Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

Devanagari script

तया विमोहितः सद्यस्तामेवानुससार सः । तत्प्रीत्यै चार्जयामास धनमन्यायतस्तदा

Transliteration

tayā vimohitaḥ sadyastāmevānusasāra saḥ | tatprītyai cārjayāmāsa dhanamanyāyatastadā

Translation

Bị nàng làm cho mê hoặc, ông lập tức chỉ theo đuổi riêng nàng. Và để làm nàng vui lòng, khi ấy ông gom góp của cải bằng những cách bất chính.

Word by Word

• तया: by her
• तया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण (by her)

• विमोहितः: bewildered
• विमोहितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि-मुह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सद्यः: immediately
• सद्यः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सद्यः (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (immediately)

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• एव: indeed
• एव: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphatic: only/indeed)

• अनुससार: followed
• अनुससार: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अनु-सर् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तत्प्रीत्यै: for her pleasure
• तत्प्रीत्यै: Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तद् + प्रीति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन; प्रयोजनार्थ (for her pleasure)

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• अर्जयामास: earned/acquired
• अर्जयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्ज् (धातु) + णिच् (causative)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative nuance: ‘caused to acquire/earned’)

• धनम्: wealth
• धनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: धन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अन्यायतः: unjustly
• अन्यायतः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यायतः (अव्यय; तसिल्-प्रत्यय)
• Form: अव्यय; तसिलन्त क्रियाविशेषण (ablatival adverb: ‘unjustly/through injustice’)

• तदा: then
• तदा: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (then)

Speaker

Sūta (deduced: Purāṇic narration within Prabhāsa Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: The ascetic, eyes clouded, follows the woman; behind them, shadowy figures symbolize dishonest trade/robbery; coins and scales appear as allegorical props of anāyya-artha.

Characters & Entities

• Dvārakā
• Vārāṇasī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Infatuation (moha) can drive one into adharma; seeking pleasure through unjust gain becomes a cause of heavy pāpa.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader frame is Dvārakā Māhātmya (Dvārakā’s sacred greatness), though this verse itself is a moral episode within that narration.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse functions as ethical instruction against “anyāya” (unrighteous means).