Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

आगत्य सह कृष्णेन कार्यं संसाध्य चात्मनः । वेधाश्चक्रे तदा तीर्थं स्वनाम्ना कीर्तितं भुवि

Transliteration

āgatya saha kṛṣṇena kāryaṃ saṃsādhya cātmanaḥ | vedhāścakre tadā tīrthaṃ svanāmnā kīrtitaṃ bhuvi

Translation

Đến cùng với Đức Kṛṣṇa và hoàn thành điều mình mong cầu, Đấng Vedhā (Brahmā) khi ấy đã thiết lập một thánh địa (tīrtha), được thế gian xưng tụng theo chính danh Ngài.

Word by Word

• आगत्य: having come
• आगत्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय, उपसर्ग: आ-; अर्थे: ‘आगत्य’ (having come)

• सह: together with
• सह: Sahakari-marker (सह)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: अव्यय, सहार्थक (with)

• कृष्णेन: with Kṛṣṇa
• कृष्णेन: Sahakari (सहकारी)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, एकवचन, तृतीया (सह)

• कार्यम्: task, purpose
• कार्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कार्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (कर्म)

• संसाध्य: having accomplished
• संसाध्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: साध् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय, उपसर्ग: सम्-; अर्थे: ‘संसाध्य’ (having accomplished)

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चयबोधक

• आत्मनः: of himself
• आत्मनः: Shashthi-sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, एकवचन, षष्ठी (सम्बन्ध)

• वेधाः: Vedhā (Brahmā)
• वेधाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वेधस्/वेधा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा (ब्रह्मणः नाम)

• चक्रे: made, created
• चक्रे: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/परिपूर्ण), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपदम्

• तदा: then
• तदा: Adverbial (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय, कालवाचक

• तीर्थम्: a sacred ford/pilgrimage place
• तीर्थम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (कर्म)

• स्वनाम्ना: by his own name
• स्वनाम्ना: Instrument (करण)
• Type: Noun
• Root: स्व + नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (स्वस्य नाम), नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, तृतीया (करण)

• कीर्तितम्: named, celebrated
• कीर्तितम्: Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कीर्त् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; विशेषणम् (तीर्थम्)

• भुवि: on earth
• भुवि: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भू (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी (अधिकरण)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic voice within Dvārakā Māhātmya; specific speaker not stated in the excerpt)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Brahmā-tīrtha (foundation leading to Brahmakuṇḍa)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Brahmā (Vedhā) stands beside Kṛṣṇa at a coastal sacred spot, performing a founding rite—marking out a tīrtha boundary, invoking waters, and proclaiming the name that will be celebrated on earth.

Characters & Entities

• Kṛṣṇa
• Brahmā (Vedhā)
• Tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Holy places arise from divine purpose and presence; establishing and honoring tīrthas supports dharma and sanctifies the world.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse introduces a Brahmā-associated tīrtha in Dvārakā, later identified as Brahmakuṇḍa in the following śloka.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed here; it narrates the founding of a tīrtha by Brahmā.