Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 48

Devanagari script

यदा जहार भगवान्रुक्मिणीमंबिकालयात् । सर्वान्विद्राव्य वै भूपाञ्जरासन्धमुखान्रणे

Transliteration

yadā jahāra bhagavānrukmiṇīmaṃbikālayāt | sarvānvidrāvya vai bhūpāñjarāsandhamukhānraṇe

Translation

Khi Đức Thế Tôn đưa Rukmiṇī ra khỏi đền thờ Ambikā, Ngài đã trong chiến trận đánh tan mọi vua chúa—đứng đầu là Jarāsandha—khiến họ tháo chạy tán loạn.

Word by Word

• यदा: when
• यदा: Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (when)

• जहार: carried off/abducted
• जहार: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हृ (धातु)
• Form: लिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• भगवान्: the Lord
• भगवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• रुक्मिणीम्: Rukmini
• रुक्मिणीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रुक्मिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• अम्बिका-आलयात्: from Ambika's temple
• अम्बिका-आलयात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: अम्बिका (प्रातिपदिक) + आलय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन

• सर्वान्: all (of them)
• सर्वान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन

• विद्राव्य: having routed/driven away
• विद्राव्य: Purvakala-kriya (Gerundial/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + द्रु (धातु)
• Form: कृदन्त (क्त्वा-प्रत्यय, अव्ययभाव/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having driven away)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• भूपान्: kings
• भूपान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन

• जरासन्ध-मुखान्: with Jarasandha at their head
• जरासन्ध-मुखान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जरासन्ध (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; भूपान् इत्यस्य विशेषणम् (those having Jarasandha as foremost)

• रणे: in battle
• रणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

Speaker

Śrīprahlāda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ambikālayā (Ambikā temple)

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Brāhmaṇas (dvijāḥ)

Visual Art Cues

Scene: At Ambikā’s temple courtyard: Kṛṣṇa swiftly lifts Rukmiṇī onto the chariot; kings led by Jarāsandha charge; dust, banners, and the Devī temple tower in the background.

Characters & Entities

• Kṛṣṇa
• Rukmiṇī
• Ambikā
• Jarāsandha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Purāṇic Lord protects dharma and His devotee through decisive action, overcoming hostile forces.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā’s sacred narrative sphere, with reference to Ambikā’s temple as a pivotal sacred setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse recounts a sacred-historical event that undergirds later worship customs.