Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 24

Devanagari script

नारद उवाच । अहो अत्यद्भुतं ह्येतद्गौतम्या व्यसनं महत् । पश्यन्त्वसंशयं देवास्तीर्थक्षेत्रसरिद्वराः

Transliteration

nārada uvāca | aho atyadbhutaṃ hyetadgautamyā vyasanaṃ mahat | paśyantvasaṃśayaṃ devāstīrthakṣetrasaridvarāḥ

Translation

Nārada nói: “Ôi, thật kỳ diệu khôn cùng—đây là tai ương lớn của sông Gautamī! Xin chư thiên, bậc tối thắng trong các tīrtha, thánh địa và các dòng sông, hãy nhìn thấy điều ấy không chút nghi ngờ.”

Word by Word

• नारदः: Nārada
• नारदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अहो: alas! oh!
• अहो: Discourse particle (उद्गार)
• Type: Indeclinable
• Root: अहो (अव्यय)
• Form: उद्गार (interjection)

• अत्यद्भुतम्: most wonderful
• अत्यद्भुतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अति + अद्भुत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; विशेषण

• हि: indeed
• हि: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), हेतौ/निश्चये ‘indeed/for’

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; सर्वनाम

• गौतम्याः: of Gautamī (Godāvarī)
• गौतम्याः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गौतमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• व्यसनम्: calamity; misfortune
• व्यसनम्: Karma/Predicate nominal (कर्म/विधेय)
• Type: Noun
• Root: व्यसन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन

• महत्: great
• महत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; विशेषण

• पश्यन्तु: let (them) see
• पश्यन्तु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पश् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• असंशयम्: without doubt
• असंशयम्: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अ + संशय (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverbial accusative), ‘without doubt’

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन

• तीर्थक्षेत्रसरिद्वराः: the excellent sacred fords, holy places, and rivers
• तीर्थक्षेत्रसरिद्वराः: Apposition (समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ + क्षेत्र + सरित् + वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; समाहार-द्वन्द्व/समुच्चयार्थ (collective listing)

Speaker

Nārada

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gautamī (Godāvarī)

Type: river

Skanda Dialogue

Listener: Implicitly the assembled audience; explicitly calls upon devas and foremost tīrthas/kshetras/rivers as witnesses

Visual Art Cues

Scene: Nārada, struck by wonder and grief, proclaims the extraordinary calamity of Gautamī and calls upon the gods and the best of tīrthas/kshetras/rivers to witness.

Characters & Entities

• Nārada
• Gautamī (Godāvarī)
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A sacred being’s suffering is treated as spiritually significant, calling for collective witnessing and reflection among divine powers.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Gautamī (Godāvarī) is central; the verse also invokes the broader category of tīrthas, kṣetras, and holy rivers.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a summons to witness and deliberate, preparing for an ensuing remedy.