Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 26

Devanagari script

तां दृष्ट्वा मनुजाः सर्वे वसिष्ठेन समन्विताम् । नमश्चक्रुर्महाभागां गच्छतो पश्चिमार्णवम्

Transliteration

tāṃ dṛṣṭvā manujāḥ sarve vasiṣṭhena samanvitām | namaścakrurmahābhāgāṃ gacchato paścimārṇavam

Translation

Thấy vị Nữ Thần rạng ngời ấy, được hiền thánh Vasiṣṭha tháp tùng, đang tiến về đại dương phương Tây, mọi người đều cúi đầu đảnh lễ Ngài.

Word by Word

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya (Gerundial action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (पूर्वकाल), ‘दृष्ट्वा’ = having seen

• मनुजाः: people; men
• मनुजाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मनुज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject-qualifier/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (मनुजाः)

• वसिष्ठेन: with/by Vasiṣṭha
• वसिष्ठेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वसिष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन

• समन्विताम्: accompanied (by)
• समन्विताम्: Karma (Object-qualifier/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सम्-अन्वि-इ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (ताम्)

• नमः: salutation
• नमः: Karma (Object of ‘did’ as act/कर्म)
• Type: Indeclinable
• Root: नमः (अव्यय/निपातवत्)
• Form: अव्यय (नमस्कारार्थक-निपातः), ‘नमः’ इत्युक्तौ दत्तिः

• चक्रुः: they did; they made
• चक्रुः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• महाभागाम्: most fortunate; illustrious
• महाभागाम्: Karma (Object-qualifier/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: महा + भाग (प्रातिपदिकौ)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारयः (महान् भागः यस्याः/महाभागा) विशेषणम् (ताम्)

• गच्छतः: of (her) going
• गच्छतः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त, षष्ठी (6th), एकवचन; ‘गच्छतः’ = of one who is going

• पश्चिमार्णवम्: the western ocean
• पश्चिमार्णवम्: Karma (Goal/object of motion/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पश्चिम + अर्णव (प्रातिपदिकौ)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारयः (पश्चिमः अर्णवः)

Speaker

Narrator within the Dvārakā Māhātmya (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gomatī (Dvārakā) toward Paścimārṇava

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: People line the path and riverbanks, hands folded, bowing as the radiant river-goddess proceeds westward with Vasiṣṭha; the ocean glints in the distance.

Characters & Entities

• Vasiṣṭha
• Western Ocean (Paścimārṇava)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Reverence to sacred rivers and sages is portrayed as natural dharma, acknowledging them as purifiers and benefactors.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The coastal sacred landscape of Dvārakā/Prabhāsa where the river approaches the western ocean, forming a tīrtha context.

What ritualistic prescription is mentioned?

The implied act is namaskāra (obeisance) to the sacred river; no detailed rite is specified.