Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 22

Devanagari script

शंखचक्रगदा हस्ताः कृष्णरूपा भवंति ते । उपोष्यैकादशीं शुद्धां दशमीसंगवर्जिताम्

Transliteration

śaṃkhacakragadā hastāḥ kṛṣṇarūpā bhavaṃti te | upoṣyaikādaśīṃ śuddhāṃ daśamīsaṃgavarjitām

Translation

Họ trở nên có hình tướng như đức Kṛṣṇa, tay cầm ốc tù và, đĩa luân và chùy—do đã giữ chay tịnh trong ngày Ekādaśī thanh khiết, không vướng chút ô nhiễm nào bởi sự dính mắc với ngày Daśamī (ngày trước).

Word by Word

• शङ्खचक्रगदाहस्ताः: having conch, discus, and mace in (their) hands
• शङ्खचक्रगदाहस्ताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शङ्ख-चक्र-गदा-हस्त (प्रातिपदिक; शङ्ख + चक्र + गदा + हस्त)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st case), बहुवचनम्; बहुव्रीहिः—शङ्खचक्रगदाः हस्तेषु यस्य/येषां ते

• कृष्णरूपाः: of Kṛṣṇa’s form
• कृष्णरूपाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृष्ण-रूप (प्रातिपदिक; कृष्ण + रूप)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st case), बहुवचनम्; कर्मधारयः—कृष्णं रूपं येषां ते

• भवन्ति: they become
• भवन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), बहुवचनम्; धातु: भू

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st case), बहुवचनम्; सर्वनाम

• उपोष्य: having fasted
• उपोष्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: उपवस् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), धातु: उपवस्; पूर्वक्रिया (having fasted)

• एकादशीम्: on Ekādaśī (the 11th lunar day)
• एकादशीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एकादशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया (2nd case), एकवचनम्; उपोष्य इत्यस्य कर्म (object of fasting)

• शुद्धाम्: pure
• शुद्धाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया (2nd case), एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying 'एकादशीम्')

• दशमीसङ्गवर्जिताम्: free from association with Daśamī (the 10th day)
• दशमीसङ्गवर्जिताम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दशमी-सङ्ग-वर्जित (प्रातिपदिक; दशमी + सङ्ग + वर्जित)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया (2nd case), एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying 'एकादशीम्'); वर्जित = क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle used adjectivally)

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā (Gomātī and Rukmiṇī-hrada context)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee emerging from sacred waters, radiant and transformed into a Kṛṣṇa-like form with śaṅkha, cakra, and gadā; behind, the Dvārakā temple and Kārtika lamps; a calendar-like motif indicating pure Ekādaśī.

Characters & Entities

• Kṛṣṇa
• Ekādaśī
• Śaṅkha
• Cakra
• Gadā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pure Ekādaśī fasting is exalted as a transformative Vaishnava practice leading to closeness with Kṛṣṇa (sārūpya).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Dvārakā Māhātmya context frames the vow; the verse emphasizes the vrata’s fruit rather than naming a single tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Fasting on a “śuddha” Ekādaśī, carefully avoiding Daśamī-saṅga (improper overlap/association with the prior lunar day).