Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 100

Devanagari script

नोपवासं हरिदिने कुरुते न व्रतं हरेः । विना चतुर्दशीं राजन्नान्यदेवसमुद्भवम्

Transliteration

nopavāsaṃ haridine kurute na vrataṃ hareḥ | vinā caturdaśīṃ rājannānyadevasamudbhavam

Translation

Người ấy không giữ chay (upavāsa) vào ngày của Hari, cũng không lập hạnh nguyện cho Hari—ngoại trừ ngày trăng mười bốn (caturdaśī), tâu Đại vương; và không theo bất cứ nghi lễ nào phát sinh từ các thần linh khác.

Word by Word

• न: not
• न: Nishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध

• उपवासम्: fasting
• उपवासम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उपवास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मपद

• हरिदिने: on the day of Hari
• हरिदिने: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक) + दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; हरेः दिनम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः; “on Hari’s day”

• कुरुते: does, performs
• कुरुते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• न: not
• न: Nishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध

• व्रतम्: vow, observance
• व्रतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मपद

• हरेः: of Hari
• हरेः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध/षष्ठी

• विना: without, except
• विना: Nimitta/Parihara (Exclusion/विना-सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: विना (अव्यय)
• Form: अव्यय; वियोग/अपवादार्थक उपपद (preposition-like indeclinable) governing accusative

• चतुर्दशीम्: the fourteenth lunar day
• चतुर्दशीम्: Karma (Object of vinā/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चतुर्दशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विना-उपपदयोगे कर्मवत् (accusative with vinā)

• राजन्: O king
• राजन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

• न: not
• न: Nishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध

• अन्यदेवसमुद्भवम्: arising from another deity
• अन्यदेवसमुद्भवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक) + समुद्भव (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; अन्यदेवात् समुद्भवम् इति पञ्चमी-तत्पुरुषः; (elliptically) “(anything) arising from another deity”

Speaker

Mārkaṇḍeya

Skanda Dialogue

Listener: King (rājan/nareśvara addressed)

Visual Art Cues

Scene: A disciplined devotee declines Hari-day fasts and Vaiṣṇava vows, keeping only caturdaśī observance; the setting hints at coastal Prabhāsa with pilgrims and temple silhouettes.

Characters & Entities

• Hari (Viṣṇu)
• Caturdaśī
• Śiva (implied via prior verses)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The narrative highlights firm religious orientation in vow-practice, setting up a teaching about dharma, devotion, and the fruits of sacred association.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is named in this verse; it continues the character sketch within the Dvārakā Māhātmya storyline.

What ritualistic prescription is mentioned?

Upavāsa on Hari’s day and Hari-vratas are mentioned (as not performed), while caturdaśī is singled out as an exception.