Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 29

Devanagari script

गोमतीनीरपूतस्तु विंध्यं प्राप्तः स पांथिकः । मात्रां कृष्णप्रसादस्य स्कन्धे कृत्वा प्रहर्षितः

Transliteration

gomatīnīrapūtastu viṃdhyaṃ prāptaḥ sa pāṃthikaḥ | mātrāṃ kṛṣṇaprasādasya skandhe kṛtvā praharṣitaḥ

Translation

Được nước sông Gomati thanh tẩy, người lữ khách ấy đến núi Vindhya. Mang trên vai một phần prāsāda—lễ vật đã được Đức Kṛṣṇa gia ân—lòng ông tràn đầy hoan hỷ.

Word by Word

• गोमतीनीरपूतः: purified by the waters of the Gomati
• गोमतीनीरपूतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गोमती + नीर + पूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (गोमती-नीरेण पूतः)

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात

• विंध्यम्: Vindhya (mountain/region)
• विंध्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विंध्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• प्राप्तः: arrived
• प्राप्तः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (PPP, active sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having reached/arrived’

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन

• पांथिकः: traveller
• पांथिकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पांथिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन

• मात्राम्: a measure/quantity (bundle)
• मात्राम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मात्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• कृष्णप्रसादस्य: of Kṛṣṇa’s grace/favor
• कृष्णप्रसादस्य: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण + प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (कृष्णस्य प्रसादः)

• स्कन्धे: on (his) shoulder
• स्कन्धे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्कन्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन

• कृत्वा: having placed
• कृत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: अव्ययभावे क्त्वान्त (gerund), ‘having placed/made’

• प्रहर्षितः: delighted
• प्रहर्षितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्र + हृष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (PPP used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘delighted’

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (contextual attribution)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gomatī (Dvārakā)

Type: river

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A joyful pilgrim, freshly purified by the Gomatī, walks toward the Vindhya with a small bundle/pot of Kṛṣṇa’s prasāda balanced on his shoulder; riverbank and distant hills frame the journey.

Characters & Entities

• Gomatī
• Vindhya
• Kṛṣṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage purity (tīrtha-snāna) and devotion expressed through honoring prasāda prepare one for divine protection.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā is implied through Kṛṣṇa-prasāda, and the Gomati river is highlighted as purifying.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implied tīrtha purification by Gomati’s waters and reverent carrying of Kṛṣṇa’s prasāda.