Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

श्रीप्रह्लाद उवाच । तदा तेषां सुतीर्थानां क्षेत्राणामभवन्मुदः । गन्तुं द्वारवतीं पुण्यां सर्वेषामपि सर्वशः

Transliteration

śrīprahlāda uvāca | tadā teṣāṃ sutīrthānāṃ kṣetrāṇāmabhavanmudaḥ | gantuṃ dvāravatīṃ puṇyāṃ sarveṣāmapi sarvaśaḥ

Translation

Śrī Prahlāda nói: Bấy giờ niềm hoan hỷ dâng lên nơi tất cả các tīrtha thù thắng và các thánh địa—mọi nơi, mọi bề—đều khởi lòng muốn đi đến Dvāravatī (Dvārakā) linh thiêng, đầy phước đức.

Word by Word

• श्रीप्रह्लादः: the revered Prahlada
• श्रीप्रह्लादः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: śrī + prahlāda (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘श्रीमान् प्रह्लादः’ इति कर्मधारय

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: vac (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• तदा: then
• तदा: Adhikarana (Time locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: tadā (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (सर्वनाम), षष्ठी (6th), बहुवचन

• सुतीर्थानाम्: of the excellent sacred fords (tirthas)
• सुतीर्थानाम्: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: su + tīrtha (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; ‘सु-तीर्थ’ इति उपसर्गपूर्वक-विशेषणसमासवत्

• क्षेत्राणाम्: of the holy places
• क्षेत्राणाम्: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: kṣetra (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन

• अभवत्: arose; became
• अभवत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: bhū (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• मुदः: joy
• मुदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: mud (प्रातिपदिक: mudā/mud)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘मुद्/मुदा’ (joy)

• गन्तुम्: to go
• गन्तुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: gam (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्ययवत् प्रयोग; ‘गमनार्थम्’

• द्वारवतीम्: Dvaravati
• द्वारवतीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: dvāravatī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• पुण्याम्: holy; meritorious
• पुण्याम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: puṇya (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (सर्वनाम-शब्द), षष्ठी (6th), बहुवचन

• अपि: also; even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: api (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (particle: also/even)

• सर्वशः: in every way; altogether
• सर्वशः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: sarvaśas (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: in every way/entirely)

Speaker

Prahlāda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvāravatī (Dvārakā)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Prahlāda narrates: a jubilant multitude of personified tīrthas and kṣetras—each with emblems (river pots, mountain peaks, temple banners)—setting out together toward Dvārakā.

Characters & Entities

• Prahlāda
• Dvāravatī (Dvārakā)
• Tīrthas
• Kṣetras

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even sacred places are drawn toward the supreme kṣetra; Dvārakā is portrayed as a spiritual magnet within sacred geography.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvāravatī/Dvārakā is presented as the destination inspiring joy and movement among tīrthas and kṣetras.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed; the emphasis is on yātrā (pilgrimage) to Dvārakā.