Adhyaya 276
Chương này thuật lời dạy của Īśvara đối với Devī, chỉ bày cuộc hành hương hướng về Ṛṣi-tīrtha và một kṣetra tối thượng gắn với bờ sông Devikā. Kinh văn vẽ nên bức tranh sinh thái–vũ trụ tráng lệ về rừng siddha Mahāsiddhivana: cây hoa trái muôn loài, tiếng chim, thú rừng, hang động và núi non; rồi mở rộng thành hội chúng đa loài, đa giới gồm devas, asuras, siddhas, yakṣas, gandharvas, nāgas và apsarases. Tất cả cùng thực hành sùng kính: tán thán, vũ điệu, âm nhạc, mưa hoa, thiền định và những cử chỉ hoan hỷ, khiến nơi ấy thành một cảnh quan nghi lễ linh thiêng. Sau đó Īśvara xác lập trú xứ thần linh thường hằng mang danh “Umāpatīśvara”, tuyên bố Ngài hiện diện liên tục qua các yuga, kalpa và manvantara, và đặc biệt gắn bó với bờ cát cát tường của Devikā. Chương cũng định thời nghi lễ: làm śrāddha vào ngày amāvāsyā (trăng non) trong tháng Puṣya; phalāśruti khẳng định công đức cúng dường không hoại và chỉ cần darśana cũng có thể trừ diệt trọng tội, kể cả “một nghìn brahmahatyā”. Lại khuyên bố thí bò, đất, vàng, y phục; tôn vinh người cử hành lễ tổ tiên tại đây là bậc có phước đức thù thắng. Cuối cùng giải thích danh xưng “Devikā”: vì chư thiên tụ hội tắm gội, nên dòng sông được gọi là “pāpa-nāśinī” — đấng tiêu trừ tội lỗi.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि ऋषितीर्थस्य सन्निधौ । कामिकं हि परं क्षेत्रं देविकानाम नामतः
Đức Īśvara phán: Bấy giờ, hỡi Đại Nữ Thần, nên đến gần Ṛṣi-tīrtha (Thánh thủy của các hiền sĩ). Tại đó có một thánh địa tối thượng tên Kāmika, được biết với danh xưng Devikā.
Verse 2
महासिद्धिवनं तत्र ऋषिसिद्धसमावृतम् । नानाद्रुमलताकीर्णं पर्वतैरुपशोभितम्
Tại đó có “Khu Rừng Đại Thành Tựu”, tràn đầy các hiền sĩ và bậc siddha. Rừng dày đặc muôn loài cây và dây leo, lại được núi non bốn bề tô điểm rực rỡ.
Verse 3
चंपकैर्बकुलैर्दिव्यैरशोकैः स्तबकैः परैः । पुन्नागैः किंकिरातैश्च सुगन्धैर्नागकेसरैः
Nơi ấy rạng rỡ với cây campaka và bakula linh diệu; với aśoka huy hoàng và những chùm hoa tuyệt mỹ. Lại có punnāga và kiṃkirāta, cùng nāgakesara thơm ngát nữa.
Verse 4
मल्लिकोत्पलपुष्पैश्च पाटलापारिजातकैः । चूतचंपकपित्थैश्च श्रीफलैः पनसैस्तथा
Nơi ấy được điểm trang bằng hoa nhài và hoa sen; bằng pāṭalā và pārijāta. Lại có xoài, campaka, cây mộc qua rừng (wood-apple), cùng dừa và mít nữa.
Verse 5
खर्जूरैर्बदरैश्चान्यैर्मातुलिंगैः सदाडिमैः । जंबीरैश्चैव दिव्यैश्च नारंगैरुप शोभितम्
Nơi ấy lại càng tươi đẹp với chà là và táo ta (jujube), với citron và lựu luôn hiện hữu; với jambīra tuyệt diệu và cả cam nữa.
Verse 6
शिखिभिः कोकिलाभिश्च गीयमानं तु षट्पदैः । मृगैरृक्षैर्वराहैश्च सिंहैर्व्याघ्रैस्तथा परैः
Nơi ấy vang dội tiếng công và tiếng chim cu cu, lại như được ong hát lên. Cũng có nai, gấu, lợn rừng, sư tử, hổ và muôn loài khác cư ngụ.
Verse 7
श्वापदैर्विविधाकारैः कन्दरै र्गह्वरैस्तथा । सुरासुरगणैः सिद्धैर्यक्षगन्धर्वपन्नगैः
Nơi ấy có muông thú đủ dạng, lại có hang động và khe vực sâu. Các đoàn chư thiên và a-tu-la, các bậc siddha, cùng yakṣa, gandharva và nāga thường lui tới.
Verse 8
अप्सरोरगनागैश्च बहुभिस्तु समाकुलम् । केचित्स्तुवंति ईशं तु केचिन्नृत्यंति चाग्रतः
Chốn ấy đông nghịt các tiên nữ apsara, cùng loài rắn và nāga. Có kẻ tán dương Đấng Chúa Tể, có kẻ múa trước Ngài.
Verse 9
पुष्पैर्वृष्टिं तु मुञ्चंति मुखवाद्यानि चापरे । हसंति चापरे हृष्टा गर्जंति च तथापरे
Có kẻ rải xuống mưa hoa; kẻ khác thổi các nhạc khí bằng miệng. Có người cười vang trong hoan hỷ, lại có người gầm lên dữ dội.
Verse 10
ऊर्द्ध्वबाहवस्तथा चान्ये अन्ये ध्यायंति तद्गताः । तस्मिन्स्थानं महादेवि देविकायास्तटे शुभे
Có người đứng giơ cao hai tay; có người khác, tâm hòa vào Ngài, nhập định quán niệm. Ngay tại nơi ấy, ôi Đại Nữ Thần, trên bờ cát lành của sông Devikā…
Verse 11
उमापतीश्वरो नाम तत्राहं संस्थितः सदा । युगेयुगे सदा पूर्णे कल्पे मन्वन्तरे तथा
Tại nơi ấy, Ta hằng an trụ với danh xưng Umāpatīśvara. Trong mọi yuga, trong mọi kalpa viên mãn, và trong mọi manvantara nữa, Ta vẫn ở đó.
Verse 12
न त्यजामि सदा देवि देविकायास्तटं शुभम् । दुर्ल्लभं सर्वलोकेऽस्मिन्पवित्रं सुप्रियं हि मे
Này Nữ Thần, Ta chẳng bao giờ rời bỏ bờ cát cát tường của sông Devikā. Hiếm có trong mọi cõi, nơi ấy thanh tịnh và vô cùng yêu dấu đối với Ta.
Verse 13
त्वया सह स्थितश्चाहं तस्मि न्स्थाने वरानने । उमया युक्तदेहत्वात्तेन ख्यातं उमापतिः
Này người đẹp, tại nơi ấy Ta ở cùng nàng. Vì thân Ta hợp nhất với Umā, nên tại đó Ta được tôn xưng là “Umāpati”.
Verse 14
पुष्यमासे त्वमावस्यां दद्याच्छ्राद्धं समाहितः । न पश्यामि क्षयं तस्य तस्मिन्दत्तस्य पार्वति
Vào ngày sóc (amāvasyā) của tháng Puṣya, người ta nên nhất tâm cúng lễ śrāddha. Này Pārvatī, Ta không thấy công đức của vật cúng nơi ấy bị suy giảm chút nào.
Verse 15
ब्रह्महत्यासहस्रं तु तस्य दर्शनतो व्रजेत् । गोभूहिरण्यवासांसि तत्र दद्याद्विचक्षणः
Chỉ nhờ được darśana (chiêm bái) mà cả ngàn tội brahmahatyā cũng tiêu tan. Tại đó, người trí nên bố thí: bò, đất đai, vàng và y phục.
Verse 16
स एकः परमः पुत्रो यो गत्वा तत्र सुन्दरि । ददेच्छ्राद्धं पितॄणां च तस्यांतो नैव विद्यते
Hỡi người đẹp, chỉ người con tối thượng là kẻ đến nơi ấy và dâng lễ śrāddha cho các Pitṛ (tổ tiên); công đức ấy tuyệt nhiên không có cùng tận.
Verse 17
देवैः सर्वैः समाहूता स्नानार्थं सा सरिद्वरा । देविकेति समाख्याता तेन सा पापनाशिनी
Được tất cả chư thiên triệu thỉnh vì việc tắm gội, dòng sông thù thắng ấy được gọi là “Devikā”; bởi vậy nàng là đấng tiêu trừ tội lỗi.
Verse 276
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये देविकायामुमापतिमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्सप्तत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
Như vậy kết thúc trong Śrī Skanda Mahāpurāṇa—bộ Saṃhitā gồm tám mươi mốt nghìn câu kệ—ở phần thứ bảy là Prabhāsa Khaṇḍa, trong mục thứ nhất gọi là Māhātmya của thánh địa Prabhāsa—chương mang nhan đề “Mô tả sự vĩ đại của Umāpati tại Devikā”, tức Chương 276.