Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 92

Devanagari script

गोमतीनीरसंयुक्तो यत्र गर्जति सागरः । तत्र गच्छेन्नरव्याघ्र कृष्णस्तिष्ठति यत्र वै

Transliteration

gomatīnīrasaṃyukto yatra garjati sāgaraḥ | tatra gacchennaravyāghra kṛṣṇastiṣṭhati yatra vai

Translation

Nơi biển gầm vang, hòa lẫn với dòng nước Gomati—hãy đến đó, hỡi mãnh hổ giữa loài người; vì chính nơi ấy Kṛṣṇa ngự trị.

Word by Word

• गोमतीनीरसंयुक्तः: joined with the waters of the Gomati
• गोमतीनीरसंयुक्तः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गोमती (प्रातिपदिक) + नीर (प्रातिपदिक) + संयुक्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (गोमत्याः नीरैः संयुक्तः)

• यत्र: where
• यत्र: Sambandha (Relational/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्थानवाचक-सम्बन्धबोधक

• गर्जति: roars
• गर्जति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गर्ज् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• सागरः: the ocean
• सागरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सागर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्थानवाचक-क्रियाविशेषण (there)

• गच्छेत्: should go
• गच्छेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• नरव्याघ्र: O tiger among men
• नरव्याघ्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक) + व्याघ्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (व्याघ्र इव नरः)

• कृष्णः: Kṛṣṇa
• कृष्णः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तिष्ठति: stands, abides
• तिष्ठति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• यत्र: where
• यत्र: Sambandha (Relational/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्थानवाचक-सम्बन्धबोधक

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Relational/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चयार्थक-निपात (emphatic particle)

Speaker

Mārkaṇḍeya (addressing the king: nara-vyāghra)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gomatī–Sāgara Saṅgama

Type: sangam

Skanda Dialogue

Listener: Addressed as ‘nara-vyāghra’ (tiger among men)

Visual Art Cues

Scene: A dramatic coastal confluence: the ocean roars as Gomati’s calmer stream merges; pilgrims stand on the shore; a subtle, radiant form of Kṛṣṇa is perceived at the meeting waters, indicating abiding presence.

Characters & Entities

• Gomatī
• Sāgara
• Kṛṣṇa
• Dvārakā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage is directed toward the living presence of the deity—going to the sacred confluence is going to where Kṛṣṇa is said to abide.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Gomati–ocean saṅgama at/near Dvārakā.

What ritualistic prescription is mentioned?

A clear yātrā-vidhi: ‘go there’—a prescription to visit the confluence associated with Kṛṣṇa.