Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 43

Devanagari script

न कुर्वंति व्रतं विष्णोर्जागरेण समन्वितम् । परस्वं पारदार्यं च पापं तान्प्रति गच्छति

Transliteration

na kurvaṃti vrataṃ viṣṇorjāgareṇa samanvitam | parasvaṃ pāradāryaṃ ca pāpaṃ tānprati gacchati

Translation

Những ai không thọ trì trai giới của Viṣṇu kèm theo thức canh trọn đêm, thì tội lỗi ham muốn của cải người khác và xâm phạm bạn đời người khác sẽ bám lấy họ.

Word by Word

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation particle)

• कुर्वन्ति: do/perform
• कुर्वन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd person/प्रथमपुरुष), बहुवचन; परस्मैपदम्

• व्रतम्: vow/observance
• व्रतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; object of कुर्वन्ति

• विष्णोः: of Viṣṇu
• विष्णोः: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; Genitive

• जागरेण: with/through vigil
• जागरेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: जागर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; Instrumental

• समन्वितम्: accompanied by
• समन्वितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + अन्वि (धातु) → समन्वित (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; agrees with व्रतम्—'endowed/combined with'

• परस्वम्: another's property
• परस्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पर + स्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; कर्मधारयः—'परस्य स्वम्' (another's property)

• पारदार्यम्: adultery
• पारदार्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पर + दार (प्रातिपदिक) + य (तद्धित) → पारदार्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'adultery/going to another's wife'

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• पापम्: sin
• पापम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; Subject of गच्छति

• तान्: them
• तान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; object with प्रति

• प्रति: towards/against
• प्रति: Sambandha (Direction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपसर्गसदृश-निपात (preposition) with accusative

• गच्छति: goes/comes
• गच्छति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd person/प्रथमपुरुष), एकवचन; परस्मैपदम्

Speaker

Narratorial voice within Dvārakā Māhātmya (contextual Purāṇic instruction)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrims/ṛṣis seeking tīrtha-dharma

Visual Art Cues

Scene: A didactic tableau: a devotee ignoring the vigil while shadowy personifications of ‘paradravya’ and ‘paradāra’ approach; in contrast, a vigilant devotee sits before Hari’s lamp, protected by a luminous aura.

Characters & Entities

• Viṣṇu

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purity of conduct is reinforced through devotion: neglecting Viṣṇu’s vigil-observance is framed as opening oneself to grave moral faults like coveting and adultery.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader context is Dvārakā Māhātmya, glorifying Dvārakā as a sacred seat of Hari and a place where Viṣṇu-centered vows bear special potency.

What ritualistic prescription is mentioned?

Observing a Viṣṇu-vrata that includes jāgaraṇa—staying awake in devotional vigil (typically with kīrtana, śāstra-reading, and pūjā).