Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 45

Devanagari script

एतन्मया वः कथितं संक्षेपात्तीर्थविस्तरम् । आत्मप्रज्ञानुमानेन किमन्यच्छ्रोतुमिच्छथ

Transliteration

etanmayā vaḥ kathitaṃ saṃkṣepāttīrthavistaram | ātmaprajñānumānena kimanyacchrotumicchatha

Translation

Như vậy, ta đã tóm lược cho các ông về sự rộng lớn của các Tīrtha này. Với sự phân biệt của chính mình, các ông còn muốn nghe điều gì nữa?

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन

• मया: by me
• मया: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• वः: to you
• वः: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी/षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; अत्र चतुर्थी (to you)

• कथितम्: told/related
• कथितम्: Karma (Object described)
• Type: Verb
• Root: कथ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (predicative)

• संक्षेपात्: briefly
• संक्षेपात्: Sambandha (Manner)
• Type: Noun
• Root: संक्षेप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; प्रकारे (briefly)

• तीर्थविस्तरम्: the detailed account/extent of tīrthas
• तीर्थविस्तरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ + विस्तार (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (तीर्थस्य विस्तारः)

• आत्मप्रज्ञानुमानेन: by inference from your own understanding
• आत्मप्रज्ञानुमानेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: आत्म + प्रज्ञा + अनुमान (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; तत्पुरुष-समास (आत्मनः प्रज्ञायाः अनुमानम् = inference by one’s own understanding)

• किम्: what?
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नार्थक (interrogative)

• अन्यत्: something else
• अन्यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• श्रोतुम्: to hear
• श्रोतुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
• Form: तुमुनन्त (infinitive), श्रवणार्थे (purpose: to hear)

• इच्छथ: do you wish
• इच्छथ: Karta (Doer/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: इष् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद

Speaker

Unspecified narrator within Dvārakā Māhātmya (contextual narrator addressing brāhmaṇas/sages)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā tīrtha-vistara (summary)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Brāhmaṇas

Visual Art Cues

Scene: A teacher-sage rolls up a palm-leaf manuscript after summarizing; the brāhmaṇas sit attentive, poised to ask the next question; background hints of coastal shrines.

Characters & Entities

• Dvārakā tīrthas
• Brāhmaṇas (Dvija)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic teaching is presented as guided instruction: once the essentials of sacred geography are known, seekers are invited to inquire further and deepen understanding.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha; the verse refers to the overall tīrtha-vistara (the collected sacred sites) of Dvārakā.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a narrative summation and prompt for further listening.