Adhyaya 44
Chương 44 là phần chỉ dạy mang tính giáo lý–nghi lễ do đấng Īśvara truyền dạy, nêu rõ lộ trình thờ phụng theo thứ tự. Sau khi kính lễ Ādityeśa, hành giả tiến đến Someshvara và cử hành nghi thức thờ phượng trang nghiêm, đặc biệt chú trọng năm chi phần của lòng sùng kính (pañcāṅga bhakti). Bản văn nhấn mạnh sự cung kính bằng thân hành: phủ phục đủ tám chi (sāṣṭāṅga praṇipāta), đi nhiễu quanh (pradakṣiṇā), và chiêm bái nhiều lần với tâm quán niệm (punar-punaḥ darśana). Một điểm giáo lý then chốt là liṅga của Someshvara dung hợp nguyên lý mặt trời và mặt trăng (sūrya–candra), khiến nghi lễ mang sắc thái agnīṣoma, như sự hoàn tất ý nghĩa tế tự bằng việc thờ phụng tại đền thánh. Từ Someshvara, hành trình tiếp tục đến Umādevī ở gần đó, rồi hướng đến một điểm thánh khác là Daityasūdana, cho thấy một vòng tuyến linh thiêng liên kết trong Prabhāsa-kṣetra. Cuối chương có lời kết xác nhận đây là adhyāya thứ 44 của phần Someshvara-māhātmya trong Prabhāsakṣetramāhātmya thuộc Prabhāsa Khaṇḍa.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । आदित्येशं समभ्यर्च्य पुनः सोमेश्वरं व्रजेत् । तं संपूज्य विधानेन पंचांगेन विशेषतः
Đức Íśvara phán: Sau khi thành kính phụng thờ Ādityeśa đúng nghi quỹ, rồi hãy đến Someśvara. Tôn thờ Ngài trọn vẹn theo pháp thức đã định, đặc biệt bằng phương pháp năm phần.
Verse 2
दृष्ट्वा सोमेश्वरं चैव साष्टांगं प्रणिपत्य च । प्रदक्षिणादिकं कुर्यात्संपश्येच्च पुनःपुनः
Khi đã chiêm bái Someśvara, hãy phủ phục theo lễ bát chi (sāṣṭāṅga) mà đảnh lễ. Rồi thực hành nhiễu quanh và các nghi thức khác, và lại chiêm ngưỡng Ngài hết lần này đến lần khác.
Verse 3
सूर्याचन्द्रमसोर्लिंगं त्रिःकृत्वा प्रयतः शुचिः । अग्नीषोमात्मकं कर्म तेन सर्वं कृतं भवेत्
Người thanh tịnh và tự chế nên cử hành nghi lễ đối với liṅga của Mặt Trời và Mặt Trăng ba lần. Vì hành trì ấy mang bản tính của Agni và Soma, nên nhờ đó toàn bộ bổn phận tôn giáo được xem là đã viên thành.
Verse 4
उमादेवीं ततो गच्छेत्सोमेश्वरसमीपतः । द्वितीयां तु ततो गच्छेद्दैत्यसूदनसन्निधौ
Rồi hãy đến đền thờ Umādevī gần Someśvara; sau đó, hãy đến thánh địa thứ hai, nơi hiện diện của Daityasūdana.
Verse 44
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रमासक्षेत्रमाहात्म्ये सोमेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुश्चत्वारिंशोऽध्यायः
Như vậy kết thúc chương bốn mươi bốn, mang tên “Sự mô tả về đại uy lực của Someśvara”, thuộc phần thứ nhất của Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, trong quyển thứ bảy là Prabhāsa Khaṇḍa, của Skanda Mahāpurāṇa tôn kính, trong bộ Saṃhitā gồm tám mươi mốt nghìn câu kệ.