Verse 16

Ishavasya

Sanskrit (Devanagari)

पूषन्नेकर्षे यम सूर्य प्राजापत्य व्यूह रश्मीन् समूह। तेजो यत्ते रूपं कल्याणतमं तत्ते पश्यामि। योऽसावसौ पुरुषः सोऽहमस्मि॥१६॥

Padapatha (Word Split)

पूषन् । एकर्षे । यम । सूर्य । प्राजापत्य । व्यूह । रश्मीन् । समूह । तेजः । यत् । ते । रूपम् । कल्याणतमम् । तत् । ते । पश्यामि । यः । असौ । असौ । पुरुषः । सः । अहम् । अस्मि ।

IAST Transliteration

pūṣann ekarṣe yama sūrya prājāpatya vyūha raśmīn samūha | tejo yat te rūpaṃ kalyāṇatamaṃ tat te paśyāmi | yo ’sāv asau puruṣaḥ so ’ham asmi ||16||

Translation

Hỡi Pūṣan, bậc thấy biết duy nhất; hỡi Yama; hỡi Sūrya, con của Prajāpati—xin thu nhiếp, rút lại các tia sáng của Ngài. Xin cho con được chiêm ngưỡng hình tướng rực sáng tối cát tường của Ngài. Đấng Purusha ở đó (trong quang cầu mặt trời), chính Đấng ấy là Ta.

Academic Translation

O Pūṣan, sole seer; O Yama; O Sūrya, offspring of Prajāpati—draw together, withdraw your rays. That form of yours which is most auspicious—your radiance—may I behold. That Person who is there (within the solar orb), that Person am I.

Verse Context

• Ātman–Brahman identity; removal of the ‘golden’ veil (avidyā) obscuring Truth
• Mahavakya: Directly resonates with ‘ahaṃ brahmāsmi’ (Bṛhadāraṇyaka 1.4.10) and ‘tat tvam asi’ (Chāndogya 6.8.7) via explicit identity statement ‘so ’ham asmi’.
• Yajur
• Śukla (Vājasaneyī) Yajurveda; Mādhyandina/Kāṇva recensions (Īśā occurs as Vājasaneyī Saṃhitā 40) Shakha
• Chandas: Prose (Yajurvedic mantra style; not strictly metrical)