Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

संहृत्य च भुवो भारं साधू न्संस्थाप्य सत्पथे । द्वारवत्यामगात्कृष्णो वृष्णिसंघैः समावृतः

Transliteration

saṃhṛtya ca bhuvo bhāraṃ sādhū nsaṃsthāpya satpathe | dvāravatyāmagātkṛṣṇo vṛṣṇisaṃghaiḥ samāvṛtaḥ

Translation

Sau khi gánh nặng của địa cầu đã được cất bỏ và bậc hiền thiện được an lập trên chánh đạo, Đức Kṛṣṇa tiến về Dvāravatī, được đoàn chúng Vṛṣṇi vây quanh hộ tống.

Word by Word

• संहृत्य: having removed
• संहृत्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: हृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive), उपसर्ग: सम्-; अर्थे: ‘संहृत्य’ (having removed/withdrawn)

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चयबोधक

• भुवः: of the earth
• भुवः: Shashthi-sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भू (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, षष्ठी (सम्बन्ध)

• भारम्: burden
• भारम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: भार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (कर्म)

• साधून्: the good (people)
• साधून्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: साधु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, बहुवचन, द्वितीया (कर्म)

• संस्थाप्य: having established
• संस्थाप्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: स्था (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive), उपसर्ग: सम्-; causative sense implied by ‘स्थापय्’ usage: ‘संस्थाप्य’ (having established)

• सत्पथे: on the good path
• सत्पथे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सत् + पथ (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारयप्राय (सतां पथः/सत् पथः), पुंलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी (अधिकरण)

• द्वारवत्याम्: in Dvāravatī
• द्वारवत्याम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: द्वारवती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी (अधिकरण)

• अगात्: went
• अगात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्

• कृष्णः: Kṛṣṇa
• कृष्णः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा

• वृष्णिसंघैः: with the groups of Vṛṣṇis
• वृष्णिसंघैः: Sahakari/Instrument (सह/करण)
• Type: Noun
• Root: वृष्णि + संघ (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (वृष्णीनां संघाः), पुंलिङ्ग, बहुवचन, तृतीया (सह/करण)

• समावृतः: surrounded, accompanied
• समावृतः: Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; उपसर्ग: सम्-आ-; विशेषणम् (कृष्णः)

Speaker

Prahlāda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvāravatī (Dvārakā)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Brāhmaṇas (viprāḥ)

Visual Art Cues

Scene: A triumphant procession: Kṛṣṇa at the center, surrounded by Vṛṣṇi warriors and elders, entering the gates of Dvāravatī; banners flutter; the city’s spires rise against the sea-sky.

Characters & Entities

• Kṛṣṇa
• Dvāravatī (Dvārakā)
• Vṛṣṇi-saṅgha (Vṛṣṇis)
• Sādhūn (the righteous)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The divine mission includes restoring dharma—protecting the righteous and re-establishing the right path—anchored in sacred places like Dvārakā.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvāravatī (Dvārakā), presented as Kṛṣṇa’s sacred city within the Prabhāsa Khaṇḍa’s Dvārakā Māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; it describes Kṛṣṇa’s dharma-establishing acts and movement to Dvārakā.