Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

Devanagari script

शतैककोटिभिस्तीर्थैर्गोमत्युदधिसंगमे । वर्त्तंते कृष्णसेवायां सोत्सवानि द्विजोत्तमाः

Transliteration

śataikakoṭibhistīrthairgomatyudadhisaṃgame | varttaṃte kṛṣṇasevāyāṃ sotsavāni dvijottamāḥ

Translation

Tại nơi sông Gomati hòa vào biển cả, giữa hàng chục triệu tīrtha, các bậc dvija tối thượng vẫn chuyên tâm phụng sự đức Kṛṣṇa, hân hoan cử hành các lễ hội.

Word by Word

• शतैककोटिभिः: by hundreds of millions (of)
• शतैककोटिभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: शत + एक + कोटि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (f.), तृतीया विभक्ति (3rd/करण), बहुवचन (pl.); द्विगु-समासः (संख्यापूर्वकः)

• तीर्थैः: by sacred places/pilgrimage-sites
• तीर्थैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), तृतीया विभक्ति (3rd/करण), बहुवचन (pl.)

• गोमती-उदधि-संगमे: at the confluence of the Gomati and the ocean
• गोमती-उदधि-संगमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गोमती (प्रातिपदिक) + उदधि (प्रातिपदिक) + संगम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), सप्तमी विभक्ति (7th/अधिकरण), एकवचन (sg.); षष्ठी-तत्पुरुषः (गोमत्याः उदधेः संगमः)

• वर्तन्ते: they take place / occur
• वर्तन्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृत् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (pl.), आत्मनेपद

• कृष्ण-सेवायाम्: in the service of Krishna
• कृष्ण-सेवायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक) + सेवा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (f.), सप्तमी विभक्ति (7th/अधिकरण), एकवचन (sg.); षष्ठी-तत्पुरुषः (कृष्णस्य सेवा)

• स-उत्सवानि: with festivals; festive
• स-उत्सवानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स (अव्यय-उपसर्गार्थक/सह) + उत्सव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया विभक्ति (1st/2nd), बहुवचन (pl.); अव्ययीभावः (सह उत्सवैः/उत्सवयुक्तानि)

• द्विजोत्तमाः: excellent Brahmins
• द्विजोत्तमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा विभक्ति (1st/कर्ता), बहुवचन (pl.); कर्मधारयः (उत्तमाः द्विजाः)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the assembled sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gomatī–Sāgara Saṅgama (Dvārakā)

Type: sangam

Visual Art Cues

Scene: At the river mouth, steps descend to where the Gomati meets the sea; crowds of dvijottamas and pilgrims perform Kṛṣṇa-sevā amid banners, lamps, and offerings; innumerable tīrtha presences shimmer in the air.

Characters & Entities

• Gomatī
• Ocean (Udadhi)
• Kṛṣṇa
• Dvija (Brāhmaṇas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The highest fruit of pilgrimage is bhakti expressed as service—tīrtha-visits culminate in devotion, worship, and communal celebration.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Gomati–ocean confluence (Gomaty-udadhi-saṅgama) associated with Dvārakā.

What ritualistic prescription is mentioned?

Participation in Kṛṣṇa-sevā and utsava (festive worship) is implied, though no single prescribed act (like snāna/dāna) is explicitly stated.