Riktā, nên tránh việc cạo (tóc/râu). Vào các tithi Jayā, nên kiêng thịt. Vào các tithi Pūrṇā, nên tránh nữ sắc (hành dục). Còn vào các tithi Bhadrā, có thể thực hành tất cả những việc ấy.

Word by Word
नन्दासुon Nandā (days)
नन्दासु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootनन्दा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; अधिकरण: 'on Nandā (tithis/days)'; contextual ritual term
नnot
न:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
अभ्यङ्गम्oil-massage/anointing
अभ्यङ्गम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअभि-अञ्ज् (धातु) + घञ् → अभ्यङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; object of उपाचरेत
उपाचरेतshould perform
उपाचरेत:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootउप-आ-चर् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; 'should practice/perform'
क्षौरम्shaving
क्षौरम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootक्षौर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; 'shaving' (object, understood verb: avoid/perform depending on context)
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
रिक्तासुon Riktā (days)
रिक्तासु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootरिक्ता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; 'on Riktā (days)'
जयासुon Jayā (days)
जयासु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootजया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; 'on Jayā (days)'
मांसम्meat
मांसम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमांस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; object (to be avoided/consumed per rule)
पूर्णासुon Pūrṇā (days)
पूर्णासु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootपूर्णा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; 'on Pūrṇā (days)'
योषित्woman
योषित्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootयोषित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; object of परिवर्जयेत; generic 'woman' (as per ritual restriction)
परिवर्जयेतshould avoid
परिवर्जयेत:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootपरि-√वृज्/वर्ज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; 'should avoid'
भद्रासुon Bhadrā (days)
भद्रासु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootभद्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; 'on Bhadrā (days)'
सर्वाणिall (things/acts)
सर्वाणि:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; object of समाचरेत; 'all (acts)'
समाचरेतshould perform
समाचरेत:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootसम्-आ-चर् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; 'should practice/perform'
Speakers
Not stated in the provided excerpt (often framed as Pulastya → Nārada in the Vāmana Purāṇabut unspecified here)
Key Themes
Vrata/RitualsTithi-based observancesAuspicious timing (muhūrta/tithi-śuddhi)Self-restraint
Verse Rasa (Emotional Flavour)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

The verse ties everyday acts to ritual time-discipline: by regulating pleasure, grooming, and diet according to tithi-qualities, one cultivates mindfulness and subordinates impulse to dharmic order.

This is again ancillary material: vrata/ācāra guidance rather than sarga/pratisarga or dynastic narration. It reflects the Purāṇic role as a practical dharma handbook.

The tithi-classes encode a sacral calendar where ‘full/empty/auspicious’ time qualities shape conduct; abstentions symbolize conserving ojas and aligning personal life with cosmic rhythm (ṛta).

←Previous Verse
Next Verse→