Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 33

Devanagari script

इति श्रीस्कान्दे महा पुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहिताया सप्तमे प्रभासखण्डे चतुर्थे द्वारकामाहात्म्ये द्वारकामाहात्म्यवर्णनपूवकं द्वारकायां सर्वतीर्थक्षेत्रादिकृतनिवास वर्णनंनाम त्रयस्त्रिंशत्तमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskānde mahā purāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyā saptame prabhāsakhaṇḍe caturthe dvārakāmāhātmye dvārakāmāhātmyavarṇanapūvakaṃ dvārakāyāṃ sarvatīrthakṣetrādikṛtanivāsa varṇanaṃnāma trayastriṃśattamo'dhyāyaḥ

Translation

Như vậy kết thúc chương thứ ba mươi ba, mang tựa đề “Mô tả sự cư trú của mọi tīrtha và kṣetra trong Dvārakā, được dẫn nhập bằng việc thuật lại sự vĩ đại của Dvārakā”, thuộc phần thứ tư của Dvārakā Māhātmya, trong quyển thứ bảy của Prabhāsa Khaṇḍa, thuộc Śrī Skanda Mahāpurāṇa, bộ Saṃhitā tám mươi mốt nghìn câu kệ.

Word by Word

• iti: thus
• iti: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: iti (अव्यय)
• Form: अव्यय (quotative/ending particle)

• śrī-skānde: in the Śrī Skanda (Purāṇa)
• śrī-skānde: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: śrī (प्रातिपदिक) + skanda (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः ('in the venerable Skanda...')

• mahā-purāṇe: in the Mahāpurāṇa
• mahā-purāṇe: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: mahā (प्रातिपदिक) + purāṇa (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः

• ekāśīti-sāhasryām: in the eighty-one-thousand (collection)
• ekāśīti-sāhasryām: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: ekāśīti (संख्या-प्रातिपदिक) + sāhasrī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (numerical)

• saṃhitāyāḥ: of the Saṃhitā
• saṃhitāyāḥ: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: saṃhitā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• saptame: in the seventh
• saptame: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: saptama (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक (ordinal)

• prabhāsa-khaṇḍe: in the Prabhāsa section
• prabhāsa-khaṇḍe: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: prabhāsa (प्रातिपदिक) + khaṇḍa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः

• caturthe: in the fourth
• caturthe: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: caturtha (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक

• dvārakā-māhātmye: in the Dvārakā-māhātmya
• dvārakā-māhātmye: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: dvārakā (प्रातिपदिक) + māhātmya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः

• dvārakā-māhātmya-varṇana-pūrvakam: preceded by the description of Dvārakā-māhātmya
• dvārakā-māhātmya-varṇana-pūrvakam: Prakāra (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: dvārakā (प्रातिपदिक) + māhātmya (प्रातिपदिक) + varṇana (प्रातिपदिक) + pūrvaka (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन-रूपेण अव्ययवत् (adverbial usage)

• dvārakāyām: in Dvārakā
• dvārakāyām: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: dvārakā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• sarva-tīrtha-kṣetra-ādi-kṛta-nivāsa: residence established by all tīrthas, kṣetras, etc.
• sarva-tīrtha-kṣetra-ādi-kṛta-nivāsa: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: sarva (प्रातिपदिक) + tīrtha (प्रातिपदिक) + kṣetra (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक) + kṛta (कृदन्त) + nivāsa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-एकवचन (शीर्षक-प्रयोगे); बहुपद-तत्पुरुषः; kṛta = क्त-कृदन्त (made/established)

• varṇanam: description
• varṇanam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: varṇana (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (title-noun)

• nāma: named
• nāma: Sambandha (Apposition marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: nāma (अव्यय)
• Form: अव्यय (naming particle)

• trayastriṃśattamaḥ: thirty-third
• trayastriṃśattamaḥ: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: trayastriṃśat (संख्या-प्रातिपदिक) + tama (प्रातिपदिक; ordinal)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक (33rd)

• adhyāyaḥ: chapter
• adhyāyaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: adhyāya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Redactor/colophon (textual closure formula)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A manuscript-like closing scene: sages concluding a recitation; a symbolic map-mandala of Dvārakā containing miniature icons of many tīrthas and kṣetras within it, indicating ‘all sacred places reside here’.

Characters & Entities

• Skanda Purāṇa
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Dvārakā Māhātmya
• Dvārakā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

This is a colophon summarizing the chapter’s theme: Dvārakā is exalted as a seat where the sanctity of all tīrthas and kṣetras is gathered.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā, explicitly framed as the residence of ‘all tīrthas and kṣetras’ in the chapter title.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a structural end-of-chapter statement.