Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

Devanagari script

द्वारकाचक्रतीर्थे ये निवसंति नरोत्तमाः । तेषां निवारिताः सर्वे यमेन यमकिंकराः

Transliteration

dvārakācakratīrthe ye nivasaṃti narottamāḥ | teṣāṃ nivāritāḥ sarve yamena yamakiṃkarāḥ

Translation

Đối với những bậc thiện nam tối thượng cư trú tại Cakratīrtha của Dvārakā, mọi sứ giả của Yama đều bị chính Yama ngăn lại, không được quấy nhiễu họ.

Word by Word

• द्वारकाचक्रतीर्थे: at the Dvārakā Cakra-tīrtha
• द्वारकाचक्रतीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: द्वारका-चक्र-तीर्थ (प्रातिपदिक; द्वारका + चक्र + तीर्थ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Locative (7th), Singular; समासः तत्पुरुषः (द्वारकायाः चक्रतीर्थम्)

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative (1st), Plural

• निवसन्ति: dwell
• निवसन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि-√वस् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन — Present Indicative, 3rd Person, Plural

• नरोत्तमाः: best of men
• नरोत्तमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर-उत्तम (प्रातिपदिक; नर + उत्तम)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative (1st), Plural; समासः कर्मधारयः (उत्तमाः नराः)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Genitive (6th), Plural

• निवारिताः: restrained, prevented
• निवारिताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नि-√वृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative (1st), Plural; क्त-प्रत्ययान्त (restrained/checked); विशेषणम् (यमकिंकराः)

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative (1st), Plural; विशेषणम् (यमकिंकराः)

• यमेन: by Yama
• यमेन: Karana (Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Instrumental (3rd), Singular

• यमकिंकराः: servants of Yama
• यमकिंकराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यम-किंकर (प्रातिपदिक; यम + किंकर)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative (1st), Plural; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (यमस्य किंकराः)

Speaker

Skanda (deduced from Dvārakā Māhātmya narration style within Skanda Purāṇa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Cakratīrtha (Dvārakā)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: At Cakratīrtha’s waters, devotees reside peacefully while shadowy Yamakiṅkaras stand halted at a boundary, and Yama himself gestures restraint, indicating the tīrtha’s protective sanctity.

Characters & Entities

• Dvārakā
• Cakratīrtha
• Yama
• Yamakiṅkaras

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Residence in a highly sanctified tīrtha grants divine protection, even from the agents of death and retribution.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Cakratīrtha at Dvārakā is praised as a protective and merit-giving sacred ford.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse highlights nivāsa (dwelling) at the tīrtha as the key observance.