Vamana Purana — Ritadhvaja Aids Galava, Shloka 3
Ritadhvaja’s Aid to Galava and Andhaka’s Infatuation with Gauri
पुलस्त्य उवाच आसीन्नृपो रघुकुले रिपुजिन्महर्षे तस्यात्मजो गुमगणैकनिर्धिर्महात्मा सूरो ऽसैन्यदमनो बलवान् सुहृत्सु विप्रान्धदीनकृपणेषु समानभावः // वम्प्_33.2 ऋतध्वजो नाम महान् महीयान् स गालवार्थे तुरगाधिपूढः पातालकेतुं निजघान पृष्ठे बाणेन चन्द्रार्धनिभेन वेगात्
pulastya uvāca āsīnnṛpo raghukule ripujinmaharṣe tasyātmajo gumagaṇaikanirdhirmahātmā sūro 'sainyadamano balavān suhṛtsu viprāndhadīnakṛpaṇeṣu samānabhāvaḥ // VamP_33.2 ṛtadhvajo nāma mahān mahīyān sa gālavārthe turagādhipūḍhaḥ pātālaketuṃ nijaghāna pṛṣṭhe bāṇena candrārdhanibhena vegāt
Pulastya thưa: “Bạch đại hiền, trong dòng Raghu từng có một vị vua, bậc chinh phục kẻ thù. Con trai của vua ấy là bậc đại nhân, như biển cả của vô lượng đức hạnh—dũng mãnh, có thể chế phục địch thủ dù không cần quân đội, sức lực sung mãn, và giữ tâm bình đẳng đối với bạn hữu, các Bà-la-môn, cũng như người mù, kẻ nghèo, và người khốn cùng. Bậc xuất chúng và lẫy lừng ấy tên là Ṛtadhvaja. Vì một việc liên hệ đến Gālava, sau khi cưỡi tuấn mã, ngài từ phía sau đã hạ Pātālaketu bằng một mũi tên lao nhanh, tựa như nửa vầng trăng.”
{ "primaryRasa": "vira", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
The epithet signals a heroic-ethical ideal: the king’s personal valor and strategic capacity are so great that he can neutralize threats without relying on mass violence. In Purāṇic style, it also elevates him as a dhārmic protector suited to assist sages like Gālava.
Ṛta denotes cosmic order/truth (a Vedic concept). ‘Ṛtadhvaja’ (‘banner of ṛta’) frames the king as one whose sovereignty is aligned with truth and right order—an important Purāṇic marker of legitimate rule.
Here it is a proper name of a daitya/hostile figure. The element ‘Pātāla’ evokes the netherworld, but the verse narrates a combat event rather than a pilgrimage geography; no tīrtha is identified in this line.