Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 35

Devanagari script

महेशस्य च तद्दृष्ट्वा सरः परमशोभनम् । चकार पार्वती तत्र सरश्चाप्रतिमं तथा

Transliteration

maheśasya ca taddṛṣṭvā saraḥ paramaśobhanam | cakāra pārvatī tatra saraścāpratimaṃ tathā

Translation

Chiêm ngưỡng hồ của Maheśa (Śiva) đẹp đẽ tột bậc ấy, Pārvatī cũng tạo dựng tại đó một hồ thiêng khác, vô song không gì sánh kịp.

Word by Word

• महेशस्य: of Maheśa
• महेशस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: महेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः: महा + ईश

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चय-अव्यय

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya (Prior action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (Gerund/absolutive), पूर्वकालिक-क्रिया (having seen)

• सरः: lake
• सरः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (कर्मपदं)

• परमशोभनम्: supremely beautiful
• परमशोभनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक) + शोभन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः: परमं शोभनम्

• चकार: made/created
• चकार: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम्, परस्मैपदम्

• पार्वती: Pārvatī
• पार्वती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पार्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; देशवाचक-अव्यय

• सरः: a lake
• सरः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चय-अव्यय

• अप्रतिमम्: incomparable
• अप्रतिमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ (निषेध) + प्रतिम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• तथा: likewise/also
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चय/रीतिवाचक

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Dvārakā Māhātmya; specific speaker not explicit in this verse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pārvatī-kṛta saras (later Gaurī-saras)

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: Pārvatī beholds Maheśa’s radiant lake and, moved by its splendor, manifests an incomparable new saras beside it.

Characters & Entities

• Maheśa (Śiva)
• Pārvatī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Holy places arise from divine presence; honoring them is a way of honoring Śiva and the Devī and cultivating devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse introduces Pārvatī’s creation of a sacred lake at Dvārakā, later known as Gaurī-saras/Gaurī-tīrtha in this chapter’s sequence.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is stated here; it sets the origin-story for the tīrtha whose bathing merits are described in the following verses.