Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Dvaraka Mahatmya›Adhyaya 32›Shloka 61
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 61

Devanagari script

तेजस्विनां यथा वह्निस्तत्त्वानां चैत्त्य ईज्यते । यथा ग्रहर्क्षताराणां सोमो वै ज्योतिषां धुवम् । एषां प्रकाशपुंजानां यथा सूर्य्यः प्रकाशते

Transliteration

tejasvināṃ yathā vahnistattvānāṃ caittya ījyate | yathā graharkṣatārāṇāṃ somo vai jyotiṣāṃ dhuvam | eṣāṃ prakāśapuṃjānāṃ yathā sūryyaḥ prakāśate

Translation

Như lửa đứng đầu trong những vật tỏa sáng; như ngôi đền thiêng được tôn thờ giữa các nguyên lý; như Mặt Trăng là trung tâm giữa các hành tinh và vì sao; và như Mặt Trời tỏa sáng giữa những khối ánh sáng này—

Word by Word
तेजस्विनाम्of the radiant ones
तेजस्विनाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतेजस्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन (Masculine, Genitive, Plural)
यथाas
यथा:
Sambandha (Comparative marker/उपमान)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमानवाचक-अव्यय (comparative indeclinable)
वह्निःfire
वह्निः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)
तत्त्वानाम्of principles/realities
तत्त्वानाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन (Neuter, Genitive, Plural)
चand
च:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
ऐत्त्यःthe Caitya (sacred shrine)
ऐत्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऐत्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)
ईज्यतेis worshipped
ईज्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√यज् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (Present, Ātmanepada, 3rd person, Singular; passive)
यथाas
यथा:
Sambandha (Comparative marker/उपमान)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमानवाचक-अव्यय (comparative indeclinable)
ग्रहर्क्षताराणाम्of planets, constellations, and stars
ग्रहर्क्षताराणाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootग्रह + ऋक्ष + तारा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (तारा-प्रधान), षष्ठी विभक्ति, बहुवचन; समासः—इतरेतर-द्वन्द्वः (Feminine, Genitive, Plural; ‘of planets, constellations, and stars’)
सोमःthe Moon (Soma)
सोमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
ज्योतिषाम्of luminaries
ज्योतिषाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन (Neuter, Genitive, Plural)
धुवम्the fixed (one)
धुवम्:
Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधुव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषणम् ‘सोमः’ (Neuter, Nom./Acc., Singular; predicate adjective ‘fixed/steady’)
एषाम्of these
एषाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति, बहुवचन (Genitive, Plural; ‘of these’)
प्रकाशपुंजानाम्of masses of light
प्रकाशपुंजानाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्रकाश + पुंज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन; समासः—षष्ठी/तत्पुरुषः (‘प्रकाशस्य पुंजाः’) (Masculine, Genitive, Plural; ‘of heaps/masses of light’)
यथाas
यथा:
Sambandha (Comparative marker/उपमान)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमानवाचक-अव्यय (comparative indeclinable)
सूर्य्यःthe Sun
सूर्य्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)
प्रकाशतेshines forth
प्रकाशते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+√काश् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन (Present, Ātmanepada, 3rd person, Singular)
Speaker

Brahmā and Maheśa (continued, implied)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A poetic tableau of cosmic lights: sacrificial fire rising, a sanctum-shrine being worshipped, moon amid stars, and the sun dominating a field of radiance—visually implying Dvārakā’s analogous supremacy.

Characters & Entities
V
Vahni (Agni)
C
Caitya
S
Soma (Moon)
S
Sūrya (Sun)
G
Grahāḥ
Ṛ
Ṛkṣāṇi
T
Tārāḥ

FAQs

Just as the cosmos has luminous centers, sacred geography too has a supreme center that guides devotion.

Dvārakā is being praised indirectly through layered analogies that culminate in the explicit statement next.

The verse references worship (ījyate) in principle, but does not prescribe a specific ritual act.

←Previous Verse
Next Verse→