Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 38

Devanagari script

या गतिर्योगयुक्तानां या गतिर्योगशालिनाम् । या गतिर्दानशीलानां या गतिस्तीर्थसेविनाम्

Transliteration

yā gatiryogayuktānāṃ yā gatiryogaśālinām | yā gatirdānaśīlānāṃ yā gatistīrthasevinām

Translation

Bất cứ cảnh giới nào thuộc về những người thành tựu yoga, bất cứ cảnh giới nào thuộc về những người an trụ trong yoga; bất cứ cảnh giới nào thuộc về người hay bố thí, và bất cứ cảnh giới nào thuộc về người phụng sự các thánh địa (tīrtha)—

Word by Word

• या: which; that (relative)
• या: Visheshya/Link (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); सम्बन्धसूचक-सर्वनाम

• गतिः: state; destination; attainment
• गतिः: Karta/Predicate-noun (कर्ता/विधेय)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• योगयुक्तानाम्: of those united with yoga
• योगयुक्तानाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: योग + युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; युज् धातु, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural); ‘योगेन युक्त’ इति तत्पुरुषः; विशेषणम् (qualifying implied जनानाम्)

• या: which
• या: Visheshya/Link (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पुनरुक्त-सम्बन्धसूचक

• गतिः: attainment
• गतिः: Karta/Predicate-noun (कर्ता/विधेय)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• योगशालिनाम्: of those endowed with yoga
• योगशालिनाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: योग + शालिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural); ‘योगे शालिनः’ (possessing yoga)

• या: which
• या: Visheshya/Link (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• गतिः: attainment
• गतिः: Karta/Predicate-noun (कर्ता/विधेय)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• दानशीलानाम्: of the charitable
• दानशीलानाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: दान + शील (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural); ‘दाने शीलम् येषाम्’ (habitually charitable)

• या: which
• या: Visheshya/Link (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• गतिः: attainment
• गतिः: Karta/Predicate-noun (कर्ता/विधेय)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तीर्थसेविनाम्: of those who serve/visit tīrthas
• तीर्थसेविनाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: तीर्थ + सेविन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural); ‘तीर्थं सेवते’ (one who serves/visits holy places)

Speaker

Skanda (deduced from Prabhāsa Khaṇḍa māhātmya narration style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā (implied)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A didactic tableau: yogins in meditation, donors giving alms, and tīrtha-servants assisting pilgrims at a sacred site—three paths converging toward a luminous ‘gati’ symbolized by a radiant Viṣṇu realm or upward light.

Characters & Entities

• Tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic dharma recognizes many paths (yoga, charity, tīrtha-sevā), and prepares to equate their fruits with devotion-centered worship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā is the implied setting; the verse references tīrtha-sevā as a benchmark for merit.

What ritualistic prescription is mentioned?

No single rite; it lists paradigms of merit—yoga practice, charity, and service to holy places.