Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 30

Devanagari script

एकैकस्या दश सुताः कन्या चैका तथा मुने । षट्पंचाशद्यदूनां तु कोट्यः परिजनो मम

Transliteration

ekaikasyā daśa sutāḥ kanyā caikā tathā mune | ṣaṭpaṃcāśadyadūnāṃ tu koṭyaḥ parijano mama

Translation

“Mỗi hoàng hậu đều có mười hoàng tử và một công chúa, hỡi bậc hiền triết. Còn quyến thuộc tùy tùng của Ta là năm mươi sáu ức người Yādava.”

Word by Word

• एकैकस्याः: of each (one)
• एकैकस्याः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: एक + एक (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन (Singular) (प्रत्येकस्याः इत्यर्थे)

• दश: ten
• दश: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दश (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् संख्याशब्दः; (सुताः इति विशेषणम्)

• सुताः: sons
• सुताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)

• कन्या: daughter
• कन्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• एका: one
• एका: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular) (कन्या इति विशेषणम्)

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb)

• मुने: O sage
• मुने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), सम्बोधन (Vocative), एकवचन (Singular)

• षट्पञ्चाशत्: fifty-six
• षट्पञ्चाशत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: षट् + पञ्चाशत् (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: संख्यावाचक; (यदूनाम् इति विशेषणम्)

• यदूनाम्: of the Yadus
• यदूनाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यदु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/अवधारणार्थक-अव्यय (particle: but/indeed)

• कोट्यः: crores
• कोट्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कोटि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)

• परिजनः: retinue, attendants
• परिजनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: परिजन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular) (समूहवाचक)

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन (Singular)

Speaker

Kṛṣṇa

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: muni/brāhmaṇa interlocutor (as addressed in verse)

Visual Art Cues

Scene: A panoramic Dvārakā court scene: Kṛṣṇa amid queens and a vast Yādava retinue, suggesting innumerable attendants through layered ranks, banners, conches, and jeweled architecture by the sea.

Characters & Entities

• Kṛṣṇa
• Yādavas
• Durvāsā
• Dvārakā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The māhātmya style magnifies sacred kingship: prosperity, progeny, and community flourish where dharma is established.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā, depicted as an immense and flourishing sacred metropolis of the Yādavas under Kṛṣṇa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is descriptive, emphasizing the scale of Dvārakā’s dharmic realm and population.