Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 31

Devanagari script

प्रत्यहं हुतं भोक्तारं तर्पयेत्सुसमाहितः । प्रत्यहं षड्रसं देयं भोजनं च द्विजातये

Transliteration

pratyahaṃ hutaṃ bhoktāraṃ tarpayetsusamāhitaḥ | pratyahaṃ ṣaḍrasaṃ deyaṃ bhojanaṃ ca dvijātaye

Translation

Mỗi ngày, với tâm chuyên nhất, hãy làm lễ dâng cúng để làm thỏa mãn đấng thọ hưởng tế lễ; và mỗi ngày hãy bố thí bữa ăn đủ sáu vị, cùng thức ăn cho bậc nhị sinh (brāhmaṇa).

Word by Word

• प्रत्यहम्: every day
• प्रत्यहम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति + अहन् (अव्ययीभाव-समास)
• Form: अव्यय—अव्ययीभावसमास (कालवाचक अव्यय)

• हुतम्: an offering (homa)
• हुतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हु (धातु)
• Form: कृदन्त—क्त (भूतकर्मणि), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘हुतं’ = हवन/आहुति (offering)

• भोक्तारम्: the eater/recipient (guest)
• भोक्तारम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भुज् (धातु) → भोक्तृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• तर्पयेत्: should satisfy/propitiate
• तर्पयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: तृप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• सु-समाहितः: well-composed/attentive
• सु-समाहितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + समाहित (कृदन्त)
• Form: कृदन्त—क्त (सम्+आ+धा), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृविशेषण

• प्रत्यहम्: every day
• प्रत्यहम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति + अहन् (अव्ययीभाव-समास)
• Form: अव्यय—अव्ययीभावसमास (कालवाचक)

• षड्रसम्: the six tastes
• षड्रसम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: षट् (संख्या) + रस (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः—द्विगु (षड् रसाः)

• देयम्: should be given
• देयम्: Kriya (Obligation/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: दा (धातु)
• Form: कृदन्त—तव्यत्/यत् (gerundive; obligation), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (to be given)

• भोजनम्: food/meal
• भोजनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भोजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय—समुच्चय (conjunction)

• द्विजातये: to the twice-born (Brahmin)
• द्विजातये: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: द्विजाति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन; ‘द्विजाति’ = ब्राह्मणवर्गः (class of twice-born)

Speaker

Sūta (deduced: Prabhāsa Khaṇḍa māhātmya narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā-kṣetra (Gomatī-tīra context)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim household at Dvārakā maintains a small sacred fire; offerings are made with ladle while a brāhmaṇa guest is respectfully served a complete meal with six tastes on a leaf-plate; the sea-town’s temple towers appear beyond a courtyard.

Characters & Entities

• Homa/offerings
• Dvija (brāhmaṇa)
• Ṣaḍrasa (six tastes)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion is stabilized by daily discipline—offerings, mindful worship, and generous feeding of the worthy.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader passage remains within Dvārakā Māhātmya’s Gomati/Kārttika observances, though this verse focuses on daily niyamas.

What ritualistic prescription is mentioned?

Daily oblations (huta/homa) and daily feeding: a ṣaḍrasa meal and food-giving to a dvija.