Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 45

Devanagari script

प्रह्लाद उवाच । अनुज्ञाता भगवता ततस्ता गोपकन्यकाः । नमस्कृत्य च गोविंदं ययुः सर्वा यथागता

Transliteration

prahlāda uvāca | anujñātā bhagavatā tatastā gopakanyakāḥ | namaskṛtya ca goviṃdaṃ yayuḥ sarvā yathāgatā

Translation

Śrī Prahlāda thưa: Bấy giờ các thiếu nữ chăn bò, được Đức Thế Tôn cho phép, liền đảnh lễ Govinda, rồi tất cả ra đi, trở về như lúc đã đến.

Word by Word

• प्रह्लादः: Prahlāda
• प्रह्लादः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रह्लाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriyā (Predicate verb)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अनुज्ञाताः: having been permitted
• अनुज्ञाताः: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अनु + √ज्ञा (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

• भगवता: by the Lord
• भगवता: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• ततः: then
• ततः: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: ततः-शब्दः, अव्यय (adverb: then/from there)

• ताः: those (women)
• ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (pronoun)

• गोप-कन्यकाः: the cowherd maidens
• गोप-कन्यकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गोप + कन्यका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (गोपानां कन्यकाः)

• नमस्कृत्य: having bowed; after saluting
• नमस्कृत्य: Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् + √कृ (धातु) + त्वा (अव्यय-कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• गोविन्दम्: Govinda
• गोविन्दम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गोविन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• ययुः: went
• ययुः: Kriyā (Predicate verb)
• Type: Verb
• Root: √या (धातु)
• Form: लिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• सर्वाः: all
• सर्वाः: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• यथा-आगताः: as they had come; in the same manner as before
• यथा-आगताः: Kriyāviśeṣaṇa/Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: यथा (अव्यय) + आगत (कृदन्त-प्रातिपदिक; आ + √गम् + क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अव्ययीभाव (यथा = ‘as’ + आगताः)

Speaker

Prahlāda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā (Dvāravatī)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Brāhmaṇas (viprāḥ)

Visual Art Cues

Scene: At Dvārakā’s threshold, the gopīs—heads bowed—offer namaskāra to Govinda; the sea-breeze and temple-bells frame their quiet departure along a sandy path back toward their route.

Characters & Entities

• Prahlāda
• Govinda
• Gopakanyakāḥ (cowherd maidens)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional encounters conclude with reverence; receiving the Lord’s permission and offering namaskāra is itself dharmic conduct.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader passage belongs to Dvārakā Māhātmya and the Gopīsara context, though this verse narrates the conclusion of the meeting.

What ritualistic prescription is mentioned?

Namaskāra (bowing) to Govinda is explicitly mentioned.