Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 73

Devanagari script

ववंदिरे ततो ऽन्योऽन्यं हृष्टा आलिंगनादिभिः । ऋषयोऽन्ये च देवाश्च प्रणेमुर्विष्णुपार्षदान्

Transliteration

vavaṃdire tato 'nyo'nyaṃ hṛṣṭā āliṃganādibhiḥ | ṛṣayo'nye ca devāśca praṇemurviṣṇupārṣadān

Translation

Rồi trong niềm hân hoan, họ chào hỏi nhau bằng những cái ôm và các cử chỉ thân tình. Các bậc hiền thánh khác và chư thiên cũng cúi lạy các tùy tùng của Viṣṇu.

Word by Word

• ववन्दिरे: they saluted
• ववन्दिरे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वन्द् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; आत्मनेपद

• ततः: then/thereafter
• ततः: Desha/Kala (Adverbial/देश-काल)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय; तद्-तसिल्)
• Form: अव्यय (adverb: thereafter/from there)

• अन्यः: one (person)
• अन्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (अन्योऽन्यं इत्यत्र प्रथमपद)

• अन्यम्: another
• अन्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (अन्योऽन्यं इत्यत्र द्वितीयपद)

• हृष्टाः: joyful
• हृष्टाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: हृष्ट (प्रातिपदिक; कृदन्त-निष्पन्न)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• आलिङ्गनादिभिः: with embraces and the like
• आलिङ्गनादिभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: आलिङ्गन + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘आदि’ = etc. (embraces and the like)

• ऋषयः: sages
• ऋषयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• अन्ये: other
• अन्ये: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• देवाः: gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• प्रणेमुः: they bowed down
• प्रणेमुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + नम् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• विष्णुपार्षदान्: Vishnu’s attendants
• विष्णुपार्षदान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विष्णु + पार्षद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

Speaker

Deductive (Dvārakā-māhātmya narrative voice; traditionally Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A joyous gathering where sages and gods exchange embraces; then many bow with folded hands to Viṣṇu’s radiant attendants, acknowledging their sanctity and proximity to the Lord.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Viṣṇupārṣada
• Dvārakā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Humility and honor extend not only to the Lord but also to His devotees and attendants—reverence for the divine community is dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā, where gods and sages assemble in reverence.

What ritualistic prescription is mentioned?

Praṇāma (bowing) and respectful greetings among devotees—social dharma within sacred gatherings.