Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

Devanagari script

एवं यः स्नापये द्देवीं रुक्मिणीं क्रृष्णवल्लभाम् । न तस्य दुर्ल्लभं किंचिदिह लोके परत्र च

Transliteration

evaṃ yaḥ snāpaye ddevīṃ rukmiṇīṃ krṛṣṇavallabhām | na tasya durllabhaṃ kiṃcidiha loke paratra ca

Translation

Như vậy, ai làm lễ tắm cho Nữ Thần Rukmiṇī—người yêu dấu của Kṛṣṇa—thì đối với người ấy không có gì khó đạt, cả ở đời này lẫn đời sau.

Word by Word

• एवम्: thus, in this manner
• एवम्: Kriya-visheshaṇa (Adverbial modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner: “thus”)

• यः: who (he who)
• यः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धबोधक सापेक्ष-सर्वनाम (relative pronoun)

• स्नापयेत्: should bathe / causes to bathe
• स्नापयेत्: Kriya (Predicate)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु) + णिच् (causative)
• Form: लोट् (imperative/benedictive sense), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; णिजन्त-प्रयोगः (causative: “cause to bathe”)

• देवीम्: the goddess
• देवीम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• रुक्मिणीम्: Rukmiṇī
• रुक्मिणीम्: Karma (Object - apposition)
• Type: Noun
• Root: रुक्मिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; देवीम् इति विशेष्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन

• कृष्णवल्लभाम्: beloved of Kṛṣṇa
• कृष्णवल्लभाम्: Karma (Object - qualifier)
• Type: Adjective
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक) + वल्लभा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कृष्णस्य वल्लभा)

• न: not
• न: Pratiṣedha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-पार्टिकल (negation)

• तस्य: for him / of him
• तस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• दुर्लभम्: hard to obtain
• दुर्लभम्: Karta (Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: दुर्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; किंचित् इति विशेष्यस्य विशेषण

• किंचित्: anything
• किंचित्: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; अनिश्चितार्थक सर्वनाम (indefinite pronoun: “anything”)

• इह: here
• इह: Adhikaraṇa (Locative sense)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)

• लोके: in the world
• लोके: Adhikaraṇa (Location)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• परत्र: hereafter, in the next world
• परत्र: Adhikaraṇa (Locative sense)
• Type: Indeclinable
• Root: परत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देश/कालवाचक (adverb: “in the other world/thereafter”)

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)

Speaker

Sūta (deduced: Prabhāsa-khaṇḍa narration style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rukmiṇī-abhiṣeka in Dvārakā

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrims/devotees

Visual Art Cues

Scene: Rukmiṇī stands radiant after abhiṣeka, droplets like pearls; the devotee receives a gesture of boon (vara-mudrā). Two horizons are shown: worldly city-life stabilized and a luminous path beyond, indicating ‘ihā’ and ‘paratra’.

Characters & Entities

• Rukmiṇī
• Kṛṣṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Service to Rukmiṇī with devotion is praised as granting comprehensive welfare—here and hereafter.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā, through the glorification of Rukmiṇī worship.

What ritualistic prescription is mentioned?

Ritual bathing (abhiṣeka) of the Goddess Rukmiṇī, as described in the preceding verses.